Rijbewijs kwijt na alcohol of drugs: termijnen, klaagschrift en CBR

Gepubliceerd op 27 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026

Neemt de politie uw rijbewijs in na alcohol- of drugsgebruik, dan beslist de officier van justitie binnen tien dagen of u het terugkrijgt of dat het wordt ingehouden tot de strafzaak. Tegen die inhouding dient u bij de rechtbank een klaagschrift in (artikel 164 lid 8 Wegenverkeerswet 1994); tegen een maatregel van het CBR maakt u bezwaar bij het CBR zelf.

Er lopen dan vaak twee sporen naast elkaar: een strafzaak bij het Openbaar Ministerie en een bestuursrechtelijke procedure bij het CBR. In dit artikel leest u welke grenzen gelden, wat er in elk spoor gebeurt en welke termijnen u in de gaten houdt.

Welke grenzen gelden voor alcohol in het verkeer?

Ervaren bestuurders mogen niet rijden met meer dan 220 microgram alcohol per liter uitgeademde lucht (0,5 promille). Voor beginnende bestuurders, die hun eerste rijbewijs korter dan vijf jaar hebben, ligt de grens op 88 microgram (0,2 promille), zo staat in artikel 8 van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW).

Wie boven de grens rijdt, pleegt een strafbaar feit. Bij lage waarden volgt meestal een strafbeschikking met een boete; bij hogere waarden een dagvaarding en vaak een ontzegging van de rijbevoegdheid. Meer hierover leest u in ons artikel over de gevolgen van rijden onder invloed.

Welke regels gelden voor drugs in het verkeer?

Sinds 1 juli 2017 gelden er voor de meest gebruikte drugs, zoals cannabis, cocaïne, amfetamine en MDMA, wettelijke grenswaarden in het bloed (artikel 8 lid 5 WVW). Er is dus geen algemene nultolerantie: per middel geldt een vastgestelde waarde.

Gebruikt u een combinatie van drugs, of drugs samen met alcohol, dan gelden veel lagere grenzen, die in de praktijk neerkomen op elke meetbare hoeveelheid. De politie kan een speekseltest afnemen; is die positief, dan volgt bloedonderzoek. Zie ook onder invloed van drugs in het verkeer.

Wanneer neemt de politie uw rijbewijs in?

De politie vordert uw rijbewijs in als u meer dan 1,3 promille alcohol heeft, of meer dan 0,8 promille als beginnende bestuurder (artikel 164 WVW). Ook als u weigert mee te werken aan een ademtest of bloedonderzoek, kan de politie uw rijbewijs direct innemen.

Vanaf dat moment mag u geen motorrijtuig meer besturen, ook niet voor uw werk. Wie toch rijdt, pleegt een nieuw strafbaar feit. Meer over deze stap leest u op de pagina rijbewijs ingevorderd.

Welke termijnen gelden na de invordering?

Die termijnen zijn geen formaliteit. Op 27 januari 2026 beval de rechtbank Amsterdam de onmiddellijke teruggave van een rijbewijs dat op 7 november 2025 was ingeleverd. De officier besliste pas op 30 december 2025 tot inhouding, dus niet binnen tien dagen. De rechtbank merkte wel op dat een latere ontzegging door het OM of de strafrechter daarmee niet is uitgesloten (ECLI:NL:RBAMS:2026:1416).

Hoe vraagt u de rechtbank om teruggave?

Houdt de officier uw rijbewijs in, dan kunt u de rechtbank met een klaagschrift vragen het terug te geven (artikel 164 lid 8 WVW). De rechter toetst of de inhouding gerechtvaardigd is, bijvoorbeeld omdat een onvoorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid te verwachten is die langer duurt dan de tijd dat u uw rijbewijs al kwijt bent. Bezwaar maken bij de officier van justitie zelf is geen rechtsmiddel. Hoe de procedure verloopt, leest u in ons artikel over de klaagschriftprocedure bij inhouding van het rijbewijs.

Welke maatregelen kan het CBR opleggen?

Los van de strafzaak meldt de politie u bij het CBR als u boven bepaalde waarden zit. Het CBR kan dan een educatieve maatregel of een onderzoek naar uw rijgeschiktheid opleggen. Gangbare grenzen zijn:

U betaalt de cursus of het onderzoek zelf. Werkt u niet mee, dan verklaart het CBR uw rijbewijs ongeldig. Tegen een besluit van het CBR kunt u binnen zes weken bezwaar maken bij het CBR (artikel 6:7 Algemene wet bestuursrecht); daarna staat beroep open bij de bestuursrechter. Lees meer over de CBR-procedure na een alcoholcontrole.

Welke straf kunt u verwachten?

De rechter kan een geldboete, een taakstraf of in ernstige gevallen een gevangenisstraf opleggen, met daarnaast een ontzegging van de rijbevoegdheid van maximaal vijf jaar (artikel 179 WVW). Het OM hanteert richtlijnen waarin de hoogte van de boete en de duur van de ontzegging oplopen met het promillage.

Een eerdere veroordeling, een ongeval of gevaarlijk rijgedrag leidt tot zwaardere straffen. De tijd dat uw rijbewijs al is ingevorderd of ingehouden, wordt afgetrokken van een onvoorwaardelijke ontzegging. Het vroegere alcoholslotprogramma bestaat sinds 2015 niet meer.

Waar richt het verweer zich op?

Verweer richt zich meestal op de manier waarop de meting is gedaan en op de procedure. De advocaat kijkt bijvoorbeeld of de ademanalyse volgens de voorschriften is uitgevoerd en of u op uw rechten bent gewezen.

• Is het ademanalyseapparaat goed gekalibreerd en zijn de metingen correct verricht?
• Bent u gewezen op uw recht op een bloedonderzoek als alternatief of tegenonderzoek?
• Is bij drugs het bloed tijdig afgenomen en is de analyse door een erkend laboratorium gedaan?
• Zijn de termijnen van tien dagen en zes maanden uit artikel 164 WVW gehaald?

Wat doet u direct na de inname van uw rijbewijs?

1. Rijd niet, ook niet kort of voor werk, zolang uw rijbewijs is ingevorderd of ingehouden.
2. Noteer de datum van de inname en de datum waarop u de beslissing van de officier ontvangt.
3. Vraag het proces-verbaal en de meetgegevens op.
4. Betaal een strafbeschikking niet zonder advies; met betalen aanvaardt u haar en komt zij op uw strafblad.

Hoe helpen wij na rijden onder invloed?

Onze advocaten verkeersstrafrecht staan u bij in de strafzaak en in de procedure bij het CBR.

• Wij dienen bij de rechtbank een klaagschrift om teruggave van uw rijbewijs in.
• Wij controleren het proces-verbaal, de ademanalyse en het bloedonderzoek op vormfouten.
• Wij beoordelen een strafbeschikking en doen zo nodig binnen twee weken verzet.
• Wij maken binnen zes weken bezwaar tegen een besluit van het CBR.