Gepubliceerd op 7 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 10 oktober 2026
Bij een scheiding deelt u in de waarde van het bedrijf als het in de gemeenschap van goederen valt of onder een verrekenbeding. Uitzondering: persoonlijke goodwill, die aan de ondernemer zelf vastzit, wordt in beginsel niet verdeeld. De waarde van een onderneming hangt af van financiële cijfers, marktomstandigheden en de rechtsvorm van het bedrijf.
De waardering kan behoorlijk ingewikkeld zijn, want verschillende methoden leveren vaak heel andere uitkomsten op. Daarom schakelen veel stellen een waarderingsdeskundige in, zoals een accountant of register valuator, om tot een objectieve waarde te komen.
Welke goederen in de gemeenschap vallen, staat vast op de dag waarop het verzoek tot echtscheiding is ingediend (art. 1:99 BW). De waarde bepaalt u in beginsel op het moment van verdeling, tenzij u samen iets anders afspreekt. De juiste waardebepaling helpt om conflicten later te voorkomen en zorgt dat het bedrijf gewoon door kan draaien.
Inhoudsopgave
Waarom is de waardering van het bedrijf bij een scheiding zo belangrijk?
De waarde van een eigen bedrijf tijdens een echtscheiding bepaalt of u de bezittingen eerlijk verdeelt. Dit heeft niet alleen invloed op de financiële afwikkeling, maar ook op de kans dat het bedrijf daarna gewoon door kan gaan.
Waarom is een objectieve waardebepaling nodig?
Een objectieve waardebepaling voorkomt dat u ruzie krijgt over de waarde van het bedrijf. De ondernemer zelf schat de waarde vaak liever lager in, terwijl de ex-partner juist een hogere waarde wil zien.
Daarom vraagt men meestal een deskundige, zoals een accountant, om naar de cijfers, bedrijfsmiddelen, toekomstverwachtingen en de juridische structuur te kijken. Zo ontstaat er een transparante waardering en voorkomt u eindeloze discussies.
Welke invloed heeft de waarde op uitkoop en alimentatie?
Hoeveel het bedrijf waard is, bepaalt vooral hoeveel u uw ex-partner moet uitkeren bij de verdeling. Voor de partneralimentatie telt vooral het inkomen dat het bedrijf oplevert.
Als ondernemer moet u dus goed kijken of u de uitkoop kunt betalen zonder uw bedrijf in gevaar te brengen. Is de waardering niet realistisch? Dan loopt u kans op financiële problemen of zelfs juridische strijd.
Hoe blijft het bedrijf na de scheiding overeind?
Het voortbestaan van het bedrijf hangt af van een haalbare uitkoop of alimentatieregeling. Een te hoge uitkoop kan het bedrijf onderuit halen.
Vaak spreken partijen daarom af dat de uitkoop in termijnen gebeurt. Zo voorkomt u dat de ondernemer meteen in de problemen raakt. Ook rechters letten erop dat het bedrijf kan blijven bestaan, zodat er inkomen blijft en alimentatie betaald kan worden.
Welke rol speelt uw huwelijksstelsel?
Hoe u een onderneming waardeert bij een scheiding hangt sterk af van uw huwelijksregeling. Of u nu in gemeenschap van goederen bent getrouwd, huwelijkse voorwaarden hebt, of een andere rechtsvorm gebruikt, elk detail heeft invloed op de verdeling en de juridische uitwerking.
Wat geldt bij (beperkte) gemeenschap van goederen?
Bij gemeenschap van goederen horen ook de ondernemingswaarden bij het gezamenlijke bezit. U verdeelt dan de hele waarde van het bedrijf bij de scheiding.
Voor huwelijken vanaf 1 januari 2018 geldt de beperkte gemeenschap van goederen. Alleen de bezittingen en schulden die u tijdens het huwelijk opbouwt, vallen dan in de gemeenschap. Alles van vóór het huwelijk blijft privé.
Welke goederen in de gemeenschap vallen, bepaalt u op de dag van indiening van het echtscheidingsverzoek (art. 1:99 BW). De waarde van die goederen bepaalt u in beginsel op het moment van verdeling.
Wat geldt bij huwelijkse voorwaarden met een verrekenbeding?
Met huwelijkse voorwaarden kunt u regelen dat het bedrijf niet automatisch bij het gemeenschappelijk vermogen hoort. De ondernemer blijft dan privé-eigenaar.
Het verrekenbeding zorgt er soms voor dat u de winst of het inkomen uit het bedrijf deelt, zonder dat u het bedrijf zelf hoeft te splitsen.
Bij een scheiding telt het verrekenbeding mee voor wat u moet betalen aan uw ex, afhankelijk van wat u hebt afgesproken. De waarde van het bedrijf zelf is dan soms minder belangrijk; de winstuitkeringen tellen dan zwaarder.
Deze afspraken staan in een notariële akte en de rechter gebruikt die als basis.
Welke invloed heeft de rechtsvorm?
De rechtsvorm van het bedrijf bepaalt hoe u de waarde vaststelt. Bij een eenmanszaak is de ondernemer zelf het bedrijf; persoonlijke goodwill telt meestal minder zwaar.
Een bv bestaat uit aandelen, die u apart waardeert. In gemeenschap van goederen verdeelt u die aandelen, tenzij u huwelijkse voorwaarden hebt die iets anders zeggen.
Bij een vof bent u samen met anderen eigenaar, wat de waardering een stuk lastiger maakt. U kijkt dan naar het aandeel van de vertrekkende vennoot en hoe u dat uitkoopt.
Fiscale regels verschillen per rechtsvorm en kunnen de waarde en verdeling beïnvloeden. Daarom is het slim om een fiscalist of accountant te raadplegen.
Hoe stelt u de waarde stap voor stap vast?
De waarde van een bedrijf bepalen bij een scheiding vraagt om zorgvuldigheid. U begint meestal met het vaststellen van een peildatum.
Daarna beslist u of u samen de waardering doet of een onafhankelijke deskundige inschakelt. Een accountant of register valuator speelt dan een belangrijke rol.
Welke peildatum geldt?
Bij een gemeenschap van goederen waardeert u het bedrijf in beginsel op het moment van verdeling. Bij een verrekenbeding geldt de dag van indiening van het echtscheidingsverzoek (art. 1:142 BW).
Soms kiezen partijen samen voor een andere datum, bijvoorbeeld die van de laatste jaarrekening. De keuze is belangrijk, want de waarde van een bedrijf kan flink schommelen door marktomstandigheden of bedrijfsresultaten.
Voor huwelijken vanaf 1 januari 2018 geldt de beperkte gemeenschap van goederen. Bezittingen van vóór het huwelijk vallen meestal buiten de waardering.
Bepaalt u de waarde samen of via een deskundige?
Als u het samen eens bent, kunt u samen de waarde bepalen. Vaak vraagt u dan een accountant of waarderingsdeskundige die u allebei vertrouwt. Dat scheelt gedoe en kosten.
Komt u er niet uit? Dan schakelt ieder een eigen deskundige in. Die geven elk hun mening en daarna probeert u met hulp van mediators of advocaten tot een oplossing te komen.
Lukt dat niet, dan beslist de rechter of wordt een onafhankelijke register valuator ingeschakeld voor de definitieve waardebepaling.
Wat doen de accountant en de register valuator?
Een accountant of register valuator speelt een centrale rol bij de waardering van een onderneming. De accountant kijkt vooral naar financiële gegevens zoals jaarcijfers, winst en activa.
Een register valuator is juist gespecialiseerd in het taxeren van bedrijven. Hij gebruikt hiervoor methoden als discounted cash flow of intrinsieke waarde.
Ze bespreken marktwaarde, toekomstige geldstromen en belastingaspecten. Hun oordeel moet objectief en goed onderbouwd zijn.
De uitkomst heeft financiële gevolgen voor de verdeling tussen ex-partners. De deskundige adviseert ook over de meest geschikte waarderingsmethode voor het soort onderneming.
Welke waarderingsmethoden worden gebruikt?
De waarde van een bedrijf bepalen bij echtscheiding vraagt om zorgvuldigheid. Verschillende waarderingsmethoden geven inzicht in het vermogen, de winstgevendheid en de toekomstige kasstromen van de onderneming.
Zo krijgt u een beter beeld van wat het bedrijf waard is.
Hoe werkt de intrinsieke waarde?
De intrinsieke waarderingsmethode kijkt naar het eigen vermogen van het bedrijf. U waardeert alle activa en passiva op basis van hun actuele marktwaarde.
U telt de bezittingen bij elkaar op en trekt de schulden af. Deze methode werkt vooral goed als er genoeg tastbare en waardeerbare bedrijfsmiddelen zijn, zoals gebouwen, machines of voorraad.
Intangible zaken zoals goodwill laat u meestal buiten beschouwing, tenzij ze aantoonbaar een marktwaarde hebben. Het geeft een overzicht van de financiële basis van het bedrijf.
Hoe berekent u de rentabiliteitswaarde?
De rentabiliteitswaarde draait om de winst die het bedrijf naar verwachting kan maken. U kijkt naar de gemiddelde jaarlijkse winst en vergelijkt het rendement met andere investeringsmogelijkheden.
De rekensom is simpel: deel de gemiddelde winst door de rendementseis, die afhangt van het risicoprofiel en de sector. Hoe hoger de winst, hoe hoger de rentabiliteitswaarde.
Deze methode werkt vooral goed bij bedrijven met stabiele winsten. Fluctueert de winst veel of is de toekomst onzeker? Dan is deze methode minder geschikt.
Hoe werkt de DCF-methode?
De DCF-methode kijkt naar de toekomstige kasstromen van het bedrijf. U schat hoeveel geld het bedrijf de komende jaren zal opleveren en berekent de huidige waarde van die kasstromen.
U schat de kasstromen per jaar in en verdisconteert ze met een rentepercentage dat het risico en de tijdswaarde van geld weerspiegelt. Deze methode is precies, maar u moet wel goede voorspellingen kunnen maken.
Vooral grotere bedrijven gebruiken de DCF-methode. U hebt wel genoeg financiële gegevens en kennis nodig om dit goed te doen.
Wanneer telt de liquidatiewaarde?
De liquidatiewaarde geeft aan wat een bedrijf oplevert als u het direct stopt. U verkoopt alle bezittingen en betaalt de schulden; wat overblijft is de liquidatiewaarde.
Deze methode is vooral relevant als het bedrijf niet doorgaat na de scheiding. Meestal ligt de waarde lager dan bij andere methoden, want snel verkopen levert vaak minder op.
De liquidatiewaarde laat zien wat het absolute minimum is dat een bedrijf waard is. Handig als de continuïteit van het bedrijf onzeker is en u snel moet afwikkelen.
Wordt goodwill bij de scheiding verdeeld?
Zakelijke goodwill telt mee bij de verdeling, persoonlijke goodwill in beginsel niet. Het is belangrijk om zakelijke goodwill en persoonlijke goodwill uit elkaar te houden.
Dit verschil bepaalt hoe u de waarde berekent en of die bij een echtscheiding verdeeld moet worden.
Hoe stelt u de goodwill vast?
Goodwill is de extra waarde boven de tastbare bezittingen. Die waarde komt bijvoorbeeld door sterke klantrelaties, merkbekendheid of een gunstige locatie.
Zakelijke goodwill kunt u overdragen en bestaat los van de eigenaar. Bij echtscheiding neemt u alleen zakelijke goodwill mee in de verdeling van de huwelijksgoederengemeenschap.
Het is belangrijk dat u deze goodwill zelfstandig kunt waarderen. Vaak gebruiken experts de winstbenadering om de goodwill te bepalen, waarbij ze toekomstige winsten inschatten.
De Hoge Raad heeft bevestigd dat zakelijke goodwill bij echtscheiding verdeeld moet worden als het overdraagbaar is. De ondernemer mag de waarde van zijn persoonlijke inzet niet meenemen in dat deel.
Wat is persoonlijke goodwill?
Persoonlijke goodwill hangt samen met de vaardigheden of het netwerk van de ondernemer. Denk aan vakkennis, klantenbinding door persoonlijke aandacht, of een uniek talent.
Deze goodwill kunt u niet aan een ander overdragen. Bij echtscheiding valt persoonlijke goodwill meestal buiten de gemeenschap van goederen.
De waarde hiervan hangt af van de persoon die het bedrijf runt. Een rechter kijkt naar hoe de winstgevendheid samenhangt met de capaciteiten van de ondernemer.
Neem bijvoorbeeld een eenmanszaak waarbij alles draait om één persoon. In zo’n geval blijft persoonlijke goodwill buiten de verdeling, terwijl u andere bedrijfsmiddelen wel verdeelt.
Zo behoudt de ondernemer de waarde van zijn persoonlijke inzet.
Hoe verdeelt u de waarde van de onderneming?
Bij een echtscheiding met een onderneming draait het om de verdeling van aandelen, activa en schulden. U moet ook rekening houden met de fiscale gevolgen van de waardebepaling.
Vaak rijzen er praktische vragen over uitkoop en betaling, zonder het bedrijf te schaden.
Hoe verdeelt u aandelen, activa en schulden?
De verdeling van de ondernemingswaarde begint met het vaststellen van de waarde van aandelen, bedrijfsmiddelen en schulden. U moet bepalen welk deel van het vermogen onder het huwelijk valt (gemeenschappelijk vermogen) en welk deel privévermogen is.
Het kan gaan om:
- Aandelen in het bedrijf
- Bedrijfsmiddelen zoals machines en voorraden
- Schulden die bij de onderneming horen
Het is slim om de waarde van de onderneming zorgvuldig vast te stellen, bijvoorbeeld via een onafhankelijke waardering. Onvoldoende aandacht voor schulden kan tot onrealistische waarderingen en discussies leiden.
Welke fiscale gevolgen kan de verdeling hebben?
De waardebepaling van een eigen bedrijf bij echtscheiding kan fiscale gevolgen hebben. Overdracht van aandelen of activa kan leiden tot belastingen zoals overdrachtsbelasting of inkomstenbelasting.
Het verrekenbeding in het huwelijkscontract kan de fiscale afwikkeling beïnvloeden. Bijvoorbeeld:
- Bij het verrekenen van het huwelijksvermogen verandert soms de fiscale positie.
- Verkoop van het bedrijfsonderdeel aan de ex-partner kan belastingheffing veroorzaken.
Het is verstandig om vooraf met een fiscalist te overleggen. Zo voorkomt u onverwachte kosten en zorgt u dat de waardebepaling klopt met de fiscale situatie van de ondernemer.
Hoe regelt u de uitkoop en betaling?
Bij een scheiding komt al snel de vraag: hoe koopt u uw vertrekkende partner uit het bedrijf? Vaak heeft de ondernemer niet meteen het hele bedrag klaar liggen.
Mogelijke opties zijn:
- Termijnbetalingen: u betaalt het afgesproken bedrag in delen, uitgesmeerd over meerdere jaren.
- Aandelen overdragen met afspraken over toekomstige winstverdeling.
- Ruilen van bedrijfsmiddelen of andere bezittingen uit het gemeenschappelijk vermogen.
Het is echt belangrijk dat de gekozen oplossing de bedrijfscontinuïteit niet in gevaar brengt. Leg alles goed vast, liefst op papier, zodat u later geen gedoe krijgt.
Waar let u als ondernemer op?
- Verzamel de jaarrekeningen van de laatste jaren en de actuele cijfers.
- Ga na of uw huwelijkse voorwaarden een verrekenbeding of een uitsluiting voor het bedrijf bevatten.
- Laat persoonlijke goodwill apart benoemen in het waarderingsrapport.
- Controleer of u de uitkoop kunt financieren zonder het bedrijf in gevaar te brengen.
Waar let u als partner van de ondernemer op?
- Vraag inzage in de jaarrekeningen en, bij een bv, in de rekening-courant tussen de ondernemer en de bv.
- Controleer welke peildatum geldt voor de omvang en welke voor de waardering.
- Laat het rapport van de deskundige van de ondernemer zo nodig toetsen door een eigen deskundige.
- Leg een betaling in termijnen vast met rente en, waar mogelijk, zekerheid.
Wat kunnen wij voor u doen bij de waardering van een bedrijf bij scheiding?
Wij begeleiden ondernemers en hun partners bij de verdeling vanuit onze praktijk als scheidingsadvocaat. Concreet doen wij het volgende:
- Wij stellen vast of het bedrijf in de gemeenschap van goederen valt of onder een verrekenbeding uit uw huwelijkse voorwaarden.
- Wij bepalen de juiste peildata voor omvang en waardering (art. 1:99 en 1:142 BW).
- Wij beoordelen het waarderingsrapport en de gebruikte methode, en vragen zo nodig om een tegenrapport.
- Wij vragen in een procedure de rechter zo nodig een onafhankelijke deskundige te benoemen (art. 194 Rv).
- Wij onderhandelen over de uitkoop en de betalingsregeling en leggen de afspraken vast in het echtscheidingsconvenant.
Samengevat
- Valt het bedrijf in de gemeenschap, dan wordt de waarde verdeeld; de omvang staat vast op de dag van indiening van het verzoek (art. 1:99 BW).
- De waarde bepaalt u in beginsel op het moment van verdeling; bij een verrekenbeding geldt de dag van indiening (art. 1:142 BW).
- Voor huwelijken vanaf 1 januari 2018 geldt de beperkte gemeenschap van goederen.
- Zakelijke goodwill telt mee bij de verdeling, persoonlijke goodwill in beginsel niet.
- Gangbare methoden zijn intrinsieke waarde, rentabiliteitswaarde, DCF en liquidatiewaarde.
Veelgestelde vragen
De waardering van een bedrijf bij een scheiding vraagt om duidelijke keuzes. U hebt verschillende methodes en factoren die meespelen, zoals fiscale regels, juridische afspraken, en de rol van deskundigen.
Welke waarderingsmethodes zijn er?
Vaak kijkt men eerst naar de boekwaarde van het eigen vermogen. Ook de verwachte winst in de toekomst speelt een flinke rol.
Soms vergelijken mensen het bedrijf met soortgelijke bedrijven of hanteren ze de marktwaarde.
Welke fiscale gevolgen heeft de verdeling?
De overdracht van aandelen of eigendom kan belastingen opleveren, zoals overdrachtsbelasting. U moet ook letten op mogelijke winstuitkeringen en hoe de fiscus eventuele partnervergoedingen behandelt.
Hoe berekent u de goodwill?
Goodwill is de waarde bovenop de tastbare bezittingen, zoals een goede naam of gespecialiseerd personeel. Meestal schat men dit door te kijken naar de verwachte extra winst dankzij die immateriële waarde.
Wat doen huwelijkse voorwaarden met de waardering?
Huwelijkse voorwaarden kunnen bepalen of het bedrijf privébezit blijft of gedeeld moet worden. Soms staan er ook afspraken in over de verdeling van winst en vermogen, wat weer invloed heeft op de waardering.
Welke rol heeft de taxateur?
Een deskundige of taxateur brengt de financiële situatie en de vooruitzichten van het bedrijf in kaart. Zo krijgt u een eerlijk en goed onderbouwd beeld van de waarde, zonder dat u meteen naar de rechter hoeft te stappen.
Hoe waardeert u patenten en merkrechten?
Deze immateriële activa beoordeelt men altijd apart. Hun waarde hangt af van het potentieel om winst te maken of een voorsprong te geven binnen het bedrijf.
Vaak vormen ze een flink deel van de totale bedrijfswaarde. Het blijft soms lastig om ze goed te waarderen, maar hun belang valt niet te onderschatten.
Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina scheidingsadvocaat.
