Gepubliceerd op 17 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026
Bij een echtscheiding of het einde van een geregistreerd partnerschap wordt het ouderdomspensioen dat tijdens de relatie is opgebouwd standaard bij helfte verdeeld. Dat geldt niet als u in huwelijkse voorwaarden of het echtscheidingsconvenant iets anders afspreekt, en het geldt niet voor samenwoners en de AOW.
De verdeling volgt uit de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (Wvps). Wilt u dat het pensioenfonds uw deel rechtstreeks aan u uitbetaalt, dan meldt u de scheiding binnen twee jaar met het wettelijke formulier (art. 2 Wvps). Mist u die termijn, dan houdt u uw recht, maar moet u het bij uw ex-partner zelf innen.
Inhoudsopgave
Welke regels gelden voor uw scheiding?
Welke regeling geldt, hangt af van de datum van de scheiding. Bij een echtscheiding is dat de datum waarop de beschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand.
| Datum scheiding | Regeling | Gevolg |
|---|---|---|
| Vóór 27 november 1981 | Geen regeling | Geen recht op het pensioen van de ex-partner |
| 27 november 1981 tot 1 mei 1995 | Arrest Boon/Van Loon van de Hoge Raad | Pensioen viel in de verdeling van de gemeenschap; uitwerking verschilt per geval |
| Vanaf 1 mei 1995 | Wet verevening pensioenrechten bij scheiding | Helft van het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen, tenzij anders afgesproken |
De Wvps geldt voor gehuwden en geregistreerde partners. Samenwoners hebben geen wettelijk recht op elkaars pensioen. Zij kunnen wel afspraken maken in een samenlevingscontract, en sommige pensioenfondsen kennen een partnerpensioen voor samenwoners met zo’n contract.
Een actualiteit: de Wet pensioenverdeling bij scheiding 2022, die conversie tot standaard zou maken, is geen geldend recht. Voor scheidingen nu geldt dus nog steeds de Wvps, met de meldtermijn van twee jaar.
Welke pensioenen worden verdeeld en welke niet?
De Wvps ziet op het ouderdomspensioen dat via de werkgever is opgebouwd tijdens het huwelijk of partnerschap: de periode van de huwelijksdatum tot de scheidingsdatum. Het werkgeverspensioen is vaak het grootste deel van de pensioenopbouw en kan tienduizenden euro’s waard zijn.
| Pensioen | Valt onder de Wvps? |
|---|---|
| Ouderdomspensioen via werkgever (pensioenfonds of verzekeraar), opgebouwd tijdens huwelijk | Ja, standaard bij helfte |
| Partnerpensioen (nabestaandenpensioen) | Nee; aparte regeling: bijzonder partnerpensioen (zie hieronder) |
| AOW | Nee; ieder bouwt zelf AOW op |
| Lijfrente en ander eigen pensioensparen | Nee; valt in de verdeling of verrekening van het vermogen, afhankelijk van uw huwelijksgoederenregime |
| Pensioen opgebouwd vóór het huwelijk of na de scheiding | Nee |
Verevening, conversie of een eigen afspraak: de keuzes naast elkaar
Pensioenverevening is de wettelijke standaard. U kunt er samen van afwijken. De vier routes verschillen vooral in de vraag of u na de scheiding nog van elkaar afhankelijk blijft.
| Route | Wat er gebeurt | Afhankelijk van de ex-partner? | Voorwaarde |
|---|---|---|---|
| Standaardverevening | Ex-partner krijgt de helft van het huwelijksdeel, uitgekeerd zodra de pensioenopbouwer met pensioen gaat | Ja: uitkering begint en eindigt met het pensioen van de ander | Geen afspraak nodig; melding binnen twee jaar voor rechtstreekse uitbetaling |
| Andere verdeelsleutel | Bijvoorbeeld 60/40 in plaats van 50/50 | Ja | Schriftelijk in convenant of huwelijkse voorwaarden |
| Conversie | Huwelijksdeel ouderdomspensioen en bijzonder partnerpensioen worden omgezet in een eigen pensioenrecht voor ieder | Nee: uitkering op uw eigen pensioendatum | Afspraak tussen partners en medewerking van de uitvoerder |
| Uitsluiten van verevening | Ieder houdt het eigen pensioen, eventueel gecompenseerd met ander vermogen | Nee | Schriftelijk in convenant of huwelijkse voorwaarden |
Standaardverevening is eenvoudig, maar u blijft afhankelijk van de pensioendatum en de levensduur van uw ex-partner. Overlijdt de pensioenopbouwer, dan stopt de vereveningsuitkering; daarvoor in de plaats kan het bijzonder partnerpensioen komen. Conversie maakt u onafhankelijk, maar de omrekening kan nadelig uitpakken en niet elke uitvoerder werkt eraan mee. Kiest u voor conversie, dan vervalt in de regel het bijzonder partnerpensioen, omdat dat in de omzetting wordt meegenomen.
Uitsluiten van verevening is vooral logisch als u allebei ongeveer evenveel pensioen heeft opgebouwd, of als het pensioen wordt verrekend met andere bezittingen, zoals de overwaarde van de woning. Welke partner in de woning blijft, leest u in ons artikel over het recht op verblijf bij echtscheiding. Bij zo’n ruil is een berekening van de contante waarde van het pensioen nodig; een pensioenrecht van € 1 per jaar is niet € 1 waard.
Een voorbeeld ter illustratie: de man bouwde tijdens het huwelijk bij zijn werkgever een ouderdomspensioen op van € 6.000 bruto per jaar. Bij standaardverevening ontvangt de vrouw, zodra de man met pensioen gaat, € 3.000 bruto per jaar rechtstreeks van het fonds, mits de scheiding op tijd is gemeld. Spreken zij 60/40 af in het voordeel van de man, dan is dat € 2.400 per jaar.
Zo meldt u de scheiding bij het pensioenfonds
- Breng alle pensioenen van u allebei in kaart via mijnpensioenoverzicht.nl. Vraag bij elke uitvoerder op hoeveel tijdens het huwelijk is opgebouwd.
- Leg in het echtscheidingsconvenant vast of u verevent volgens de wet, met een andere verdeelsleutel, via conversie of helemaal niet. Leg ook vast wat er met het bijzonder partnerpensioen gebeurt.
- Vul na de inschrijving van de scheiding het wettelijke formulier “Mededeling van scheiding” in, per pensioenuitvoerder.
- Bij standaardverevening mag één van beiden het formulier indienen. Bij een afwijkende afspraak of conversie tekenen beide partners, en gaat een kopie van de afspraak mee.
- Doe dit ruim binnen twee jaar na de scheidingsdatum en bewaar het bewijs van verzending en de bevestiging van het fonds.
Twee jaar gemist: hoe krijgt u uw deel dan alsnog?
Is de scheiding niet binnen twee jaar gemeld, dan hoeft het pensioenfonds het deel van de ex-partner niet rechtstreeks uit te betalen. Het recht op verevening blijft bestaan. De pensioenopbouwer ontvangt dan het hele pensioen en moet het deel van de ex-partner zelf doorbetalen (art. 2 lid 6 Wvps).
Dat dit risico’s heeft, blijkt uit een vonnis van de Rechtbank Limburg van 9 juli 2025. Partijen hadden de verevening in hun convenant geregeld, maar niet op tijd gemeld bij het ABP. Vanaf april 2017 ontving de man zijn volledige pensioen. De vrouw vorderde haar deel over april 2017 tot maart 2025. De rechtbank verwierp het beroep van de man op rechtsverwerking. Wel was haar vordering over de periode vóór 26 januari 2019 verjaard. Haar eerdere aanvraag bij het fonds en een e-mail golden niet als stuiting. Pas de brief van haar advocaat van 26 januari 2024 stuitte de verjaring.
Twee lessen uit deze zaak. Meld de scheiding op tijd, zodat het fonds rechtstreeks betaalt. En betaalt uw ex-partner niet door, maak dan schriftelijk en ondubbelzinnig aanspraak op betaling, zodat de verjaring wordt gestuit (art. 3:317 Burgerlijk Wetboek Boek 3). In deze zaak liet het ABP later weten vanaf maart 2025 alsnog te verevenen.
Wat gebeurt er met het nabestaandenpensioen?
Het partnerpensioen wordt niet verevend zoals het ouderdomspensioen. Is het partnerpensioen op opbouwbasis verzekerd, dan houdt de ex-partner na de scheiding recht op een bijzonder partnerpensioen. Dat is het partnerpensioen dat tot de scheiding is opgebouwd, en het wordt uitgekeerd als de pensioenopbouwer overlijdt (art. 57 Pensioenwet). Is het partnerpensioen op risicobasis verzekerd, dan heeft de ex-partner volgens het Juridisch Loket na de scheiding geen recht op bijzonder nabestaandenpensioen.
- Vraag bij het fonds van uw ex-partner na of het partnerpensioen op opbouw- of risicobasis is verzekerd.
- U kunt in huwelijkse voorwaarden of het convenant afwijken, bijvoorbeeld afzien van het bijzonder partnerpensioen. Het fonds moet daarmee instemmen.
- Hertrouwen van een van beiden verandert het recht op bijzonder partnerpensioen volgens het Juridisch Loket niet.
- Bent u alleen van tafel en bed gescheiden, dan bent u nog getrouwd en houdt u recht op het volledige partnerpensioen.
Wat betekent de verdeling voor uw inkomen later?
Voor de partner die het meeste pensioen opbouwde, valt het pensioeninkomen na verevening lager uit dan verwacht. Wie minder werkte vanwege zorgtaken, krijgt meer dan zij of hij zelf opbouwde. Twee huishoudens zijn duurder dan één, en scheiden kort voor de pensioendatum laat weinig tijd om aan te vullen. Aanvullen kan onder meer met een lijfrente, langer doorwerken of een aanvullende regeling bij de werkgever.
De verdeling heeft ook fiscale gevolgen. Betaalt het fonds rechtstreeks, dan ontvangt ieder een eigen uitkering. Moet uw ex-partner u zelf betalen, of kiest u voor afkoop of verrekening met ander vermogen, dan kan de belasting anders uitpakken. Laat dat beoordelen door een fiscalist voordat u tekent; wij geven geen fiscaal advies.
Hoe Law & More helpt bij de pensioenverdeling
- Wij brengen alle pensioenen van u en uw ex-partner in kaart, via mijnpensioenoverzicht.nl en de uitvoerders.
- Wij zetten verevening, conversie en een andere verdeelsleutel naast elkaar, inclusief het bijzonder partnerpensioen.
- Wij leggen de pensioenafspraken vast in het echtscheidingsconvenant.
- Wij bewaken de meldtermijn van twee jaar en vorderen zo nodig een gemist deel bij de ex-partner.
Meer over pensioen en scheiding leest u in ons overzicht pensioen bij scheiding en op de pagina van onze familierechtadvocaten.
Pensioenverdeling in vijf punten
- Het ouderdomspensioen uit de huwelijksperiode wordt standaard bij helfte verdeeld; AOW en samenwoners vallen erbuiten.
- Meld de scheiding binnen twee jaar per uitvoerder; anders moet u uw deel bij de ex-partner zelf innen.
- Een niet-betaald deel verjaart; stuit de verjaring met een schriftelijke en ondubbelzinnige aanmaning.
- Conversie maakt u onafhankelijk van elkaar, maar vraagt medewerking van de uitvoerder.
- Het bijzonder partnerpensioen geldt alleen bij een partnerpensioen op opbouwbasis.
