Gepubliceerd op 21 september 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 oktober 2026
Bij een scheiding heeft u in beginsel recht op de helft van het ouderdomspensioen dat uw ex-partner tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap heeft opgebouwd. Dat volgt uit de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding. De pensioenuitvoerder betaalt uw deel alleen rechtstreeks aan u uit als de scheiding binnen twee jaar bij die uitvoerder is gemeld. Bent u later, dan houdt u uw recht, maar moet u het geld zelf bij uw ex-partner innen.
Inhoudsopgave
Wat houdt pensioenverevening precies in?
Verevening betekent dat u recht krijgt op uitbetaling van een deel van het ouderdomspensioen van uw ex-partner. Het pensioen zelf blijft op naam staan van degene die het heeft opgebouwd. Verdeeld wordt dus het recht op uitbetaling, niet het pensioen zelf.
Dat verschil heeft een belangrijk gevolg. Wie recht heeft op verevening, krijgt pas geld zodra de ander met pensioen gaat. Op het moment van de scheiding zelf komt er nog niets binnen.
De verdeling geldt over en weer. Bouwden u allebei pensioen op, dan heeft ieder van u recht op de helft van het pensioen van de ander. Iedere uitvoerder verevent in beginsel afzonderlijk; wilt u de aanspraken tegen elkaar wegstrepen, dan moet u dat samen afspreken. Vaak is er een flink verschil, omdat de partner die minder of in deeltijd werkte ook minder pensioen opbouwde. Juist voor die situatie is de wet bedoeld.
Verevening gaat niet vanzelf. De wet geeft u het recht, maar de pensioenuitvoerder weet niet dat u gescheiden bent totdat u dat meldt. Doet u niets, dan houdt u uw aanspraak wel. U moet die dan later zelf bij uw ex-partner opeisen. Dat wilt u voorkomen, zeker als het contact na de scheiding minder wordt.
Welk pensioen wordt wel en niet verdeeld?
Alleen het ouderdomspensioen dat is opgebouwd tussen de huwelijksdatum en de scheidingsdatum wordt verevend. Pensioen van vóór het huwelijk en pensioen dat u na de scheiding opbouwt, blijft volledig van uzelf.
Als scheidingsdatum geldt de dag waarop de echtscheidingsbeschikking wordt ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Die inschrijving moet binnen zes maanden na de beschikking plaatsvinden.
Wordt de AOW verdeeld?
Nee. De AOW is een basisvoorziening die iedere ingezetene opbouwt op grond van eigen woonjaren. Die kan niet tussen ex-partners worden verdeeld. Wel verandert de hoogte: na de scheiding ontvangt u de hogere uitkering voor een alleenstaande in plaats van de uitkering voor gehuwden. Dat is een gevolg van de scheiding, geen verdeling.
Vallen lijfrenten, spaargeld en de woning eronder?
Nee. Lijfrenten, spaartegoeden, beleggingen en een eigen woning vallen niet onder deze wet. Die horen bij de gewone verdeling van de gemeenschap van goederen of bij de afrekening op grond van uw huwelijkse voorwaarden.
Voor ondernemers ligt het lastiger. Wie geen pensioenregeling heeft en zelf voor later spaart, heeft niets te verevenen. Die opbouw kan wel meetellen bij de verdeling of verrekening van het vermogen. Pensioen in eigen beheer voor de directeur-grootaandeelhouder kan sinds 1 juli 2017 niet meer worden opgebouwd. Bestaande aanspraken uit de periode daarvoor kunnen nog wel onder de verevening vallen.
Geldt er een ondergrens?
Ja. Blijft het te verevenen deel van het ouderdomspensioen onder de afkoopgrens van de Pensioenwet, dan hoeft de uitvoerder niet te verevenen. Elke pensioenregeling wordt daarbij afzonderlijk getoetst. Bij korte huwelijken of kleine pensioenen komt dat geregeld voor.
Waarom is de termijn van twee jaar zo belangrijk?
Meldt u de scheiding binnen twee jaar na de scheidingsdatum, dan moet de uitvoerder uw deel later rechtstreeks aan u uitbetalen. U meldt de scheiding met het mededelingsformulier van de rijksoverheid, dat u naar iedere uitvoerder stuurt waar pensioen is opgebouwd.
Voeg een kopie van het convenant toe en vraag om een schriftelijke bevestiging. Bewaar die bevestiging bij uw scheidingsstukken.
Wat als u te laat bent?
Uw recht vervalt niet. Wel vervalt de plicht van de uitvoerder om rechtstreeks aan u te betalen. Het volledige pensioen gaat dan naar uw ex-partner, die zelf uw deel aan u moet doorbetalen. Dat vraagt vertrouwen, administratie en soms incassomaatregelen, tientallen jaren na de scheiding. U loopt bovendien het risico dat uw ex-partner niet wil of niet kan betalen.
Hoe brengt u alle pensioenen in kaart?
Veel mensen bouwden pensioen op bij meerdere werkgevers en fondsen en zijn een deel daarvan vergeten. Een overzicht via het landelijke pensioenregister brengt dat in beeld. Doe die inventarisatie vóór u het echtscheidingsconvenant ondertekent, niet erna. Een pensioen dat u niet kent, kunt u ook niet goed regelen.
Wat is het verschil tussen verevening en conversie?
Bij verevening blijft u financieel aan elkaar verbonden; bij conversie krijgt u een eigen, zelfstandig pensioen. Conversie kan alleen als u beiden dat afspreekt en de pensioenuitvoerder instemt.
Bij verevening begint de uitbetaling pas als uw ex-partner met pensioen gaat. Zij stopt bij diens overlijden. Overlijdt uw ex-partner vóór de pensioendatum, dan krijgt u uit verevening niets. Bent u afhankelijk van dat inkomen, dan loopt u dus een reëel risico.
Bij conversie wordt uw deel definitief omgezet in een eigen pensioenaanspraak op uw naam. De afhankelijkheid verdwijnt: uw pensioen gaat in op uw eigen pensioendatum en blijft bestaan als uw ex-partner overlijdt. De keerzijde is dat ook de aanspraak op bijzonder partnerpensioen wordt meegenomen in de conversie en daarna vervalt. Bovendien is conversie onomkeerbaar.
Leg een afspraak over conversie vast in het convenant. Vraag vooraf bij de uitvoerder na of die meewerkt. Heeft u na de scheiding nog een lange periode als zelfstandig huishouden voor u, dan is conversie vaak de rustigere keuze. In ons artikel over scheiden na uw vijftigste gaan wij daar dieper op in.
Wat gebeurt er met het partnerpensioen?
Het partnerpensioen valt buiten de verevening en volgt eigen regels. Volgens artikel 57 van de Pensioenwet houdt de ex-partner in beginsel recht op het partnerpensioen dat tot de scheidingsdatum is opgebouwd: het bijzonder partnerpensioen.
Het partnerpensioen is de uitkering voor de nabestaande als de deelnemer overlijdt. Het is dus iets anders dan het ouderdomspensioen, dat u zelf ontvangt als u met pensioen gaat.
Wat verandert er door de Wet toekomst pensioenen?
De Wet toekomst pensioenen trad op 1 juli 2023 in werking. Pensioenregelingen moeten daar uiterlijk op 1 januari 2028 aan zijn aangepast; die overgangsperiode is eind 2025 met een jaar verlengd. Onder de nieuwe regels wordt het partnerpensioen bij overlijden vóór de pensioendatum in beginsel op risicobasis verzekerd.
Bij zo’n risicodekking bouwt zich geen waarde op. Na een scheiding is er dan geen dekking meer voor de ex-partner, en dus ook geen bijzonder partnerpensioen. Of dat voor u speelt, hangt af van de regeling van de werkgever en van het moment waarop die is omgezet. Vraag dit uitdrukkelijk na bij de pensioenuitvoerder en neem het antwoord op in het convenant.
Kunt u afstand doen van het bijzonder partnerpensioen?
Ja, bijvoorbeeld in ruil voor een andere tegemoetkoming bij de verdeling van het vermogen. Doe dat alleen na goed overleg. Voor de partner met weinig eigen pensioen, die niet meer gaat werken, kan dit het verschil maken tussen een redelijk en een krap inkomen. Let ook op de samenhang met de partneralimentatie: die is eindig, terwijl pensioen levenslang doorloopt.
Kunt u van de wettelijke verdeling afwijken?
Ja. U kunt samen een andere verdeling afspreken of de verevening helemaal uitsluiten. Dat kan in huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden, of in een schriftelijke overeenkomst met het oog op de scheiding; meestal is dat het echtscheidingsconvenant.
De afspraak moet uitdrukkelijk over pensioen gaan. Een algemene bepaling die iedere gemeenschap van goederen uitsluit, sluit de pensioenverevening niet vanzelf uit.
Mogelijk zijn onder meer een ongelijke verdeling, een andere periode, verrekening met een ander vermogensbestanddeel zoals de overwaarde van de woning, of volledige afstand over en weer. Kan de uitvoerder uw afspraak niet uitvoeren, dan is diens instemming nodig. Zonder die instemming geldt de afspraak alleen tussen u beiden en moet u onderling afrekenen. Meer over de rol van uw voorwaarden leest u in ons artikel over huwelijkse voorwaarden bij scheiding.
Is pensioen wegstrepen tegen de woning verstandig?
Wees daar terughoudend mee. Pensioen is levenslang en reageert op inflatie; overwaarde krijgt u één keer. Wie een pensioenaanspraak inruilt voor een bedrag nu, ruilt zekerheid in voor geld op de bank. Laat de gevolgen doorrekenen voordat u tekent. Betrek een fiscalist bij vragen over de belasting op de uitkeringen.
Welke regels gelden bij een oudere scheiding?
De Wet verevening pensioenrechten bij scheiding geldt voor scheidingen vanaf 1 mei 1995. Voor eerdere scheidingen gold geen wettelijke verdeling, maar rechtspraak.
De Hoge Raad oordeelde in zijn arrest van 27 november 1981, bekend als Boon/Van Loon, dat pensioenrechten bij de verdeling van een huwelijksgemeenschap moeten worden verrekend. Voor scheidingen tussen die uitspraak en 1 mei 1995 geldt dus een verrekening op grond van die rechtspraak. Die werkt anders dan de latere verevening.
Voor scheidingen van vóór 27 november 1981 bestaat geen aanspraak op het pensioen van de ex-partner. Dat is voor de betrokkenen zuur, maar de rechtspraak houdt die grens vast.
Komt er een nieuwe wet?
Er ligt al jaren een opvolger klaar: de Wet pensioenverdeling bij scheiding 2022. Daarin wordt conversie de standaard en leidt de pensioenuitvoerder de scheiding zelf af uit de basisregistratie. Dat wetsvoorstel is nog in behandeling bij de Tweede Kamer, met als beoogde inwerkingtreding 1 januari 2028. Het is dus geen geldend recht.
Ga er bij uw scheiding daarom niet van uit dat de verdeling vanzelf goed komt. De huidige wet, met de meldingstermijn van twee jaar, geldt volledig.
Geldt de regeling ook bij partnerschap of samenwonen?
De wet geldt bij echtscheiding, bij scheiding van tafel en bed en bij beëindiging van een geregistreerd partnerschap. In alle drie de situaties geldt dezelfde termijn van twee jaar en bestaat dezelfde mogelijkheid tot conversie.
Bij ongehuwd samenwonen is er geen pensioenverevening, ook niet met een samenlevingscontract. Wel kan er bijzonder partnerpensioen zijn opgebouwd. Dat kan als de partner destijds bij de pensioenuitvoerder is aangemeld en de regeling samenwonende partners erkent. Dat hangt dus af van de regeling en de aanmelding, niet van de wet.
Woont u samen en wilt u zekerheid over uw oude dag, leg dat dan vast in een overeenkomst. Wat er verder speelt bij een breuk, beschrijven wij in ons artikel over uit elkaar gaan met een samenlevingscontract.
Wat kunnen wij voor u doen bij pensioen bij scheiding?
Als scheidingsadvocaat zorgen wij dat uw pensioen bij de scheiding niet over het hoofd wordt gezien.
- Wij brengen via het pensioenregister de pensioenaanspraken van u beiden in kaart.
- Wij leggen in het echtscheidingsconvenant uitdrukkelijk vast of u verevent, converteert of afwijkt van de wettelijke verdeling.
- Wij controleren of het bijzonder partnerpensioen (artikel 57 Pensioenwet) goed is geregeld en wat de Wet toekomst pensioenen daarvoor betekent.
- Wij bewaken de termijn van twee jaar en zorgen dat het mededelingsformulier bij elke pensioenuitvoerder terechtkomt.
- Wij beoordelen een voorstel om pensioen weg te strepen tegen de woning of ander vermogen.
Samengevat
- U heeft in beginsel recht op de helft van het ouderdomspensioen dat uw ex-partner tijdens het huwelijk of partnerschap opbouwde; de AOW valt erbuiten.
- Meld de scheiding binnen twee jaar bij elke pensioenuitvoerder met het mededelingsformulier; dan betaalt de uitvoerder uw deel rechtstreeks aan u uit.
- Bij verevening hangt uw uitkering af van de pensioendatum en het leven van uw ex-partner; conversie geeft een eigen pensioen, maar vraagt instemming van u beiden en van de uitvoerder.
- Het bijzonder partnerpensioen volgt eigen regels en kan onder de Wet toekomst pensioenen verdwijnen bij een risicodekking.
- U kunt van de wettelijke verdeling afwijken, maar alleen met een uitdrukkelijke schriftelijke afspraak over pensioen.
Veelgestelde vragen over pensioen bij scheiding
Wordt de AOW ook verdeeld?
Nee. De AOW is persoonlijk en wordt opgebouwd op grond van eigen woonjaren. Na de scheiding gaat u wel over naar de hogere uitkering voor alleenstaanden.
Wat gebeurt er als ik de scheiding te laat meld?
Uw recht op de helft van het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen blijft bestaan. De pensioenuitvoerder hoeft dan alleen niet meer rechtstreeks aan u te betalen. U moet het bedrag zelf bij uw ex-partner opvragen zodra diens pensioen ingaat.
Wanneer krijg ik het geld?
Bij verevening pas als uw ex-partner met pensioen gaat, en de uitbetaling stopt bij diens overlijden. Bij conversie krijgt u een eigen aanspraak die ingaat op uw eigen pensioendatum. Die eindigt niet door het overlijden van uw ex-partner.
Kan ik afzien van het pensioen van mijn ex-partner?
Ja, als u dat uitdrukkelijk en schriftelijk vastlegt in huwelijkse voorwaarden, partnerschapsvoorwaarden of het echtscheidingsconvenant. Geef de afspraak ook door aan de pensioenuitvoerder, zodat die weet dat er niet verevend hoeft te worden.
Mijn ex-partner gaat in het buitenland wonen. Verandert dat iets?
Voor het recht zelf niet: de aanspraak blijft bestaan, waar uw ex-partner ook woont. In de uitvoering kan het wel lastiger worden, bijvoorbeeld bij het aanleveren van gegevens en bij de belasting op de uitkering. Meld de scheiding juist dan tijdig en schriftelijk.
Geldt de verdeling ook voor pensioen dat na de scheiding wordt opgebouwd?
Nee. Alleen het ouderdomspensioen dat tussen de huwelijksdatum en de scheidingsdatum is opgebouwd, telt mee. Wat daarna wordt opgebouwd, blijft volledig van degene die het opbouwt.
Waarom verdient pensioen aandacht bij de scheiding?
Pensioen is bij een scheiding vaak het grootste vermogensbestanddeel na de woning. Toch wordt het gemakkelijk vergeten, omdat er op korte termijn geen geld mee gemoeid is. Fouten komen daardoor soms pas tientallen jaren later aan het licht, wanneer ze niet meer te herstellen zijn. Breng de pensioenen daarom in kaart, leg de verdeling of conversie vast in het convenant en meld de scheiding bij elke uitvoerder.
Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina scheidingsadvocaat.
