Verzet tegen een verstekvonnis: termijn, procedure en gevolgen

verzet in een civiele zaak

Gepubliceerd op 12 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026

Tegen een verstekvonnis kunt u verzet doen: dezelfde rechter behandelt de zaak dan opnieuw, nu met uw verweer. U doet dat binnen vier weken, of acht weken als u geen bekende woonplaats in Nederland heeft, te rekenen vanaf de betekening aan u in persoon, een daad waaruit blijkt dat u het vonnis kent, of de tenuitvoerlegging (artikel 143 Rv).

De belangrijkste uitzondering: is het vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaard, dan mag de eiser het tijdens het verzet gewoon uitvoeren. Laat u de verzettermijn verlopen, dan wordt het vonnis in beginsel definitief. De Hoge Raad bevestigde in 2023 dat dit ook in consumentenzaken geldt.

Wat is een verstekvonnis?

Een verstekvonnis is een uitspraak in een dagvaardingsprocedure waarin de gedaagde niet is verschenen. Volgens artikel 139 Rv verleent de rechter verstek als de gedaagde niet verschijnt, of geen advocaat stelt waar dat verplicht is, en de voorgeschreven termijnen en formaliteiten in acht zijn genomen. De rechter wijst de vordering dan toe, tenzij die hem onrechtmatig of ongegrond voorkomt.

De rechter toetst dus wel, maar alleen op basis van wat de eiser heeft gesteld. Uw kant van het verhaal kent hij niet. In consumentenzaken moet de rechter daarnaast ambtshalve nagaan of de vordering steunt op oneerlijke bedingen, als hij daarvoor voldoende gegevens heeft. Verstekvonnissen worden vaak uitvoerbaar bij voorraad verklaard, zodat de eiser direct beslag kan laten leggen.

Wat is verzet en hoe verschilt het van hoger beroep?

Verzet is het rechtsmiddel van de gedaagde die bij verstek is veroordeeld. Dezelfde rechter (rechtbank of kantonrechter) behandelt de zaak opnieuw, nu met uw verweer erbij. De oorspronkelijke gedaagde heet in verzet “opposant”, de oorspronkelijke eiser “geopposeerde”.

KenmerkVerzetHoger beroep
TegenVerstekvonnis in een dagvaardingsprocedureVonnis of beschikking na een procedure op tegenspraak
BehandeltDezelfde rechterHet gerechtshof
Termijn4 weken, of 8 weken zonder bekende woonplaats in Nederland (art. 143 Rv)3 maanden na de uitspraak bij een vonnis (art. 339 Rv)
StartDoor een verzetdagvaarding aan de oorspronkelijke eiserDoor een appeldagvaarding of beroepschrift

Tegen een verstekvonnis kan de veroordeelde gedaagde in beginsel geen hoger beroep instellen. De weg is verzet (artikel 335 Rv). Pas na het vonnis in verzet staat hoger beroep open, mits de zaak daarvoor vatbaar is.

Bestaat verzet ook in een verzoekschriftprocedure?

Nee. In een verzoekschriftprocedure bestaat geen verstek en dus ook geen verzet. Blijft een belanghebbende daar weg, dan beslist de rechter bij beschikking. Daartegen staat hoger beroep open bij het gerechtshof, in beginsel binnen drie maanden (artikel 358 Rv). Voor een belanghebbende die niet in de procedure is verschenen, gaat die termijn lopen zodra hij van de beschikking kennis heeft kunnen nemen. Meer over het hoger beroep leest u op onze pagina over hoger beroep in civiele zaken.

Sophisticated law office with mahogany desk and legal software on a laptop.

Wanneer begint de verzettermijn?

De termijn van vier of acht weken begint op het eerste van drie mogelijke momenten (artikel 143 Rv). Welk moment geldt, bepaalt vaak of uw verzet nog op tijd is.

StartmomentWat het inhoudtVoorbeeld
Betekening in persoonDe deurwaarder overhandigt het vonnis aan u zelfHet vonnis wordt aan u persoonlijk gegeven, niet aan een huisgenoot of in de brievenbus
Daad van bekendheidU doet iets waaruit blijkt dat u het vonnis of de tenuitvoerlegging kentU betaalt een deel van het vonnisbedrag of reageert schriftelijk op het vonnis
TenuitvoerleggingHet vonnis wordt ten uitvoer gelegdBij loonbeslag: de eerste uitbetaling aan de beslaglegger (artikel 144 onder b Rv)

Een betekening aan een huisgenoot of door achterlating in de brievenbus is geen betekening in persoon. De termijn gaat dan pas lopen bij een daad van bekendheid of bij de tenuitvoerlegging. De termijn is fataal: verzet dat een dag te laat komt, is niet-ontvankelijk.

Een voorbeeld uit de rechtspraak: beslag bij het UWV

Hoe streng de termijn is, laat een vonnis van de kantonrechter Rotterdam van 23 mei 2025 (ECLI:NL:RBROT:2025:6014) zien. Op een verstekvonnis uit 2014 was derdenbeslag gelegd op een uitkering bij het UWV. De eerste uitbetaling aan de beslaglegger was op 14 november 2024; het verzet kwam op 19 december 2024. De kantonrechter oordeelde dat de termijn op 14 november was gaan lopen, zag geen grond om hem te verruimen en verklaarde het verzet niet-ontvankelijk.

Hoe berekent u de verzettermijn?

  • Stel vast wanneer u het vonnis voor het eerst zelf in handen kreeg en hoe: van de deurwaarder persoonlijk, via een huisgenoot of de brievenbus.
  • Ga na of u daarna iets heeft gedaan waaruit blijkt dat u het vonnis kent, zoals een betaling of een brief aan de deurwaarder.
  • Controleer wanneer de eerste executiehandeling plaatsvond, bij loonbeslag de eerste uitbetaling aan de beslaglegger.
  • Neem het vroegste moment en tel daar vier weken bij op, of acht weken als u geen bekende woonplaats in Nederland heeft.
  • Zorg dat de verzetdagvaarding vóór die datum is betekend, niet alleen opgesteld.
Attorney in a legal office with verstek papers, laptop showing courtroom graphic, and law books.

Kan de verzettermijn buiten toepassing blijven?

Nauwelijks. De Hoge Raad oordeelde op 24 november 2023 in een prejudiciële beslissing (ECLI:NL:HR:2023:1627) dat de verzettermijn ook geldt als uit een verstekvonnis tegen een consument niet blijkt dat de rechter op oneerlijke bedingen heeft getoetst. Het ging om een huurder van een woningcorporatie die pas in 2021 verzet deed tegen een vonnis uit 2014. Volgens de Hoge Raad staat het Unierecht toe dat zo’n vonnis definitief wordt als de termijn ongebruikt is verstreken.

Alleen in uitzonderlijke gevallen kan onverkorte toepassing van de termijn in strijd zijn met het recht op een eerlijk proces (artikel 6 EVRM). In de Rotterdamse zaak hierboven was dat niet zo, omdat de gedaagde na het moment waarop hij van het beslag hoorde nog bijna drie weken had.

Hoe verloopt de verzetprocedure?

De verzetprocedure begint met een verzetdagvaarding die de deurwaarder aan de oorspronkelijke eiser betekent. Daarna loopt de zaak als een gewone civiele procedure bij dezelfde rechter.

Wat staat er in de verzetdagvaarding?

De verzetdagvaarding vervult de rol van de conclusie van antwoord die u in de oorspronkelijke procedure had kunnen indienen. Zet er daarom uw volledige verweer in, met de stukken die het onderbouwen. Wilt u zelf iets vorderen van de eiser, dan kunt u in de verzetprocedure ook een tegenvordering (eis in reconventie) instellen. Nieuwe verweren later in de procedure aanvoeren is maar beperkt mogelijk.

Heeft u een advocaat nodig?

Bij de rechtbank geldt advocaatplicht: een advocaat moet het verzet instellen. Bij de kantonrechter, onder meer voor vorderingen tot en met € 25.000 en huur- en arbeidszaken, mag u zelf procederen of een gemachtigde inschakelen. Gezien de korte termijn en de eisen aan de dagvaarding is dat in de praktijk zelden verstandig.

Schorst verzet de uitvoering van het vonnis?

In beginsel wel (artikel 145 Rv). Dat geldt niet als de rechter het vonnis uitvoerbaar bij voorraad heeft verklaard, wat bij verstekvonnissen vaak gebeurt. De eiser mag het vonnis dan tijdens het verzet gewoon uitvoeren. Wilt u dat stoppen, dan moet u een executiegeschil in kort geding beginnen. Daarin toetst de voorzieningenrechter of de executie misbruik van bevoegdheid is, bijvoorbeeld omdat het vonnis kennelijk op een misslag berust of omdat er na het vonnis nieuwe feiten zijn.

Wat gebeurt er als u in verzet opnieuw niet verschijnt?

Dan kan de rechter opnieuw verstek verlenen. Een tweede verzet is dan niet mogelijk. U komt dus maar één keer in verzet.

Diverse professionals around a table discussing legal documents in a modern conference room.

Waar loopt verzet in de praktijk vaak op vast?

Drie punten bepalen meestal of verzet zin heeft.

  • Het startmoment is onduidelijk. Leg vast wanneer en hoe u het vonnis ontving en wanneer de eerste executiehandeling was. Een betaling of brief aan de deurwaarder kan al een daad van bekendheid zijn, waardoor de termijn eerder begon dan u dacht.
  • U ontdekt het vonnis pas bij beslag. De termijn loopt dan vaak al vanaf de eerste uitbetaling aan de beslaglegger (artikel 144 onder b Rv). Na het eerste bericht van uw werkgever of het UWV kunnen er dus maar enkele weken resteren.
  • De kosten en het procesrisico. U betaalt in verzet de kosten van een procedure, en verliest u, dan volgt meestal ook een proceskostenveroordeling. Weeg af of u een inhoudelijk verweer heeft dat de vordering kan raken, en of een rechtsbijstandverzekering de kosten dekt.

Wat kunnen wij doen bij verzet tegen een verstekvonnis?

Ons team civiel recht helpt u om de zaak alsnog inhoudelijk te laten behandelen.

  • Wij stellen vast wanneer de verzettermijn van vier of acht weken is gaan lopen (artikel 143 Rv) en wanneer hij afloopt.
  • Wij stellen de verzetdagvaarding op met uw volledige verweer en, waar nodig, een tegenvordering.
  • Wij beoordelen of het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is en of een executiegeschil in kort geding zinvol is.
  • Wij treden op bij de rechtbank, waar voor verzet de advocaatplicht geldt.
  • Wij beoordelen na de uitspraak in verzet of hoger beroep kansrijk is.

In het kort

  • Verzet is het rechtsmiddel tegen een verstekvonnis; dezelfde rechter behandelt de zaak opnieuw.
  • De termijn is vier weken, of acht weken zonder bekende woonplaats in Nederland, en begint bij betekening in persoon, een daad van bekendheid of de tenuitvoerlegging.
  • De termijn is fataal; de Hoge Raad liet hem in 2023 ook in consumentenzaken gelden.
  • Verzet schorst de uitvoering niet als het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is verklaard.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina civiel recht advocaat.

Een geschil of een vordering?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.

Wilt u dat een advocaat civiel recht uw situatie beoordeelt? In een betaald consult van 300 euro inclusief btw krijgt u een richtinggevend antwoord op uw vraag.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.

Een geschil of een vordering?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.

Wilt u dat een advocaat civiel recht uw situatie beoordeelt? In een betaald consult van 300 euro inclusief btw krijgt u een richtinggevend antwoord op uw vraag.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.