Gepubliceerd op 9 juli 2026 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Met een voorlopige voorziening laat u de rechter tijdens de echtscheidingsprocedure snel regelen wie in de woning blijft, hoe de zorg voor de kinderen loopt en welke alimentatie geldt (art. 821-826 Rv). De regeling is tijdelijk, er staat geen hoger beroep tegen open en u heeft er een advocaat voor nodig.
De procedure is bedoeld voor echtgenoten en geregistreerde partners. Ongehuwd samenwonenden kunnen er geen gebruik van maken; zij zijn aangewezen op een kort geding. De Rechtspraak behandelt deze verzoeken met voorrang.
Inhoudsopgave
In het kort
- Een voorlopige voorziening geldt tot de echtscheidingsbeschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand, of tot de rechter een andere regeling treft (art. 826 Rv).
- U kunt het verzoek al vóór het echtscheidingsverzoek indienen, maar dan moet het echtscheidingsverzoek binnen vier weken volgen.
- De mondelinge behandeling volgt doorgaans binnen enkele weken; de beschikking geldt direct.
- Tegen de beschikking staat geen hoger beroep open; bij gewijzigde omstandigheden vraagt u wijziging (art. 824 Rv).
Wat kan de rechter voorlopig regelen?
Artikel 822 Rv noemt de onderwerpen waarover de rechter een voorlopige beslissing kan nemen. De rechtbank weegt per onderwerp de belangen van beide partners en van de kinderen.
| Onderwerp | Wat de rechter kan bepalen | Waar de rechter op let |
|---|---|---|
| Woning | Wie de echtelijke woning tijdelijk uitsluitend mag gebruiken | Kinderen, financiële positie, alternatieve woonruimte, veiligheid |
| Partneralimentatie | Een tijdelijke bijdrage in het levensonderhoud | Behoefte en draagkracht, globaal berekend |
| Kinderalimentatie | Een tijdelijke bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding | Behoefte van het kind en draagkracht van de ouders |
| Kinderen | Een voorlopige zorg- en contactregeling | Stabiliteit en belang van het kind |
| Inboedel en goederen | Wie de auto, meubels of huishoudelijke spullen gebruikt | Wie ze nodig heeft voor het dagelijks leven |
| Vermogen | Maatregelen om te voorkomen dat een partner eenzijdig over gemeenschappelijk vermogen beschikt | Risico op wegmaken van vermogen |
Wie mag in de woning blijven tijdens de scheiding?
Niet doorslaggevend is wie eigenaar of huurder is, of op wiens naam de hypotheek staat. De rechter kijkt onder meer naar:
- bij wie de kinderen hun hoofdverblijf hebben of naar verwachting zullen krijgen;
- de financiële positie van beide partners;
- de vraag of er redelijke andere woonruimte beschikbaar is;
- signalen van intimidatie, huiselijk geweld of een anderszins onveilige thuissituatie.
Onveiligheid kan zwaar wegen, maar het blijft een belangenafweging en geen automatisme. Wilt u de ander uit de woning hebben, kies dan de juiste procedure. De voorzieningenrechter in Den Haag verklaarde op 1 oktober 2025 een vrouw niet-ontvankelijk die de ontruiming van de echtelijke woning in kort geding vorderde. De wet geeft daarvoor een uitputtende, snelle regeling in de artikelen 821-826 Rv; een kort geding kan alleen als het zo spoedeisend is dat die weg niet te volgen is (ECLI:NL:RBDHA:2025:20359). Meer over de woning na de scheiding leest u bij recht op verblijf bij echtscheiding.
Hoe berekent de rechter voorlopige alimentatie?
De rechter kan tijdelijke partneralimentatie vaststellen als u financieel afhankelijk bent van uw partner. Hij kijkt naar uw behoefte en de draagkracht van de ander. Omdat het om een voorlopige regeling gaat, is de berekening globaler dan bij de definitieve partneralimentatie.
Ook kinderalimentatie kan tijdelijk worden vastgesteld. De ouder bij wie de kinderen niet hun hoofdverblijf hebben, draagt doorgaans bij in de kosten. Neem recente loonstroken, de jaaropgave en een overzicht van de woonlasten mee; zonder cijfers kan de rechter uw draagkracht of behoefte niet inschatten.
Welke voorlopige zorgregeling kan de rechter vaststellen?
Zijn er minderjarige kinderen, dan kan de rechtbank een voorlopige zorg- en contactregeling vaststellen, bijvoorbeeld over:
- de verdeling van de zorgmomenten tussen beide ouders;
- haal- en brengafspraken;
- vakanties en feestdagen;
- praktische afspraken over school en vrije tijd.
Die regeling geeft de kinderen stabiliteit zolang er nog geen definitief ouderschapsplan ligt.
Hoe verloopt de procedure?
- Uw advocaat dient een verzoekschrift in bij de rechtbank, met de voorzieningen die u vraagt, de redenen en de stukken die ze onderbouwen, zoals inkomensgegevens en informatie over de gezinssituatie.
- Dient u het verzoek in vóór het echtscheidingsverzoek, dan moet het echtscheidingsverzoek binnen vier weken volgen. Anders vervallen de voorzieningen (art. 826 Rv).
- De rechtbank plant doorgaans binnen enkele weken een mondelinge behandeling. U en uw partner lichten daar uw standpunten toe; de rechter probeert soms ook tot afspraken te komen.
- Kort na de zitting volgt de beschikking. Die geldt direct, ook als een van beiden het er niet mee eens is.
Hoe lang blijft een voorlopige voorziening gelden?
Tot de echtscheidingsbeschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Zolang er hoger beroep loopt tegen de echtscheiding, wordt die niet ingeschreven en blijven de voorzieningen gelden.
Het gerechtshof Amsterdam paste dat op 22 april 2025 toe. Omdat de vrouw hoger beroep had ingesteld, was de scheiding nog niet ingeschreven en mocht zij de woning nog uitsluitend gebruiken. Het hof bepaalde dat zij het gebruik nog drie maanden na inschrijving mocht voortzetten (ECLI:NL:GHAMS:2025:1088).
Wilt u na de inschrijving nog in de woning blijven, dan moet u dat dus in de echtscheidingsprocedure zelf vragen. De voorlopige voorziening loopt dan niet automatisch door.
Kan een voorlopige voorziening worden gewijzigd?
Ja. Tegen de beschikking staat geen hoger beroep open, maar bij gewijzigde omstandigheden kunt u de rechtbank vragen de voorziening aan te passen of in te trekken (art. 824 Rv). Denk aan een nieuw inkomen, een andere woonsituatie of een zorgregeling die in de praktijk niet werkt. U moet dan laten zien wat er sinds de vorige beschikking is veranderd.
Een voorlopige voorziening is geen eindoordeel over de verdeling, het gezag of de definitieve alimentatie. De feitelijke situatie die erdoor ontstaat, kan in de praktijk wel meewegen. Onderbouw uw verzoek daarom goed.
Hoe staan wij u bij in deze procedure?
- het verzoek opstellen en indienen, zo nodig vóór het echtscheidingsverzoek;
- uw standpunt over het gebruik van de woning onderbouwen, met aandacht voor de kinderen en een eventuele onveilige thuissituatie;
- een voorlopige partner- en kinderalimentatie berekenen op basis van behoefte en draagkracht;
- een voorlopige zorgregeling voorstellen die aansluit bij het latere ouderschapsplan;
- u bijstaan tijdens de mondelinge behandeling en bij een later verzoek tot wijziging.
Veelgestelde vragen
Kan ik met een kort geding hetzelfde bereiken?
Als u getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap heeft, in de regel niet. De voorzieningenrechter verklaart u niet-ontvankelijk tenzij de zaak zo spoedeisend is dat de voorlopige voorzieningenprocedure niet kan worden gevolgd.
Telt de voorlopige regeling mee voor de definitieve beslissing?
Niet automatisch. De rechter beoordeelt in de echtscheidingsprocedure alles opnieuw. Wel kan een situatie die maanden heeft gewerkt, bijvoorbeeld een zorgregeling, in de praktijk meewegen bij het belang van het kind.
Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina scheidingsadvocaat.
Wilt u weten wat dit voor uw situatie betekent? Lees wat onze familierechtadvocaat voor u kan doen.
