Gepubliceerd op 5 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026
Uw werkgever mag uw WhatsApp-berichten niet zomaar lezen. Dat mag alleen bij een gerechtvaardigd belang, zoals een concrete verdenking van fraude of ernstig plichtsverzuim, als er geen minder ingrijpend middel is en u vooraf weet dat controle mogelijk is; privéberichten op uw eigen telefoon blijven vrijwel altijd buiten bereik.
De regels volgen uit de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en artikel 10 en 13 van de Grondwet. Hieronder leest u wanneer controle is toegestaan, welke rol de ondernemingsraad heeft en wat een rechter doet met berichten die de werkgever te ver heeft verkregen. Zie ook ons artikel wat mag een werkgever controleren.
Inhoudsopgave
De vier voorwaarden voor het lezen van berichten
In de praktijk baseert de werkgever zich op een gerechtvaardigd belang (artikel 6 lid 1 sub f AVG), niet op toestemming. Aan alle vier de voorwaarden moet zijn voldaan.
- Er is een concreet en zwaarwegend belang, zoals een verdenking van fraude, diefstal of het lekken van bedrijfsgeheimen. Nieuwsgierigheid of algemene controle volstaat niet.
- De controle is noodzakelijk: een minder ingrijpend middel, zoals een gesprek of controle van alleen verkeersgegevens, schiet tekort.
- De controle is proportioneel: zo kort en zo beperkt mogelijk, gericht op werkgerelateerde berichten.
- De werknemer is vooraf geïnformeerd, bijvoorbeeld via een protocol voor communicatiemiddelen.
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens werkte deze toets uit in de zaak Bărbulescu tegen Roemenië (Grote Kamer, 5 september 2017). Het Hof kijkt onder meer naar voorafgaande informatie, de omvang van de controle, de reden ervoor, minder ingrijpende alternatieven en de waarborgen voor de werknemer.
Waarom is toestemming meestal geen goede grondslag?
Een werknemer is afhankelijk van zijn werkgever en geeft toestemming daarom zelden echt vrij. De Autoriteit Persoonsgegevens gaat ervan uit dat toestemming in een arbeidsrelatie in de regel geen geldige grondslag is.
Een handtekening onder een controleclausule geeft de werkgever dus geen vrijbrief. Ook dan moet de controle noodzakelijk en proportioneel zijn (artikel 5 en 6 AVG).
Werktelefoon, eigen telefoon of groepsapp: wat mag waar?
De ruimte voor de werkgever hangt af van het toestel en het soort gesprek.
| Situatie | Wat de werkgever mag |
|---|---|
| Werktelefoon, zakelijke berichten | Controle mogelijk bij een concrete verdenking, na vooraf informeren en beperkt tot werkgerelateerde berichten |
| Werktelefoon, privéberichten | Blijven beschermd door artikel 8 EVRM; alleen bij een zwaarwegende reden en zo beperkt mogelijk |
| Eigen telefoon | Niet inzien zonder medewerking van de werknemer |
| Besloten groepsapp met collega’s | De werkgever leest niet actief mee, maar berichten die een deelnemer doorstuurt kunnen wel bij hem belanden |
Het gerechtshof Den Haag oordeelde op 31 augustus 2021 over racistische afbeeldingen in een besloten, niet-zakelijke appgroep met collega’s. Volgens het hof hebben deelnemers aan zo’n groep “in zekere mate recht op privacy”, maar dat neemt niet weg dat berichten arbeidsrechtelijk over de grens kunnen gaan. Het ontslag op staande voet bleef wel vernietigd: de werkgever had eerst een minder ingrijpend middel moeten inzetten (ECLI:NL:GHDHA:2021:1575).
Welke rol heeft de ondernemingsraad?
Een regeling over controle van communicatie heeft instemming van de ondernemingsraad nodig. Dat volgt uit artikel 27 lid 1 sub k en l van de Wet op de ondernemingsraden, over de verwerking van persoonsgegevens en voorzieningen om aanwezigheid, gedrag of prestaties te controleren.
Ontbreekt die instemming, dan kan de ondernemingsraad binnen een maand de nietigheid van het besluit inroepen (artikel 27 lid 5 WOR). Meer over de rol van de OR leest u in de ondernemingsraad begrepen.
Mag de rechter berichten gebruiken die de werkgever te ver heeft verkregen?
Vaak wel. In een civiele procedure geldt niet als algemene regel dat de rechter onrechtmatig verkregen bewijs buiten beschouwing laat. De Hoge Raad oordeelde op 18 april 2014 dat het belang van waarheidsvinding in beginsel zwaarder weegt, en dat uitsluiting pas gerechtvaardigd is bij bijkomende omstandigheden (ECLI:NL:HR:2014:942). Die zaak ging over een verzekeraar, maar de maatstaf geldt voor civiele procedures in het algemeen, dus ook in arbeidszaken.
Een werkgever die te ver gaat, loopt wel andere risico’s: een klacht bij de Autoriteit Persoonsgegevens, een boete van de AP en een schadevergoeding op grond van artikel 82 AVG. Een ontslag op staande voet dat alleen op zulk bewijs rust, staat bovendien zwakker. De werknemer kan het ontslag binnen twee maanden laten vernietigen of een billijke vergoeding vragen (artikel 7:681 en 7:686a lid 4 BW). Lees ook ons artikel over ontslag op staande voet door WhatsApp-berichten.
Wat u als werknemer doet bij een onderzoek naar uw berichten
- Vraag het protocol voor communicatiemiddelen op en lees wat er over controle staat.
- Houd privé-WhatsApp op uw eigen telefoon en zakelijke berichten op de werktelefoon.
- Vraag welke berichten zijn ingezien en op welke grond; u heeft recht op inzage (artikel 15 AVG).
- Geef uw privételefoon niet af zonder te weten waarvoor en hoe lang.
Wat u als werkgever vastlegt voordat u berichten inziet
- Leg vooraf in een protocol vast wanneer en hoe communicatie kan worden gecontroleerd, en vraag daarvoor instemming van de ondernemingsraad.
- Documenteer de concrete verdenking en waarom een lichter middel niet volstaat.
- Beperk het onderzoek tot werkgerelateerde berichten en een afgebakende periode.
- Beoordeel of een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA) nodig is (artikel 35 AVG).
Hoe wij helpen bij controle van WhatsApp-berichten
Onze advocaten arbeidsrecht en privacyrecht adviseren werknemers en werkgevers over controle op de werkvloer.
- Wij beoordelen of een controle of onderzoek voldoet aan de AVG en artikel 8 EVRM.
- Wij stellen een protocol voor communicatiemiddelen op en begeleiden het instemmingstraject met de OR.
- Wij toetsen of bewijs uit berichten bruikbaar is in een ontslagzaak.
- Wij stellen een inzageverzoek of klacht bij de Autoriteit Persoonsgegevens op.
Veelgestelde vragen
Wat doet u als u vindt dat uw privacy is geschonden?
Vraag inzage in de verwerkte gegevens (artikel 15 AVG) en leg uw bezwaar schriftelijk vast. U kunt een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens en schadevergoeding vragen op grond van artikel 82 AVG.
Mag een collega mijn berichten aan de werkgever doorsturen?
Dat kan de werkgever niet verhinderen. Berichten die u zelf aan collega’s stuurt, kunnen via een collega bij de werkgever terechtkomen. De rechter weegt zulke berichten dan als bewijs, zoals in de Haagse appgroepzaak.
