Aansprakelijkheid onderaannemer: wie de schade draagt bij fouten in de keten

Gepubliceerd op 7 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

Wie werk uitbesteedt aan een onderaannemer of een zzp’er, besteedt zijn aansprakelijkheid niet mee uit. Tegenover uw eigen opdrachtgever blijft u voor de fouten van uw hulppersonen aansprakelijk alsof u ze zelf had gemaakt (artikel 6:76 BW). Tegenover derden kan artikel 6:171 BW u aansprakelijk maken, maar alleen als het werk tot uw eigen bedrijf behoort. De onderaannemer zelf is tegenover een opdrachtgever met wie hij geen contract heeft alleen aansprakelijk als hij onrechtmatig handelt.

Drie verhoudingen in één overzicht

Wie de schade draagt, hangt af van de vraag wie tegenover wie staat. De tabel zet de drie verhoudingen naast elkaar.

Wie is hoofdaannemer, onderaannemer en hulppersoon?

In een keten van aanneming van werk sluit de opdrachtgever een overeenkomst met de hoofdaannemer, en de hoofdaannemer op zijn beurt met een onderaannemer of een zzp’er. Tussen de opdrachtgever en de onderaannemer bestaat geen contract (artikel 6:213 BW). Dat onderscheid bepaalt telkens de uitkomst van de aansprakelijkheidsvraag.

Juridisch heet degene die u bij de uitvoering van uw verbintenis inschakelt een hulppersoon. Dat kan een onderaannemer zijn, maar ook een zelfstandige installateur, een transporteur of een ingeschakeld adviesbureau. Of iemand zzp’er is, maakt daarbij niet uit: het gaat erom dat u hem gebruikt om uw eigen verplichting na te komen. Moet een zzp’er in werkelijkheid als werknemer worden gezien, dan verandert het speelveld wel; daarover schreven wij in ons artikel over schijnzelfstandigheid.

Bent u aansprakelijk voor uw onderaannemer?

Ja. Artikel 6:76 BW bepaalt dat wie bij de uitvoering van een verbintenis hulp van anderen gebruikt, voor hun gedragingen op gelijke wijze aansprakelijk is als voor eigen gedragingen. Schiet de onderaannemer tekort, dan pleegt u wanprestatie tegenover uw opdrachtgever. Dat u zorgvuldig heeft geselecteerd, goed heeft geïnstrueerd of zelf niets verkeerd heeft gedaan, doet daaraan niet af.

Wel kunt u die aansprakelijkheid contractueel begrenzen. Een exoneratiebeding in uw algemene voorwaarden kan de schadevergoeding maximeren, schadesoorten uitsluiten of de aansprakelijkheid koppelen aan de dekking van uw verzekering. Zo’n beding houdt niet altijd stand: bij opzet of bewuste roekeloosheid kan een beroep erop naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zijn (artikel 6:248 lid 2 BW). Wat in zakelijke verhoudingen nog is toegestaan, bespreken wij in ons artikel over de beperking van aansprakelijkheid in b2b-contracten.

Actualiteit: Wet kwaliteitsborging voor het bouwen

Sinds 1 januari 2024 geldt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Daardoor is de aannemer van een bouwwerk ook aansprakelijk voor gebreken die de opdrachtgever bij de oplevering redelijkerwijs niet had moeten ontdekken, tenzij het gebrek niet aan de aannemer is toe te rekenen (artikel 7:758 lid 4 BW). Via artikel 6:76 BW draagt de hoofdaannemer dat risico ook voor het werk van zijn onderaannemers.

Wanneer bent u aansprakelijk tegenover derden?

Veroorzaakt de onderaannemer schade bij een derde, zoals een omwonende, een passant of de eigenaar van een naastgelegen pand, dan kan die derde ook u als opdrachtgever aanspreken. Artikel 6:171 BW maakt de opdrachtgever aansprakelijk voor de fout van een niet-ondergeschikte die werkzaamheden verricht ter uitoefening van het bedrijf van de opdrachtgever.

De Hoge Raad legt die bepaling restrictief uit. In het arrest Delfland/De Stoeterij van 21 december 2001 (ECLI:NL:HR:2001:AD7395) oordeelde hij dat alleen wie deelneemt aan de bedrijfsuitoefening van de opdrachtgever zelf onder de bepaling valt. Dat graafwerk nauw samenhing met de kabelvernieuwing van het energiebedrijf, was op zichzelf niet genoeg.

Op 18 juni 2010 voegde de Hoge Raad daaraan toe dat artikel 6:171 BW ook geldt als de benadeelde precies weet dat een zelfstandige hulppersoon de schade heeft veroorzaakt (ECLI:NL:HR:2010:BL9596). In die zaak hoorde een gewasbespuiting door een loonwerker tot het bedrijf van de opdrachtgever.

Voor een aannemer die met vaste onderaannemers werkt, is dat een reëel risico: hun werk behoort vrijwel altijd tot zijn eigen bedrijf. Voor een opdrachtgever die eenmalig een bouwbedrijf inschakelt voor een verbouwing van zijn kantoor, ligt dat anders.

Kan de opdrachtgever de onderaannemer rechtstreeks aanspreken?

In beginsel niet. Een overeenkomst bindt alleen de partijen die haar sluiten, en de onderaannemer is tegenover de opdrachtgever tot niets verplicht. Een wanprestatie van de onderaannemer tegenover de hoofdaannemer is op zichzelf geen onrechtmatige daad tegenover de opdrachtgever.

Toch bestaat er een opening. In het arrest Vleesmeesters/Alog van 24 september 2004 (ECLI:NL:HR:2004:AO9069) oordeelde de Hoge Raad dat een contractspartij onder omstandigheden rekening moet houden met de belangen van derden die schade kunnen lijden als het contract slecht wordt uitgevoerd. De rechter weegt onder meer de positie van partijen, de aard van het contract en de vraag of de derde erop mocht vertrouwen dat zijn belangen werden ontzien. De lat ligt hoog.

Omgekeerd is de onderaannemer niet gebonden aan de afspraken tussen opdrachtgever en hoofdaannemer. Wie wil dat de eisen uit het hoofdcontract doorwerken in de onderaanneming, moet die afspraken back-to-back doorleggen. Gebeurt dat niet, dan heeft u een verplichting naar boven en een beperktere aanspraak naar beneden. Hoe dat in ketens misgaat, beschrijven wij in ons artikel over contractbreuk door leveranciersketens.

Wie draagt de schade als de zzp’er zelf gewond raakt?

Raakt een ingeschakelde zzp’er of een werknemer van de onderaannemer gewond op de bouwplaats, dan speelt artikel 7:658 lid 4 BW. Die bepaling breidt de zorgplicht van de werkgever uit tot personen die niet in dienst zijn, als zij werk verrichten in de uitoefening van het beroep of bedrijf van degene die hen inschakelt.

De Hoge Raad oordeelde op 23 maart 2012 in de zaak tegen Allspan (ECLI:NL:HR:2012:BV0616) dat de bepaling kan gelden als een zelfstandige voor zijn veiligheid (mede) afhankelijk is van de opdrachtgever. Dat de man als (onder)aannemer werkte, sloot een beroep op de bepaling niet uit. Of een zelfstandige in alle gevallen als zo’n persoon geldt, liet de Hoge Raad in het midden.

Praktisch betekent dit dat een hoofdaannemer zich niet achter het zelfstandig ondernemerschap van een zzp’er kan verschuilen. Wie op zijn terrein laat werken, zorgt voor veilige arbeidsomstandigheden, ziet toe op naleving van de veiligheidsvoorschriften en legt dat toezicht vast. Ontbreekt die vastlegging, dan is de bewijspositie bij een ongeval zwak. Over de letselschade zelf adviseren wij niet; daarvoor verwijzen wij naar een letselschadespecialist.

Wat is het verschil met ketenaansprakelijkheid?

Ketenaansprakelijkheid is een ander leerstuk. Zij ziet niet op schade, maar op betalingen. De ketenaansprakelijkheid uit de Invorderingswet 1990 maakt een aannemer aansprakelijk voor loonheffingen die zijn onderaannemer niet afdraagt. De ketenaansprakelijkheid voor loon uit artikel 7:616a BW maakt hem aansprakelijk voor loon dat een werknemer verderop in de keten niet krijgt. Instrumenten als de g-rekening, een verklaring betalingsgedrag en controle van uw ketenpartners horen daarbij. Meer daarover leest u in ons artikel over ketenverantwoordelijkheid.

Hoe beperkt u het risico in de onderaannemingsovereenkomst?

De meeste winst zit in het contract vooraf, niet in de procedure achteraf. Leg de verplichtingen uit het hoofdcontract een-op-een door aan de onderaannemer, zodat u niet meer belooft dan u kunt afdwingen. Neem een vrijwaring op voor aanspraken van derden en van uw opdrachtgever die voortkomen uit het werk van de onderaannemer. Verplicht de onderaannemer tot een toereikende aansprakelijkheidsverzekering en vraag jaarlijks een polisblad op; een vrijwaring van een partij zonder verhaal is weinig waard. Bepaal wie welke schadesoorten draagt en of gevolgschade en bedrijfsschade zijn uitgesloten.

Let daarbij op de algemene voorwaarden. Verwijzen beide partijen naar hun eigen set, dan geldt in beginsel de eerste verwijzing, tenzij die uitdrukkelijk van de hand is gewezen (artikel 6:225 lid 3 BW). Een onderaannemer die zijn eigen voorwaarden met een verregaande exoneratie erdoorheen krijgt, beperkt daarmee uw verhaal. Hoe u dat voorkomt, staat in ons artikel over de battle of forms. Loopt de discussie over meerwerk en uitvoering, dan helpt ons artikel over claims en meerwerkdiscussies in de bouw.

Welke verzekering dekt schade door een onderaannemer?

De bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB) dekt zaakschade en letselschade die uw onderneming aan anderen toebrengt. Zuivere vermogensschade, zoals gemiste omzet door een verkeerd advies, valt daar doorgaans buiten; daarvoor is een beroepsaansprakelijkheidsverzekering nodig. Let ook op de opzichtclausule, die schade aan zaken die u onder u had vaak beperkt of uitsluit, en op de vraag of ingeschakelde onderaannemers als verzekerde meelopen. Een aansprakelijkheidsverzekering is voor een zzp’er niet wettelijk verplicht, maar wordt in vrijwel elke onderaannemingsovereenkomst contractueel geëist.

Wat verschilt voor de hoofdaannemer en de onderaannemer?

Wat kunnen wij doen bij een schadeclaim in de keten?

Onze advocaten ondernemingsrecht helpen hoofdaannemers, onderaannemers en opdrachtgevers als de vraag speelt wie de schade draagt.

• Uw onderaannemingsovereenkomsten en algemene voorwaarden beoordelen en aanwijzen waar uw aansprakelijkheid niet goed is doorgelegd.
• Vrijwarings- en exoneratiebedingen opstellen die passen bij de dekking van uw verzekering.
• Beoordelen of een derde u kan aanspreken op grond van artikel 6:171 BW of uw opdrachtgever op grond van artikel 6:76 BW.
• De onderaannemer aansprakelijk stellen en de verjaringstermijn van twee jaar na protest bewaken (artikel 7:761 BW).
• De procedure voeren als een aanspraak tot een geschil leidt, ook in vrijwaring.

In het kort

• De hoofdaannemer staat tegenover zijn opdrachtgever in voor fouten van onderaannemers, ook zonder eigen schuld (artikel 6:76 BW).
• Een derde kan de opdrachtgever alleen via artikel 6:171 BW aanspreken als het werk tot diens eigen bedrijf behoort.
• Sinds 1 januari 2024 is de aannemer van een bouwwerk ook aansprakelijk voor gebreken die bij oplevering niet ontdekt hoefden te worden (artikel 7:758 lid 4 BW).
• De beste bescherming is een back-to-back contract met vrijwaring en een gecontroleerde verzekering.

Veelgestelde vragen

Hoe lang is de aannemer na oplevering aansprakelijk?

Een rechtsvordering wegens een gebrek in het opgeleverde werk verjaart twee jaar nadat u daarover heeft geprotesteerd. Daarnaast geldt een uiterste termijn: twintig jaar na oplevering bij bouwwerken en tien jaar in de overige gevallen (artikel 7:761 BW). Protesteer dus tijdig en schriftelijk.

Kan de hoofdaannemer de schade verhalen op de onderaannemer?

Ja, als de onderaannemer tegenover hem tekortschoot in de onderaannemingsovereenkomst (artikel 6:74 BW). Een exoneratie in de voorwaarden van de onderaannemer kan dat verhaal beperken.