Een rekening-courant tussen aandeelhouder en vennootschap biedt veel praktische voordelen, maar brengt ook strikte regels en risico’s met zich mee.
Deze financiële constructie stelt ondernemers in staat om flexibel geld over en weer te laten vloeien tussen hun privé en zakelijke rekeningen.
Tot €17.500 mag de rekening-courant schuld zonder rente, maar bij overschrijding van dit bedrag gelden zakelijke rentetarieven over het volledige bedrag.
Voor DGA’s (Directeur Grootaandeelhouders) zijn er sinds 2023 extra beperkingen van kracht door de Wet excessief lenen, met strengere controles door de Belastingdienst.
De praktijk toont aan dat veel ondernemers onbewust in de problemen komen door onduidelijke afspraken of het overschrijden van fiscale grenzen.
Dit artikel behandelt de juridische kaders, boekhoudkundige verwerking, praktijkvoorbeelden en veelgemaakte fouten.
Wat is een rekening-courant tussen aandeelhouder en vennootschap?
Een rekening-courant is een speciale rekening die de schulden en vorderingen tussen een directeur-grootaandeelhouder en zijn BV weergeeft.
Dit systeem maakt het mogelijk om snel geld uit te wisselen zonder dat elk bedrag direct als salaris of dividend wordt behandeld.
Definitie en kenmerken
Een rekening-courant tussen aandeelhouder en vennootschap toont de onderlinge financiële verhoudingen tussen deze partijen.
Het is een lopende rekening waarop bedragen over en weer worden geboekt.
De belangrijkste kenmerken zijn:
- Doorlopende verrekening: Alle transacties worden automatisch met elkaar verrekend
- Flexibele geldstromen: Geld kan beide kanten op bewegen zonder vaste termijnen
- Saldo wijzigingen: Het saldo kan dagelijks veranderen door nieuwe transacties
Het verschilt van een gewone bankrekening omdat het alleen administratieve boekingen bevat.
Er vindt geen echt geld over, maar wordt alleen bijgehouden wie aan wie geld verschuldigd is.
Een DGA gebruikt deze rekening bijvoorbeeld wanneer hij een privé-uitgave door de BV laat betalen.
Of wanneer hij zelf een bedrijfsrekening voorschiet met eigen geld.
Verschil met een lening
Een rekening-courant werkt anders dan een lening tussen de DGA en zijn onderneming.
Bij een lening worden vaste bedragen uitgeleend met duidelijke voorwaarden en looptijd.
Belangrijke verschillen:
| Rekening-courant | Lening |
|---|---|
| Kleine bedragen die snel worden terugbetaald | Grotere bedragen met vaste looptijd |
| Geen rente onder €17.500 | Altijd rente verschuldigd |
| Flexibele terugbetaling | Vaste aflossing |
| Doorlopende transacties | Eenmalige uitbetaling |
Bij een rekening-courant gaat het om bedragen die worden voorgeschoten.
Een directeur betaalt bijvoorbeeld een tankrekening voor de BV en krijgt dit later terug.
Of de BV betaalt een privé-rekening en de DGA stort dit bedrag snel weer terug.
Een lening heeft daarentegen vaste voorwaarden.
Er wordt een contract opgesteld met rentepercentage, aflossingsschema en looptijd.
Betrokken partijen: DGA, BV en onderneming
De rekening-courant bestaat tussen specifieke partijen binnen de onderneming.
De directeur-grootaandeelhouder (DGA) staat aan de ene kant en de besloten vennootschap (BV) aan de andere kant.
De DGA is de persoon die zowel directeur als grootaandeelhouder is van de BV.
Hij heeft vaak meer dan 5% van de aandelen in bezit.
Door deze dubbele rol kan hij makkelijk beslissingen nemen over geldstromen.
De BV is de rechtspersoon die de onderneming runt.
Alle bedrijfsactiviteiten vinden plaats onder deze vennootschap.
De BV heeft eigen vermogen en kan schulden aangaan.
De rekening-courant ontstaat wanneer geld beweegt tussen het privévermogen van de DGA en het bedrijfsvermogen van de BV.
Dit gebeurt vaak bij kleine uitgaven die snel moeten worden gedaan.
Andere aandeelhouders die geen directeur zijn, kunnen ook een rekening-courant hebben.
Maar dit komt veel minder voor omdat zij geen dagelijks beheer hebben over de onderneming.
Rekening-courantovereenkomst: Belang en inhoud
Een goede rekening-courantovereenkomst regelt de verrekening van schulden en vorderingen tussen aandeelhouder en vennootschap.
De overeenkomst moet voldoen aan zakelijke voorwaarden en duidelijke afspraken over looptijd en limieten bevatten.
Wat regelt de rekening-courantovereenkomst?
Een rekening-courantovereenkomst (RCO) is een contract tussen twee partijen.
Het regelt hoe alle wederzijdse vorderingen en schulden worden verrekend in één rekening.
Bij een aandeelhouder en vennootschap worden alle geldstromen automatisch verwerkt.
Dit kunnen zakelijke uitgaven zijn die privé zijn betaald.
Ook kan het gaan om privé-uitgaven die vanuit de onderneming zijn gedaan.
Belangrijke elementen van een RCO:
- Automatische verrekening van alle schulden en vorderingen
- Saldoberekening op elk moment mogelijk
- Duidelijke voorwaarden over rente en aflossing
- Afspraken over rapportage en administratie
De overeenkomst voorkomt onduidelijkheid over wie wat verschuldigd is.
Op elk moment is alleen het eindsaldo relevant.
Dit maakt de financiële verhouding tussen beide partijen overzichtelijk.
Zakelijke voorwaarden en zakelijkheidstoets
Een RCO moet voldoen aan de zakelijkheidstoets van de belastingdienst.
Dit betekent dat de voorwaarden vergelijkbaar moeten zijn met die tussen onafhankelijke partijen.
Zakelijke voorwaarden omvatten:
- Marktconforme rente bij schuldsaldi
- Duidelijke afspraken over opzegtermijn
- Realistische aflossingsverplichtingen
- Juiste administratieve verwerking
De rente moet minimaal gelijk zijn aan het percentage dat de belastingdienst jaarlijks vaststelt.
Voor 2025 geldt specifieke regelgeving voor renteberekening.
Een goede RCO bevat sancties bij het niet nakomen van afspraken.
Ook staan er procedures in voor wijzigingen van de voorwaarden.
Deze elementen maken de overeenkomst zakelijker en acceptabeler voor de fiscus.
Looptijd en limieten
De looptijd van een rekening-courantovereenkomst is meestal onbepaald.
Wel kunnen partijen afspreken wanneer en hoe ze de overeenkomst kunnen opzeggen.
Fiscale limieten die belangrijk zijn:
- €17.500 rentevrije ruimte voor aandeelhouders
- €500.000 maximaal leenbedrag (Wet excessief lenen)
- Renteberekening bij overschrijding van grenzen
Bedragen boven €17.500 vragen rentevergoeding aan de vennootschap.
Bij schulden boven €500.000 geldt box 2-belasting over het meerdere.
Deze regels gelden per aandeelhouder en diens partner samen.
De overeenkomst moet duidelijk maken wat er gebeurt bij overschrijding van limieten.
Ook moeten er afspraken staan over het terugbrengen van te hoge saldi.
Een goede RCO bevat concrete termijnen voor herstel van evenwicht.
Fiscaal kader: wat mag wel en wat niet?
De Belastingdienst stelt duidelijke regels aan rekening-courant verhoudingen tussen aandeelhouders en hun vennootschap.
Er geldt een grens van €17.500 waarbij geen rente hoeft te worden berekend, maar bij overschrijding ontstaan fiscale consequenties.
Regels en grenzen van de Belastingdienst
De Belastingdienst hanteert strikte regels voor rekening-courant verhoudingen. Bij bedragen tot €17.500 hoeft geen rente berekend te worden.
Deze regeling geldt alleen voor kleine bedragen die tijdelijk worden voorgeschoten.
Er mag het hele jaar nooit meer dan €17.500 op de rekening-courant staan. Zodra het saldo ook maar één dag hoger wordt, moet over het hele bedrag rente worden berekend.
De rekening-courant dient voor kleine, tijdelijke bedragen die snel worden verrekend. Denk aan het betalen van een privérekening door de vennootschap die kort daarna wordt terugbetaald.
Belangrijk: De €17.500 grens geldt niet bij leningen.
Als er sprake is van een formele lening met vaste looptijd, gelden andere regels.
Rente, aflossing en voorwaarden
Bij overschrijding van de €17.500 grens ontstaat een renteplicht. De rente moet worden berekend over het hele bedrag en over het hele jaar.
Dit geldt ook als het saldo aan het begin en einde van het jaar onder de grens ligt.
De Belastingdienst beschouwt structurele schulden anders dan tijdelijke voorschotten.
Bij langlopende schulden kunnen zij stellen dat er sprake is van:
- Een verkapte winstuitdeling
- Te laag betaald salaris
- Afkoop van pensioenrechten
Verrekening van schulden en vorderingen moet tijdig plaatsvinden.
Structurele opbouw van schulden leidt tot fiscale problemen.
Gevolgen bij overschrijding van grenzen
Overschrijding van de €17.500 grens heeft directe fiscale gevolgen. Er moet rente worden berekend tegen het wettelijke rentetarief.
Deze rente telt als inkomen voor de aandeelhouder.
De Belastingdienst kan bij structurele overschrijding bepalen dat er sprake is van een winstuitdeling.
Dit betekent dividendbelasting van 26,9% over het uitgedeelde bedrag.
Andere mogelijke gevolgen:
- Boetes wegens grove schuld
- Naheffingsaanslagen
- Herbeoordeling van eerdere jaren
Bij herhaalde overschrijdingen wordt de hele rekening-courant constructie kritisch bekeken.
De Belastingdienst controleert of alle transacties zakelijk zijn en of er geen sprake is van belastingontwijking.
Boekhoudkundige en juridische aandachtspunten
Een rekening-courant verhouding vereist nauwkeurige administratieve verwerking en juridische documentatie.
Bij faillissement of overlijden kunnen er onverwachte risico’s ontstaan die de financiële positie van beide partijen beïnvloeden.
Verwerking in de administratie
De rekening-courant moet correct worden geadministreerd in de boekhouding van zowel de aandeelhouder als de vennootschap.
Alle mutaties moeten tijdig en nauwkeurig worden vastgelegd.
Bij een werkmaatschappij verschijnt de rekening-courant op de balans als vordering of schuld.
Een positief saldo betekent dat de vennootschap geld verschuldigd is aan de aandeelhouder.
Belangrijke boekhoudkundige elementen:
- Correcte balanspost (vordering of schuld)
- Tijdige verwerking van alle transacties
- Berekening en verwerking van verschuldigde rente
- Regelmatige afstemming tussen beide administraties
De holding moet dezelfde transacties spiegelbeeldig verwerken.
Dit voorkomt verschillen in de financiële overzichten.
Renteverplichtingen moeten worden berekend en geboekt.
Bij rekening-courant standen boven €17.500 geldt een zakelijke renteverplichting.
Schriftelijke vastlegging en notulen
Geldleningen tussen aandeelhouders en vennootschappen moeten wettelijk schriftelijk worden vastgelegd.
Dit geldt ook voor rekening-courant verhoudingen die uitgroeien tot structurele leningen.
Een rekening-courant overeenkomst bevat essentiële afspraken over rente, aflossing en voorwaarden.
Zonder schriftelijke vastlegging kunnen fiscale problemen ontstaan.
Verplichte elementen in de overeenkomst:
- Rentepercentage en berekeningswijze
- Maximum kredietlimiet
- Opzegmogelijkheden
- Aflossingsregelingen bij overschrijding
Bestuurbesluiten en aandeelhoudersvergaderingen moeten worden genotuleerd.
Dit geldt vooral bij belangrijke wijzigingen in de financiële verhouding.
De holding en werkmaatschappij moeten beide de overeenkomst ondertekenen.
Eenzijdige wijzigingen zijn niet toegestaan zonder instemming.
Risico’s bij faillissement of overlijden
Bij faillissement van de vennootschap wordt de rekening-courant schuld onmiddellijk opeisbaar.
De curator spreekt de aandeelhouder persoonlijk aan voor terugbetaling van het volledige bedrag.
Een hoge rekening-courant schuld kan kwijtschelding van andere schulden belemmeren.
Schuldeisers beschouwen dit als verhaalsmogelijkheid op de aandeelhouder.
Faillissementsrisico’s:
- Directe opeisbaarheid van het volledige saldo
- Persoonlijke aansprakelijkheid van de aandeelhouder
- Beperkte onderhandelingsruimte met de curator
Bij overlijden van de aandeelhouder erven de erfgenamen zowel rechten als verplichtingen.
Een negatieve rekening-courant wordt onderdeel van de erfenis.
De erfgenamen moeten de schuld terugbetalen of afspraken maken met de vennootschap.
Dit kan leiden tot gedwongen verkoop van aandelen of andere bezittingen.
Veelvoorkomende situaties en praktijkvoorbeelden
In de praktijk komen bepaalde rekening-courant situaties vaak voor bij aandeelhouders en vennootschappen.
Tijdelijke geldstromen, verrekeningen tussen verschillende vennootschappen en herstructureringen vormen de meest voorkomende scenario’s.
Tijdelijk geld uitlenen of opnemen
Een directeur-grootaandeelhouder neemt vaak tijdelijk geld op van zijn vennootschap voor onverwachte uitgaven.
Dit kan bijvoorbeeld een acute reparatie aan de privéwoning zijn of het voorfinancieren van een vakantie.
Toegestane situaties:
- Bedragen onder €17.500 zonder renteverplichting
- Korte periode van maximaal enkele maanden
- Snelle terugbetaling via salaris of dividend
De vennootschap kan ook tijdelijk geld lenen van de aandeelhouder.
Dit gebeurt vaak bij liquiditeitsproblemen of onverwachte uitgaven.
Belangrijke aandachtspunten:
- Documenteer alle transacties duidelijk
- Zorg voor snelle verrekening van bedragen
- Houd rekening met de €500.000 grens uit de Wet excessief lenen
Bij structurele geldopnames is een formele leenovereenkomst noodzakelijk.
Dit voorkomt discussies met de Belastingdienst over verkapte winstuitdelingen.
Verrekening tussen holding en werkmaatschappij
Holdings en werkmaatschappijen gebruiken vaak rekening-courant verhoudingen voor onderlinge verrekeningen.
De werkmaatschappij betaalt bijvoorbeeld kosten voor de holding of leent geld voor investeringen.
Veel voorkomende transacties:
- Doorbelasting van managementkosten
- Financiering van nieuwe investeringen
- Verrekening van gezamenlijke uitgaven
Bij deze constructies gelden dezelfde fiscale regels als bij particuliere aandeelhouders.
Rente moet worden berekend bij bedragen boven €17.500 en de maximale leengrens van €500.000 blijft van toepassing.
Risico’s bij slecht beheer:
- Kwalificatie als verkapte winstuitdeling
- Belastingheffing over voordelen van alle aard
- Problemen bij faillissement of sanering
Een heldere administratie en juiste documentatie zijn essentieel.
Maak duidelijke afspraken over rente, aflossing en de voorwaarden voor terugbetaling.
Herstructurering en terugbetaling
Bij bedrijfsherstructureringen spelen rekening-courant posities een belangrijke rol.
Aandeelhouders moeten vaak hun schulden terugbetalen voordat een verkoop of overdracht plaatsvindt.
Mogelijke oplossingen:
- Kwijtschelding door de vennootschap (let op belastinggevolgen)
- Terugbetaling via toekomstig salaris of dividend
- Omzetting naar formele lening met langere looptijd
Bij faillissement wordt de rekening-courant schuld direct opeisbaar.
De curator spreekt de aandeelhouder persoonlijk aan voor terugbetaling van het volledige bedrag.
Preventieve maatregelen:
- Beoordeel regelmatig je rekening-courant positie
- Maak tijdig afspraken bij financiële problemen
- Overweeg vervroegde aflossing bij hoge bedragen
Een sanering kan worden geweigerd als de rekening-courant schuld te hoog is.
Schuldeisers zien deze vordering als verhaalsmogelijkheid voor openstaande schulden.
Gevaren, risico’s en aandacht van de Belastingdienst
De Belastingdienst controleert sinds 2019 veel strenger op rekening-courantverhoudingen tussen DGA’s en hun vennootschappen.
Dit kan leiden tot hoge boetes, bijbetalingen en herclassificaties van transacties.
Excessieve opname en fiscale correcties
Wanneer een DGA meer dan €17.500 op zijn rekening-courant heeft staan, geldt er een renteberekening over het hele bedrag.
De Belastingdienst kijkt kritisch naar deze situaties.
Sinds 2023 mag de rekening-courantschuld van een DGA niet hoger zijn dan €700.000.
Overschrijding van dit bedrag leidt tot directe fiscale gevolgen.
Belangrijke controleaspecten:
- Zakelijke rente wordt berekend
- Adequate zekerheden moeten worden gesteld
- Schriftelijke overeenkomsten zijn verplicht
De Belastingdienst kan transacties herclassificeren als loon in natura of verkapte dividenduitkeringen.
Dit resulteert in naheffingen en boetes.
Dividenduitkering en afkoop pensioen
De Belastingdienst onderzoekt of rekening-courantmutaties werkelijk zakelijke transacties zijn of verkapte dividenduitkeringen.
Privé-uitgaven die via de BV worden betaald, worden vaak als dividenduitkering aangemerkt.
Risicovolle situaties:
- Betaling van privé-uitgaven via de BV
- Ontbreken van adequate documentatie
- Niet-zakelijke renteafspraken
Bij afkoop van pensioenen of grote uitkeringen let de Belastingdienst extra op.
Deze bedragen kunnen de rekening-courant aanzienlijk beïnvloeden.
Onjuiste classificatie leidt tot naheffing van dividendbelasting.
Ook kan de DGA extra inkomstenbelasting verschuldigd zijn.
Actuele ontwikkelingen en toekomstige regels
De Belastingdienst heeft recent een intern memo opgesteld over belastingvrij wegstrepen van rekening-courantschulden.
Deze praktijk wordt steeds kritischer bekeken.
Nieuwe aandachtspunten:
- Wegstrepen van schulden zonder fiscale gevolgen
- Controle op zakelijkheid van overeenkomsten
- Toetsing van marktconforme voorwaarden
Ondernemers moeten rekening houden met strengere handhaving.
Een deugdelijke rekening-courant overeenkomst wordt essentieel.
Frequently Asked Questions
De rekening-courant tussen aandeelhouder en vennootschap roept veel praktische vragen op over toegestane bedragen, renteberekeningen en fiscale gevolgen.
Correcte documentatie en naleving van wettelijke voorwaarden zijn essentieel om problemen met de Belastingdienst te voorkomen.
Welke voorwaarden gelden er voor een correcte rekening-courantverhouding tussen aandeelhouder en vennootschap?
Een rekening-courant moet worden gebruikt voor kleine bedragen die regelmatig worden verrekend.
Het bedrag mag het hele jaar niet hoger zijn dan €17.500.
De transacties moeten zakelijk zijn en correct worden geadministreerd.
Er moet een duidelijke overeenkomst zijn tussen partijen.
Als het om grotere bedragen of langdurige uitleningen gaat, moet er een formele leningsovereenkomst worden opgesteld.
Deze moet voldoen aan zakelijke voorwaarden.
Hoe wordt de rente op een rekening-courant berekend en welke rente is toelaatbaar?
Voor bedragen tot €17.500 hoeft geen rente te worden berekend.
Dit geldt alleen als het saldo het hele jaar onder deze grens blijft.
Zodra het saldo hoger wordt dan €17.500, moet over het hele bedrag rente worden berekend.
Dit geldt voor het hele jaar, ook als het eindsaldo weer lager is.
De rente moet marktconform zijn.
De Belastingdienst hanteert hiervoor specifieke percentages die jaarlijks worden vastgesteld.
Wat zijn de fiscale implicaties van een rekening-courant op zowel korte als lange termijn?
Op korte termijn kan een te hoog saldo leiden tot renteberekening over het hele bedrag.
Dit heeft gevolgen voor de winst van de vennootschap.
Voor aandeelhouders kan een hoge schuld fiscale gevolgen hebben.
Vanaf 2023 mag de schuld niet hoger zijn dan €700.000.
Langdurige rekening-courantverhoudingen kunnen door de Belastingdienst als verkapte leningen worden beschouwd.
Dan gelden strengere regels.
Welke documentatie is vereist om een rekening-courant verhouding te onderbouwen voor de Belastingdienst?
Een schriftelijke overeenkomst is nodig waarin de voorwaarden zijn vastgelegd.
Deze moet de rente, terugbetalingsvoorwaarden en het doel bevatten.
Alle mutaties moeten correct worden geadministreerd in de boekhouding.
Onderliggende bescheiden zoals facturen en betalingsbewijzen moeten bewaard blijven.
De rekening-courant moet worden opgenomen in de jaarrekening.
Dit zorgt voor transparantie naar de Belastingdienst.
Hoe dient een rekening-courant vordering behandeld te worden bij het einde van een vennootschap of uittreding van een aandeelhouder?
Bij liquidatie van de vennootschap moet de rekening-courant worden afgewikkeld.
Dit kan door terugbetaling of verrekening met andere vorderingen.
Bij uittreding van een aandeelhouder moet de rekening-courant worden overgenomen of afgekocht.
Dit moet tegen marktwaarde gebeuren.
De afwikkeling heeft fiscale gevolgen voor beide partijen.
Winsten of verliezen moeten correct worden verantwoord.
Kan een negatieve rekening-courant stand leiden tot fiscale consequenties voor de aandeelhouder of vennootschap?
Een negatief saldo betekent dat de vennootschap geld schuldig is aan de aandeelhouder. Dit is toegestaan en heeft geen directe fiscale gevolgen.
De vennootschap moet wel rente betalen over het uitstaande bedrag. Deze rente is aftrekbaar voor de vennootschap en belast voor de aandeelhouder.
Bij hoge bedragen moet worden gekeken of dit nog zakelijk is. Te hoge leningen aan aandeelhouders kunnen fiscale problemen geven.
