Gepubliceerd op 15 maart 2023 · Laatst bijgewerkt op 8 september 2026
Een ingebrekestelling is een schriftelijke aanmaning waarin u uw wederpartij een redelijke termijn geeft om alsnog na te komen (artikel 6:82 BW). Verloopt die termijn zonder nakoming, dan raakt de schuldenaar in verzuim en kunt u de overeenkomst ontbinden, schadevergoeding vorderen en wettelijke rente rekenen. Hieronder vindt u een ingebrekestelling voorbeeld en de regels die bepalen of uw brief werkt.
Inhoudsopgave
Wat is een ingebrekestelling?
Het komt regelmatig voor dat een contractspartij haar verplichtingen niet, niet tijdig of niet behoorlijk nakomt. Met een ingebrekestelling stelt u die partij nog eenmaal in de gelegenheid om binnen een redelijke termijn alsnog deugdelijk na te komen. Verstrijkt die termijn zonder resultaat, dan treedt het verzuim in.
Verzuim is geen doel op zich maar een sleutel. Zonder verzuim kunt u de overeenkomst in beginsel niet ontbinden (artikel 6:265 BW) en geen vervangende schadevergoeding vorderen (artikel 6:74 BW). Ook de wettelijke rente loopt pas vanaf het moment van verzuim. Wie meteen naar de rechter stapt zonder ooit te hebben aangemaand, ziet zijn vordering daarop stranden.
De ingebrekestelling is dus een formaliteit met een functie: de schuldenaar krijgt een laatste, ondubbelzinnige kans en weet vanaf welk moment het menens is. Dat is ook de reden dat de wet eisen stelt aan de inhoud van de brief en niet aan de vorm van uw verontwaardiging.
Wanneer treedt verzuim in zonder ingebrekestelling?
Niet altijd is een aanmaning nodig. Artikel 6:83 BW noemt drie gevallen waarin het verzuim van rechtswege intreedt. Het eerste is de fatale termijn: is een voor de voldoening bepaalde termijn verstreken zonder dat is nagekomen, dan is de schuldenaar direct in verzuim. Denk aan een leveringsdatum die partijen uitdrukkelijk als uiterste datum zijn overeengekomen; een gewone streefdatum is dat niet.
Het tweede geval betreft verbintenissen tot schadevergoeding uit onrechtmatige daad of uit wanprestatie: die zijn direct opeisbaar en het verzuim treedt zonder aanmaning in. Het derde geval is de mededeling: laat de schuldenaar weten dat hij niet gaat nakomen, dan hoeft u hem niet nog eens een termijn te gunnen.
Daarnaast is een ingebrekestelling zinloos als nakoming blijvend onmogelijk is. Verschijnt de fotograaf niet op de bruiloft, dan valt er niets meer alsnog na te komen en volgt het verzuim uit artikel 6:74 BW zelf. De Hoge Raad heeft bovendien uitgemaakt dat de opsomming van artikel 6:83 BW niet limitatief is: op grond van de redelijkheid en billijkheid kan verzuim ook zonder ingebrekestelling intreden, bijvoorbeeld wanneer de schuldenaar niet adequaat reageert op verzoeken om binnen een redelijke termijn toe te zeggen dat hij zal nakomen (HR 11 oktober 2019).
Twijfelt u of verzuim in uw geval al is ingetreden, stuur dan toch een ingebrekestelling. Een overbodige aanmaning schaadt niet; een ontbrekende aanmaning kost u de zaak. Wanneer u wel zonder aanmaning kunt vorderen, hebben wij uitgewerkt in ons artikel over schadevergoeding bij contractbreuk zonder ingebrekestelling.
Welke eisen stelt de wet aan een ingebrekestelling?
Artikel 6:82 BW vraagt om een schriftelijke aanmaning waarbij de schuldenaar een redelijke termijn voor de nakoming wordt gesteld. Uit die twee woorden volgt in de praktijk een lijstje. De brief moet duidelijk maken wie de schuldenaar is, welke overeenkomst het betreft, welke verplichting niet is nagekomen en wat u precies verlangt. Een klacht dat u ontevreden bent, is geen ingebrekestelling.
Verder moet de brief een concrete termijn noemen en de gevolgen van het verstrijken daarvan benoemen. Schriftelijk betekent niet noodzakelijk per post: een e-mail voldoet, mits u kunt aantonen dat hij de geadresseerde heeft bereikt. Een verklaring werkt namelijk pas als zij de ontvanger heeft bereikt (artikel 3:37 BW), en dat bewijs ligt bij u.
Blijft de schuldenaar in gebreke, dan kunt u de vordering tot nakoming omzetten in een vordering tot vervangende schadevergoeding. Dat gebeurt met een aparte schriftelijke verklaring, de omzettingsverklaring van artikel 6:87 BW. Wilt u in plaats daarvan van de overeenkomst af, dan ontbindt u; hoe die route loopt, leest u in ons artikel over ontbinding van een overeenkomst.
Wat is een redelijke termijn?
De wet noemt geen aantal dagen. Wat redelijk is, hangt af van de aard van de prestatie, de omvang van het werk en wat er eerder tussen partijen is gebeurd. Voor het betalen van een factuur is een week doorgaans ruim voldoende; voor het herstellen van een gebrekkige installatie of het afbouwen van een werk kan enkele weken nodig zijn.
De Hoge Raad heeft verduidelijkt dat eerdere, niet-fatale termijnstellingen en sommaties meewegen bij de beoordeling of de uiteindelijk gestelde termijn redelijk was. De tijd die de schuldenaar al vóór de aanmaning heeft gehad om zich voor te bereiden telt mee: het staat hem in de meeste gevallen niet vrij te wachten met voorbereidende handelingen totdat hij wordt aangemaand. Wie al maanden vruchteloos rappelleert, hoeft dus geen ruime termijn meer te gunnen.
Is de gestelde termijn achteraf te kort, dan is de ingebrekestelling niet zonder meer nietig: doorgaans gaat het verzuim dan in op het moment waarop een wél redelijke termijn zou zijn verstreken. Zekerheid biedt dat niet, dus kies liever een termijn die aan de ruime kant is.
Voorbeeldbrief ingebrekestelling
Onderstaand ingebrekestelling voorbeeld kunt u als vertrekpunt gebruiken. Elke situatie is anders; u vult de brief zelf aan en blijft zelf verantwoordelijk voor de inhoud. Vermeld altijd uw eigen adresgegevens en bewaar een kopie en het verzendbewijs.
[Plaats], [datum]
Betreft: ingebrekestelling
Geachte heer, mevrouw,
Op [datum] heb ik met u de bijgaande overeenkomst gesloten [eventueel: factuurnummer]. Op grond van die overeenkomst bent u verplicht tot [omschrijf de verplichting concreet, maar zonder onnodig detail].
Tot op heden bent u die verplichting niet, niet tijdig of niet behoorlijk nagekomen. Concreet gaat het om het volgende: [beschrijf wat er is misgegaan en op welke data].
Ik stel u hierbij in gebreke en stel u in de gelegenheid alsnog deugdelijk na te komen binnen veertien dagen na ontvangst van deze brief [pas de termijn aan de omstandigheden aan; de wet eist een redelijke termijn].
Komt u binnen die termijn niet alsnog na, dan verkeert u vanaf dat moment in verzuim. Ik behoud mij dan alle rechten voor, waaronder ontbinding van de overeenkomst, het vorderen van schadevergoeding, de wettelijke rente vanaf de dag van het verzuim en de buitengerechtelijke incassokosten.
Met vriendelijke groet,
[naam, adres en handtekening]
De veertiendagenbrief bij een consument
Vordert u betaling van een consument en wilt u daarbij buitengerechtelijke incassokosten in rekening brengen, dan geldt een strenger regime. Artikel 6:96 BW eist dan een afzonderlijke aanmaning waarin de consument nog veertien dagen krijgt om te betalen, met vermelding van de kosten die daarna verschuldigd worden.
De Hoge Raad heeft die brief scherp afgebakend. De termijn begint pas te lopen op de dag ná ontvangst van de brief, niet op de dag van verzending. Formuleringen als binnen veertien dagen na heden of na dagtekening voldoen daarom niet, en een onjuist geformuleerde brief kunt u niet repareren met een tweede, kortere termijn. U moet bovendien stellen en zo nodig bewijzen wanneer de consument de brief heeft ontvangen (HR 25 november 2016).
Deze veertiendagenbrief geldt alleen tegenover consumenten. Tussen ondernemingen kunt u de incassokosten in beginsel direct in rekening brengen, mits de vordering opeisbaar is en aan de wettelijke staffel wordt voldaan. Hoe die staffel uitpakt, hebben wij toegelicht in onze gids over incassokosten.
Wat kunt u vorderen zodra het verzuim is ingetreden?
Met het intreden van het verzuim gaat er een aantal deuren open. U kunt nakoming blijven vorderen, eventueel met een dwangsom. U kunt de overeenkomst geheel of gedeeltelijk ontbinden op grond van artikel 6:265 BW, tenzij de tekortkoming de ontbinding niet rechtvaardigt. En u kunt schadevergoeding vorderen wegens de tekortkoming op grond van artikel 6:74 BW.
Daarnaast loopt de wettelijke rente. Bij een overeenkomst met een consument geldt de gewone wettelijke rente van artikel 6:119 BW; bij een handelsovereenkomst tussen ondernemingen de aanmerkelijk hogere handelsrente van artikel 6:119a BW. De buitengerechtelijke incassokosten vloeien voort uit artikel 6:96 BW.
Bevat uw overeenkomst een boetebeding, dan verandert het beeld: de boete treedt dan vaak in de plaats van de schadevergoeding, tenzij partijen anders zijn overeengekomen. Wat u het beste kunt afspreken, zetten wij uiteen in ons artikel over het boetebeding tegenover schadevergoeding.
Hoe verstuurt u de brief en hoe bewijst u de ontvangst?
Verstuur de ingebrekestelling zo dat u de ontvangst kunt aantonen. Aangetekend versturen is de klassieke route; een e-mail met leesbevestiging of een bericht via een portaal waarin berichten worden gelogd, kan eveneens volstaan. Stuur bij twijfel per post én per e-mail en bewaar beide.
Richt de brief aan de juiste partij. Handelt u met een vennootschap, gebruik dan de statutaire naam en het adres uit het handelsregister, niet de naam van de contactpersoon. Een aanmaning aan een handelsnaam die niet de contractspartij is, mist doel.
Let ten slotte op de verjaring. Een vordering tot nakoming van een overeenkomst verjaart in beginsel vijf jaar na het opeisbaar worden (artikel 3:307 BW). Een ingebrekestelling die u aangetekend verstuurt, kan tegelijk als stuitingshandeling dienen als u daarin ondubbelzinnig uw recht op nakoming voorbehoudt. Wat verjaring en stuiting verder inhouden, leest u in ons artikel over de vordering, verjaring en stuiting.
Veelgestelde vragen over de ingebrekestelling
Mag een ingebrekestelling per e-mail?
Ja. Artikel 6:82 BW eist schriftelijkheid, niet een papieren brief. De verklaring moet de ontvanger wel hebben bereikt (artikel 3:37 BW), dus zorg voor bewijs van ontvangst.
Hoeveel dagen moet ik geven?
De wet noemt geen aantal. Redelijk is wat past bij de prestatie en bij wat er al eerder is gerappelleerd. Veertien dagen is voor een betaling ruim; voor herstelwerkzaamheden kan meer nodig zijn.
Wat als de termijn te kort blijkt?
Dan treedt het verzuim doorgaans pas in op het moment waarop een redelijke termijn zou zijn verstreken. Uw brief is dus niet waardeloos, maar het verzuim schuift op. Kies daarom liever een ruimere termijn.
Moet ik ingebreke stellen als de leverancier al heeft gezegd dat hij niet levert?
Nee. Deelt de schuldenaar mee dat hij zal tekortschieten, dan treedt het verzuim op grond van artikel 6:83 BW zonder aanmaning in. Leg die mededeling wel schriftelijk vast.
Kan ik een ingebrekestelling gebruiken bij een gebrekkige levering?
Ja, mits herstel of vervanging nog mogelijk is. Bij consumentenkoop van een roerende zaak moet u het gebrek bovendien binnen bekwame tijd melden, waarbij een melding binnen twee maanden na ontdekking in ieder geval tijdig is (artikel 7:23 BW).
Meer dan een voorbeeldbrief nodig?
Bovenstaand model is bewust eenvoudig en past niet op elke situatie. Gaat het om een bouwgeschil, een langlopende leveringsrelatie of een vordering waarbij de verjaring dreigt, dan luistert de formulering nauw. De wettelijke bepalingen vindt u in Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek.
Wilt u weten of verzuim in uw geval al is ingetreden, vanaf welke dag u rente kunt rekenen of hoe u de brief het beste inricht? De advocaten verbintenissenrecht van Law & More beoordelen uw dossier en stellen de ingebrekestelling zo op dat u er in een procedure ook iets aan hebt.
