Gepubliceerd op 24 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Bij co-ouderschap verdelen ouders de vakanties in de regel ongeveer gelijk en leggen ze dat vast in het ouderschapsplan. Komen ze er samen niet uit, dan beslist de rechter op basis van het belang van het kind (artikel 1:253a BW). Voor een reis naar het buitenland heeft u bij gezamenlijk gezag bovendien toestemming van de andere ouder nodig.
Hieronder leest u hoe u vakanties regelt, wat er gebeurt als de andere ouder geen toestemming geeft, hoe rechters daarover recent beslisten en welke financiële regels gelden.
Inhoudsopgave
Wat betekent co-ouderschap voor beslissingen over vakanties?
Co-ouderschap betekent dat beide ouders na een scheiding ongeveer evenveel zorg- en opvoedingstaken hebben, bijvoorbeeld in een week-op-week-regeling. De wet kent geen vaste definitie; het gaat om de verdeling die ouders zelf afspreken of die de rechter vaststelt.
Na een scheiding houden beide ouders in de regel het gezamenlijk gezag (artikel 1:251 BW). Zij nemen belangrijke beslissingen over het kind dus samen, zoals de schoolkeuze, medische behandelingen en een reis naar het buitenland. Bij co-ouderschap staat het kind in de Basisregistratie Personen op één adres ingeschreven, ook al verblijft het evenveel bij beide ouders.
Hoe legt u vakantieafspraken vast in het ouderschapsplan?
Het ouderschapsplan is verplicht als gehuwde of geregistreerde ouders met minderjarige kinderen scheiden (artikel 815 Rv). Ongehuwde ouders met gezamenlijk gezag moeten er bij het einde van de relatie ook een maken (artikel 1:247a BW). Vakanties zijn geen verplicht onderdeel, maar het is verstandig ze concreet te regelen.
- Verdeling van de schoolvakanties: bijvoorbeeld de zomervakantie in twee of drie blokken, en kerst en oud en nieuw om en om per jaar.
- Uiterste datum om vakantieplannen aan elkaar door te geven, bijvoorbeeld 1 maart voor de zomervakantie.
- Reizen naar het buitenland: welke informatie u elkaar geeft over bestemming, verblijfadres en reisdata.
- Paspoort: wie het paspoort van het kind bewaart en wanneer het wordt overgedragen.
- Feestdagen en verjaardagen, zoals Pasen, Pinksteren en de verjaardag van het kind.
Leg ook vast hoe u afspraken aanpast als het kind ouder wordt. Een regeling die past bij een kind van vier, werkt vaak niet meer voor een puber. Meer over de afspraken bij een scheiding leest u in ons artikel over scheiden met kinderen.
Heeft u toestemming nodig om met uw kind naar het buitenland te gaan?
Ja, bij gezamenlijk gezag heeft u toestemming nodig van de andere ouder om met uw kind naar het buitenland te reizen. De Koninklijke Marechaussee kan aan de grens om bewijs van die toestemming vragen.
Daarvoor gebruikt u het formulier “toestemming reizen met minderjarige naar het buitenland”, dat u samen met de andere ouder invult en ondertekent. Neem daarnaast een kopie van het paspoort van de andere ouder mee. Heeft u het eenhoofdig gezag, dan heeft u geen toestemming nodig, maar is het verstandig te kunnen aantonen dat u het gezag heeft.
Weigert de andere ouder zonder goede reden, dan kunt u de rechter vragen om vervangende toestemming (artikel 1:253a BW). Neemt een ouder het kind zonder toestemming mee of houdt hij het na de vakantie in het buitenland, dan kan dat internationale kinderontvoering zijn. Lees daarover meer in ons artikel over een ouder die het kind meeneemt naar het buitenland.
Hoe beslist de rechter over een betwiste vakantie?
De rechter stelt het belang van het kind voorop en kijkt naar de leeftijd van het kind, de afstand tussen de ouders en de afspraken in het ouderschapsplan. Bij een buitenlandse reis weegt hij onder meer het risico dat het kind niet terugkeert, of het land is aangesloten bij het Haags Kinderontvoeringsverdrag en de veiligheid van de bestemming. U dient het verzoek in bij de rechtbank (artikel 1:253a BW).
Begint de vakantie binnen enkele weken, dan is een gewone procedure vaak te traag. U kunt dan een kort geding starten. Kinderen van twaalf jaar en ouder krijgen in de regel de gelegenheid hun mening aan de rechter te geven (artikel 809 Rv). De rechter kan ook de Raad voor de Kinderbescherming om advies vragen.
Twee recente uitspraken
- Rechtbank Den Haag, 15 januari 2026: een moeder vroeg vervangende toestemming voor een paspoort en voor een verblijf van zeven maanden met haar kind in het buitenland. De vader voerde geen verweer. De rechtbank gaf toestemming voor het paspoort, maar voor de reis alleen voor drie maanden. Het contact met de vader in Nederland mocht niet maandenlang stilliggen.
- Rechtbank Oost-Brabant, 10 september 2021 (kort geding): een moeder vroeg toestemming voor een reis van tien dagen naar Aruba, Curaçao, Bonaire “of een ander land”, ergens in een periode van bijna twee maanden. De rechter zag geen bezwaar tegen een vakantie op zich, maar wees de vordering af omdat die te ruim was geformuleerd.
De les uit beide zaken: vraag toestemming voor een concrete reis, met bestemming, data en duur. Een open of zeer lange toestemming krijgt u minder snel.
Wat gebeurt er met kinderbijslag en kindgebonden budget?
De kinderbijslag wordt bij co-ouderschap aan één ouder betaald; de ouders kiezen samen wie dat is. Het kindgebonden budget gaat naar de ouder die de kinderbijslag ontvangt.
Vakanties veranderen daar niets aan: de kinderbijslag wordt niet per vakantieweek verdeeld. Wilt u dat de andere ouder meedeelt, dan legt u dat vast in het ouderschapsplan. Kinderbijslag wordt uitbetaald door de Sociale Verzekeringsbank, het kindgebonden budget door Dienst Toeslagen.
Wie krijgt kinderopvangtoeslag bij co-ouderschap?
Beide ouders kunnen kinderopvangtoeslag krijgen, ieder alleen voor de opvanguren die op het eigen contract staan en die zij zelf betalen. Samen krijgen de ouders toeslag voor maximaal 230 uur per kind per maand.
Gaat het kind in de zomervakantie minder naar de opvang, dan past u de uren tijdig aan bij Dienst Toeslagen om terugbetaling te voorkomen.
Wie betaalt de vakantiekosten?
In de regel betaalt iedere ouder de kosten van de vakantie die hij of zij zelf met het kind houdt. Bij co-ouderschap verdelen ouders de vaste kosten van het kind vaak via een kindrekening, op basis van ieders draagkracht.
Spreek af of grote uitgaven, zoals een schoolreis of een nieuw paspoort, uit de kindrekening komen. Het wettelijk kader voor de bijdragen leest u in ons artikel over kinderalimentatie en co-ouderschap.
Hoe lost u een vakantieconflict op zonder rechter?
Met mediation of overleg tussen advocaten lost u een conflict vaak sneller en goedkoper op dan via de rechter. Een afspraak die u samen maakt, houdt in de praktijk ook beter stand.
Een mediator helpt u samen tot nieuwe afspraken te komen, die u daarna kunt laten vastleggen in een aangepast ouderschapsplan. Bij een laag inkomen kunt u mogelijk gesubsidieerde mediation krijgen; het Juridisch Loket kan u daarover informeren. Lees meer over mediation bij scheiding.
Hoe helpen wij bij vakantieafspraken in co-ouderschap?
Onze familierechtadvocaten helpen ouders bij het maken, wijzigen en handhaven van vakantieafspraken. Wij kunnen onder meer:
- de vakantieregeling in het ouderschapsplan opstellen, met data, blokken en een termijn om plannen door te geven;
- de rechtbank om vervangende toestemming vragen voor een concrete reis naar het buitenland;
- een kort geding starten als een vakantie binnen enkele weken begint en de andere ouder blokkeert;
- het risico op ontvoering beoordelen bij een reis naar een land buiten het Haags Kinderontvoeringsverdrag.
Veelgestelde vragen
Is het toestemmingsformulier verplicht?
De toestemming zelf is bij gezamenlijk gezag nodig; het formulier is de gebruikelijke manier om die aan te tonen. Zonder dit bewijs kan de Marechaussee u aan de grens extra vragen stellen.
Hoe lang van tevoren moet ik een vakantie melden?
De wet noemt geen termijn; dat volgt uit uw ouderschapsplan. Spreek een vaste datum af, bijvoorbeeld drie maanden voor de vakantie, zodat er tijd is om een geschil nog aan de rechter voor te leggen.
