Gepubliceerd op 8 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026
Staat er een foto van u online zonder uw toestemming, dan kunt u verwijdering eisen als u een redelijk belang heeft dat zich tegen publicatie verzet (artikel 21 Auteurswet). Is de foto in uw opdracht gemaakt, dan is uw toestemming in beginsel wel nodig (artikel 20 Auteurswet). Bij een foto die niet in uw opdracht is gemaakt, weegt de rechter uw belang af tegen de vrijheid van meningsuiting van de plaatser.
Daarnaast is een herkenbare foto een persoonsgegeven. U heeft dan ook rechten op grond van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), zoals het recht om verwijdering te vragen. Hieronder leest u wanneer publicatie niet mag, hoe rechters in twee zaken oordeelden en welke stappen u zet.
Inhoudsopgave
Wanneer is publicatie van uw foto niet toegestaan?
Publicatie is niet toegestaan als u op de foto herkenbaar bent en uw redelijk belang zwaarder weegt dan het belang van de plaatser. Het portretrecht geldt alleen voor portretten: afbeeldingen waarop u herkenbaar bent, ook als uw gezicht niet volledig zichtbaar is.
Een redelijk belang kan een privacybelang zijn, bijvoorbeeld als de foto u in een kwetsende, intieme of misleidende context toont of als u erdoor in gevaar komt. Bekende personen kunnen daarnaast een commercieel belang hebben bij gebruik van hun gezicht in reclame. Meer achtergrond leest u in ons artikel over publicatie en het portretrecht.
Foto in opdracht of zonder opdracht: wat is het verschil?
Is de foto in uw opdracht gemaakt, bijvoorbeeld door een fotograaf die u heeft ingehuurd, dan mag die foto in principe alleen met uw toestemming openbaar worden gemaakt (artikel 20 Auteurswet). Bij een foto die niet in uw opdracht is gemaakt, zoals een straatfoto of een foto van een feest, beslist de belangenafweging van artikel 21 Auteurswet.
| Vraag | In opdracht gemaakt (art. 20 Aw) | Niet in opdracht gemaakt (art. 21 Aw) |
|---|---|---|
| Toestemming nodig? | In beginsel ja | Nee, tenzij uw redelijk belang zich verzet |
| Voorbeeld | Portret door een ingehuurde fotograaf | Foto op straat, op een evenement of in de krant |
| Wat toetst de rechter? | Of u toestemming gaf en waarvoor | Uw belang tegenover vrijheid van meningsuiting en nieuwswaarde |
Het auteursrecht op de foto ligt meestal bij de fotograaf, niet bij u. Een selfie die u zelf maakte is wel uw werk. Bij overname zonder toestemming kunt u dan ook op uw auteursrecht bouwen (artikel 1 Auteurswet). Zie ons artikel over social media en auteursrecht.
Hoe oordeelden rechters over foto’s op sociale media?
Twee kortgedingzaken laten zien waar de grens ligt.
De voorzieningenrechter van de Rechtbank Gelderland oordeelde op 13 mei 2020 over een grootmoeder die foto’s van haar minderjarige kleinkinderen op Facebook en Pinterest zette. Omdat niet duidelijk was hoe de accounts waren afgeschermd, kon zij zich niet beroepen op de uitzondering voor puur persoonlijk gebruik. De AVG was dus van toepassing. Zonder toestemming van de ouder moest zij de foto’s binnen tien dagen verwijderen, op straffe van een dwangsom van 50 euro per dag tot maximaal 1.000 euro.
Het kan ook anders uitpakken. De voorzieningenrechter van de Rechtbank Noord-Nederland wees op 17 februari 2023 de vordering af van een oud-kandidaat van een politieke partij. Hij wilde dat de partij portretfoto’s van hem van haar website en Facebookpagina haalde. Hij had volgens de rechter geen redelijk belang aangetoond, mede omdat hij dezelfde foto’s tot de zitting op zijn eigen Facebookpagina had laten staan. Hij moest de proceskosten van de partij betalen.
Welke rechten geeft de AVG u?
Een foto waarop u herkenbaar bent, is een persoonsgegeven. U kunt de plaatser daarom vragen de foto te verwijderen (artikel 17 AVG) en bezwaar maken tegen het gebruik (artikel 21 AVG).
De AVG geldt niet voor puur persoonlijk gebruik, zoals een foto in een privéfotoalbum. Zet iemand de foto openbaar online voor een onbeperkt publiek, dan valt dat in de regel niet meer onder die uitzondering, zoals de zaak in Gelderland laat zien. Een organisatie moet binnen een maand op uw verzoek reageren (artikel 12 AVG). Reageert zij niet of onvoldoende, dan kunt u een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Lees meer in ons artikel over privacywetgeving in Nederland.
Hoe laat u de foto verwijderen?
Begin met een verzoek aan de plaatser en een melding bij het platform. Dat is vaak het snelst. Helpt dat niet, dan volgen een schriftelijke sommatie en zo nodig een kort geding.
- Leg de publicatie vast met screenshots, de link, de datum en de plaats waar de foto staat.
- Vraag de plaatser schriftelijk om verwijdering en noem uw redelijk belang of uw AVG-rechten.
- Meld de foto via het meldformulier van het platform. Grote platforms moeten meldingen onder de Europese Digital Services Act behandelen en hun beslissing motiveren.
- Vraag zoekmachines om zoekresultaten met uw naam te verwijderen als de foto daar blijft opduiken.
- Stuur een sommatie met een termijn en vraag de rechter in kort geding om een verwijderingsbevel met dwangsom.
Wanneer is het ook strafbaar?
Gaat het om seksueel getinte beelden, dan is openbaarmaking die u kan schaden strafbaar (artikel 254ba Wetboek van Strafrecht). Ook heimelijk fotograferen in een woning of andere niet-openbare plek met een verborgen camera is strafbaar (artikel 139f Sr).
Wordt uw foto gebruikt om u te intimideren, samen met uw adres of andere gegevens, dan kan dat doxing zijn (artikel 285d Sr). Bij stelselmatig lastigvallen kan sprake zijn van belaging (artikel 285b Sr). Belaging is een klachtdelict: vervolging vraagt een klacht van u. In die gevallen kunt u aangifte doen bij de politie. Zie ook ons artikel over belaging en stalking.
Kunt u schadevergoeding krijgen?
Ja, als de publicatie onrechtmatig is (artikel 6:162 BW). U kunt dan vergoeding vragen van materiële schade en, als u in uw persoon bent aangetast, ook van immateriële schade (artikel 6:106 BW).
Bij gebruik in reclame of op een boekomslag kan de rechter een vergoeding toekennen die past bij wat normaal voor zo’n gebruik wordt betaald. Een recht op vergoeding is er niet automatisch. De hoogte hangt af van de ernst, het bereik en de duur van de publicatie.
Waar let u op als u zelf foto’s van anderen publiceert?
- Vraag schriftelijk toestemming bij herkenbare personen, zeker bij foto’s in reclame of op uw website.
- Leg vast waarvoor de toestemming geldt en hoe lang. Toestemming onder de AVG kan altijd worden ingetrokken (artikel 7 AVG).
- Vraag voor kinderen onder de 16 jaar toestemming van de ouders (artikel 8 AVG en artikel 5 UAVG).
- Verwijder een foto snel als iemand bezwaar maakt en het belang van publicatie gering is.
Wat kunnen wij doen bij een foto zonder toestemming?
Onze advocaten civiel recht helpen bij het laten verwijderen van foto’s en bij geschillen over publicatie.
- Wij beoordelen of u een redelijk belang heeft in de zin van artikel 21 Auteurswet.
- Wij stellen een verwijderingsverzoek op dat zich beroept op het portretrecht en artikel 17 AVG.
- Wij sturen de plaatser een sommatie en vorderen zo nodig in kort geding verwijdering met dwangsom.
- Wij adviseren organisaties over toestemmingsformulieren en beeldgebruik op hun website.
Veelgestelde vragen
Mag iemand mij op straat fotograferen?
Fotograferen in de openbare ruimte is in principe toegestaan. Of de foto ook gepubliceerd mag worden, hangt af van uw redelijk belang en de context (artikel 21 Auteurswet).
Wat als de foto in het buitenland online staat?
Ook dan kunt u het platform aanspreken en een verzoek op grond van de AVG doen. Of de Nederlandse rechter bevoegd is, hangt af van waar de schade optreedt en waar de plaatser woont.
