Franchisegever aansprakelijk: wanneer moet hij schade vergoeden?

Gepubliceerd op 16 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026

Een franchisegever is aansprakelijk voor schade van de franchisenemer als hij zijn contractuele verplichtingen niet nakomt, onjuiste informatie of prognoses geeft of de franchiseovereenkomst zonder goede grond beëindigt. Schade die voortkomt uit het gewone ondernemersrisico of uit gebrekkig eigen onderzoek van de franchisenemer, blijft in beginsel voor diens rekening.

De juridische grenzen van deze aansprakelijkheid zijn niet altijd even helder. Het hangt sterk af van de concrete situatie.

Rechters kijken tegenwoordig kritischer naar het gedrag van franchisegevers. Vooral als ze na het sluiten van een overeenkomst ineens extra eisen stellen of zonder goede reden het vertrouwen opzeggen.

Voor franchisegevers én franchisenemers is het slim om te weten waar die grenzen liggen. Van omzetprognoses tot contractbeëindiging: verschillende situaties kunnen tot aansprakelijkheid leiden, maar niet elk probleem levert direct een schadeclaim op.

Wat betekent aansprakelijkheid van de franchisegever?

Aansprakelijkheid van een franchisegever betekent dat hij wettelijk verantwoordelijk kan zijn voor schade door het niet nakomen van contractuele afspraken of onzorgvuldig handelen. Deze verantwoordelijkheid wijkt af van die van franchisenemers en valt onder specifieke juridische regels.

Wanneer ontstaat aansprakelijkheid van de franchisegever?

Franchisegeversaansprakelijkheid ontstaat als een franchisegever zijn verplichtingen tegenover de franchisenemer niet nakomt. Dat kan financiële schade opleveren voor de franchisenemer.

De franchisegever kan aansprakelijk zijn in situaties als: • Contractbreuk – het niet nakomen van afspraken uit de franchiseovereenkomst
• Onjuiste informatie – verkeerde omzetprognoses of misleidende gegevens verstrekken
• Frustratie van bedrijfsvoering – onterecht vertrouwen opzeggen of extra eisen stellen

Stel: een franchisegever eist plots extra opleidingen na het sluiten van een contract en zegt daarna het vertrouwen op. Dan kan hij aansprakelijk zijn voor de schade die daardoor ontstaat.

Welke wetsartikelen zijn van toepassing?

De aansprakelijkheid van franchisegevers staat vooral in het Burgerlijk Wetboek. Artikel 6:80 lid 1 sub c BW is hierbij belangrijk.

Volgens dit artikel raakt een schuldenaar in verzuim als hij duidelijk maakt zijn verplichtingen niet te willen nakomen. Franchisegevers moeten hun afspraken dus serieus nemen.

Wettelijke aandachtspunten zijn onder meer:

• Zorgvuldigheidsplicht richting franchisenemer
• Nakoming van afspraken
• Bescherming van merk en reputatie
• Zorgen voor continuïteit van de franchiseformule

Franchisegevers hebben toestemming nodig van de meerderheid van franchisenemers voordat ze veranderingen doorvoeren die kosten opleveren. Zo beschermt de wet franchisenemers tegen willekeur.

Hoe verschilt dit van de aansprakelijkheid van franchisenemers?

De aansprakelijkheid van franchisegevers verschilt wezenlijk van die van franchisenemers. Franchisenemers zijn vooral operationeel aansprakelijk en kunnen schade aan derden veroorzaken.

Franchisegevers moeten letten op:

• Nakomen van de franchiseovereenkomst
• Juistheid van informatie
• Ondersteuning van franchisenemers
• Beschermen van intellectueel eigendom

Franchisenemers zijn verantwoordelijk voor:

• Dagelijkse bedrijfsvoering
• Schade aan klanten of leveranciers
• Operationele risico’s
• Naleving van de franchiseformule

Zelfs als franchisenemers een BV gebruiken, blijven ze vaak hoofdelijk aansprakelijk tegenover de franchisegever. Dat staat meestal gewoon in het contract.

Bij een conflict moet u goed kijken wie waarvoor verantwoordelijk is. Dat voorkomt gedoe over aansprakelijkheid.

Waar liggen de grenzen van de aansprakelijkheid?

De aansprakelijkheid van franchisegevers heeft duidelijke grenzen. Die komen voort uit wetgeving, contracten en rechtsbeginselen.

Clausules in de franchiseovereenkomst en het idee van redelijkheid en billijkheid spelen hier een rol.

Welke regels bepalen de aansprakelijkheid?

Het Nederlandse burgerlijk recht vormt de basis voor aansprakelijkheid tussen franchisegevers en franchisenemers. Artikel 6:162 BW gaat over onrechtmatige daad. Artikel 6:74 BW behandelt wanprestatie.

Franchisegevers hebben een precontractuele zorgplicht. Ze moeten eerlijke informatie geven over de franchiseformule.

Geven ze onjuiste prognoses of misleiden ze de franchisenemer? Dan kan dat tot aansprakelijkheid leiden.

Delen franchisegever en franchisenemer klantgegevens, dan speelt ook de AVG mee.

Bestuurlijke aansprakelijkheid valt buiten de verzekering. De franchisenemer blijft zelf verantwoordelijk voor overtredingen van wet- en regelgeving.

Mag de franchiseovereenkomst de aansprakelijkheid beperken?

Ja, maar niet onbeperkt: aansprakelijkheid voor opzet en grove schuld kan niet worden uitgesloten. Franchiseovereenkomsten bevatten vaak bepalingen die de aansprakelijkheid van de franchisegever beperken. Zulke clausules moeten wel aan de wet voldoen.

Exoneratieclausules sluiten aansprakelijkheid voor bepaalde schades uit. Maar ze zijn niet altijd rechtsgeldig. Opzet en grove schuld kunt u bijvoorbeeld nooit uitsluiten.

De franchisegever kan hoofdelijke aansprakelijkheid eisen als de franchisenemer een BV heeft. Dat geeft de franchisegever meer zekerheid bij faillissement of wanbetaling.

Vrijwaringsclausules schuiven risico’s door naar de franchisenemer. Die moeten dan wel duidelijk en specifiek zijn opgeschreven.

Welke rol spelen redelijkheid en billijkheid?

Artikel 6:248 BW zegt dat contracten moeten worden uitgevoerd naar redelijkheid en billijkheid. Dit principe kan beperkingen op aansprakelijkheid doorbreken.

De rechter mag onredelijke clausules buiten werking laten. Dat gebeurt vooral als de onderhandelingspositie van partijen sterk verschilt.

Bij ernstige contractbreuk door de franchisegever accepteert de rechter exoneratieclausules meestal niet. Bijvoorbeeld als de franchisegever de vestiging van de franchisenemer frustreert.

Het vertrouwensbeginsel is belangrijk. Als een franchisegever vertrouwen wekt, kan hij niet zomaar van koers veranderen zonder gevolgen.

Wanneer is een uitsluiting van aansprakelijkheid ongeldig?

Een uitsluiting werkt niet bij opzet of grove schuld, en een beroep erop kan naar redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zijn (art. 6:248 lid 2 BW). Franchisegevers kunnen hun aansprakelijkheid beperken met duidelijke contractafspraken. Die moeten wel specifiek en begrijpelijk zijn.

Gemeenrechtelijke regels stellen grenzen aan uitsluitingen:

• Opzet en grove schuld kunt u niet uitsluiten
• Ernstige contractbreuk maakt exoneraties vaak ongeldig
• Persoonlijke schade blijft soms verhaalbaar

Met een goede verzekering kunt u aansprakelijkheidsrisico’s afdekken. Beroepsaansprakelijkheidsverzekeringen zijn redelijk gangbaar voor franchisegevers.

Staan de clausules in algemene voorwaarden, dan kan een onredelijk bezwarend beding vernietigbaar zijn (art. 6:233 BW). Bij consumenten gelden strengere regels voor aansprakelijkheidsbeperkingen.

Wanneer is de franchisegever aansprakelijk voor een onjuiste omzetprognose?

Franchisegevers kunnen aansprakelijk zijn voor foutieve omzetprognoses of analyses die ze aan franchisenemers geven. De Hoge Raad en lagere rechters hebben hier duidelijke criteria voor opgesteld.

Moet een franchisegever een omzetprognose geven?

Een franchisegever hoeft wettelijk geen omzetprognoses te geven. Doet hij dat wel, dan gelden er strenge eisen.

De prognose moet op degelijk onderzoek zijn gebaseerd. De franchisegever moet dus een goede marktanalyse en locatieonderzoek doen.

Waar moet een goede prognose aan voldoen?

• Realistische omzetcijfers
• Kloppende marges
• Volledige kostenplaatje
• Actuele marktdata

De franchisegever mag de zaken niet mooier voordoen dan ze zijn. Hij hoort eerlijk te zijn over verwachtingen en risico’s.

De franchisenemer heeft óók een eigen onderzoeksplicht. Die is alleen minder zwaar als de franchisegever professionele prognoses heeft aangeleverd.

Weet de franchisegever dat zijn prognose niet klopt en waarschuwt hij de franchisenemer niet? Dan is hij aansprakelijk voor de schade.

Welke criteria hanteert de Hoge Raad?

De Hoge Raad heeft in verschillende uitspraken duidelijke criteria vastgesteld. Het bekende Street-One arrest uit 2017 vormde een belangrijk precedent.

In dit arrest wilde een franchisenemer kleding verkopen op twee locaties. De franchisegever leverde voor beide winkels prognoses aan die niet klopten.

Criteria voor aansprakelijkheid volgens de Hoge Raad:

• De franchisegever wist of hoorde te weten dat de prognose niet juist was
• Er zijn ernstige fouten gemaakt bij het opstellen
• De franchisenemer heeft geen duidelijke eigen schuld

De rechtspraak maakt onderscheid tussen intern en extern opgestelde prognoses. Bij intern opgestelde prognoses ligt de drempel voor aansprakelijkheid lager.

Stelt de franchisenemer zelf de prognose op, maar weet de franchisegever dat deze niet haalbaar is? Dan blijft aansprakelijkheid mogelijk.

Welke rol spelen analyses en rapportages?

Analyses en rapportages zijn cruciaal bij het vaststellen van aansprakelijkheid. De kwaliteit en betrouwbaarheid van deze documenten worden scherp beoordeeld.

Besteedt een franchisegever het onderzoek uit aan een derde partij, dan mag hij daar doorgaans op vertrouwen. Toch is dat niet altijd zo.

Aandachtspunten bij analyses:

• Kwaliteit van het onderzoek
• Volledigheid van de gegevens

Ook de actualiteit van de informatie en de professionaliteit van de uitvoerder wegen mee.

Zitten er fouten in het rekenmodel van de franchisegever? Dan kan dat tot aansprakelijkheid leiden. Zelfs als de franchisenemer het model zelf invult, kan het misgaan.

De rechtbank kijkt of de franchisegever de beschikbare informatie juist heeft gebruikt. Waren er betere gegevens voorhanden, dan telt dat zwaar mee.

Een deskundigenrapport kan aantonen dat een prognose niet realistisch was. Zulke rapporten zijn vaak doorslaggevend in rechtszaken.

In welke situaties is de franchisegever aansprakelijk?

Een franchisegever kan in verschillende situaties aansprakelijk zijn voor schade. Vooral bij misleidende informatie, het niet nakomen van ondersteuning, of het frustreren van de bedrijfsstart komt dit voor.

Is de franchisegever aansprakelijk voor verkeerde informatie?

Franchisegevers moeten eerlijke informatie geven over de franchise. Verstrekken zij verkeerde cijfers over verwachte omzet of winst, dan kan dat leiden tot aansprakelijkheid.

Stelt een franchisegever dat franchisenemers gemiddeld €50.000 per jaar verdienen, terwijl het in werkelijkheid €20.000 is? Dan handelt hij misleidend. De franchisenemer kan in zo’n geval schadevergoeding eisen.

Veelvoorkomende vormen van misleiding:

• Onjuiste omzetcijfers van bestaande vestigingen
• Verzwijgen van belangrijke marktrisico’s

Ook verkeerde informatie over concurrentie in het gebied en onduidelijkheid over werkelijke kosten vallen hieronder.

De Wet franchise uit 2021 verplicht franchisegevers om juiste informatie te geven. Bij overtreding kunnen zij aansprakelijk worden gesteld voor de geleden schade.

Wat als de franchisegever de beloofde ondersteuning niet geeft?

Een franchise draait om ondersteuning van de franchisegever. Blijft die ondersteuning uit, dan kan de franchisenemer claims indienen.

Voorbeelden zijn het niet geven van beloofde trainingen, geen marketing ondersteuning, of het niet leveren van producten. Dit kan de bedrijfsvoering flink schaden.

Belangrijke ondersteuningsgebieden:

• Training en opleiding van personeel
• Marketing en reclame materialen

Ook productlevering en operationele begeleiding bij problemen zijn essentieel.

Beloofde een franchisegever maandelijks marketing materiaal te leveren, maar doet hij dat drie maanden niet? Dan kan hij aansprakelijk zijn. De franchisenemer moet wel aantonen dat hierdoor schade is ontstaan.

Wat als de franchisegever de start van de vestiging frustreert?

Soms belemmert een franchisegever de opening van een nieuwe vestiging. Dat kan serieuze aansprakelijkheid opleveren voor de geleden schade.

Een voorbeeld ter illustratie: een franchisegever stelt plotseling extra eisen en zegt daarna zonder goede reden het vertrouwen op.

Vormen van frustratie:

• Onredelijke extra eisen na contractsluiting
• Afkeuren van geschikte locaties zonder goede reden

Ook het opzeggen van vertrouwen zonder zwaarwegende gronden en het vertragen van noodzakelijke goedkeuringen tellen mee.

In zo’n geval moet de franchisegever zijn verplichtingen nakomen. Eenzijdige beëindiging zonder goede reden geldt als een tekortkoming.

De franchisenemer kan dan schadevergoeding eisen, vooral voor de winst die hij had kunnen maken als de vestiging wel was geopend.

Wanneer is de franchisegever aansprakelijk bij beëindiging?

Franchisegevers kunnen aansprakelijk zijn bij onjuiste beëindiging van de franchiseovereenkomst. De Hoge Raad heeft duidelijke regels gesteld voor schadevergoeding en doorlopende verplichtingen na contractbeëindiging.

Moet de franchisegever schadevergoeding betalen bij opzegging?

Franchisegevers moeten schadevergoeding betalen als zij een franchiseovereenkomst beëindigen zonder geldige reden. De Hoge Raad vindt dat opzegging alleen mag als voortzetting redelijkerwijs niet meer kan.

Een opzegtermijn van 13 maanden beschermt niet automatisch tegen schadeclaims. De franchisenemer kan alsnog compensatie eisen.

Typische schadeposten zijn:

• Verlies van verwachte winst
• Investeringen die niet zijn terugverdiend

Ook kosten voor herpositionering en goodwillverlies komen regelmatig voor.

Contractuele opzegbepalingen bepalen niet altijd de hoogte van de schadevergoeding. Rechters kijken naar de werkelijke schade en de omstandigheden.

Sinds de Wet franchise moet de overeenkomst afspraken bevatten over de vraag of en hoe goodwill bij beëindiging wordt verrekend (art. 7:920 BW).

Welke verplichtingen gelden na het einde van de overeenkomst?

Verplichtingen blijven soms doorwerken na beëindiging van de franchiseovereenkomst. Franchisegevers kunnen aansprakelijk zijn voor schending van deze bepalingen.

Geheimhoudingsverplichtingen gelden permanent voor beide partijen. Overtreding kan leiden tot schadeclaims en juridische procedures.

Non-concurrentiebedingen mogen maximaal één jaar duren, moeten schriftelijk zijn vastgelegd en mogen alleen gelden voor het gebouw of terrein van waaruit de franchisenemer werkte. Bredere bedingen zijn nietig (art. 7:922 BW).

Franchisegevers blijven aansprakelijk voor:

• Intellectuele eigendomsrechten die niet correct zijn overgedragen
• Misleidende informatie verstrekt tijdens de franchiserelatie
• Ondersteuningsverplichtingen die doorlopen na beëindiging

Bestaande contracten moesten uiterlijk 1 januari 2023 aangepast zijn aan de nieuwe wetgeving. Wie dat niet deed, loopt extra risico op nietige clausules en aansprakelijkheid.

Hoe beperkt u het risico op een aansprakelijkheidsgeschil?

Beide partijen hebben recht op juridische bescherming. U moet risico’s actief managen, want contractanalyse voorkomt veel ellende. Verzekeringen beperken financiële schade.

Waarom de franchiseovereenkomst vooraf laten toetsen?

Omdat de meeste geschillen ontstaan door vage afspraken over rechten en plichten.

Een grondige analyse van de franchiseovereenkomst beschermt beide partijen tegen juridische problemen. Veel ruzies ontstaan door vage afspraken over rechten en plichten.

Belangrijke aandachtspunten bij analyse:

• Opzegtermijnen en beëindigingsgronden
• Gebiedsbescherming en concurrentieclausules
• Financiële verplichtingen en boetes

Ook opleidingseisen voor personeel verdienen aandacht.

De franchisenemer moet vooral letten op investeringsverplichtingen en territoriumrechten. De franchisegever heeft baat bij heldere kwaliteitseisen en merkbescherming.

Een juridische toetsing voor ondertekening voorkomt dure geschillen.

Welke verzekeringen zijn verstandig?

Verzekeringen bieden bescherming tegen claims en schade uit franchiserelaties. Beide partijen moeten hun risico’s dekken.

Essentiële verzekeringen voor franchisenemers:

• Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering
• Rechtsbijstandverzekering voor contractgeschillen

Ook een bedrijfsschadeverzekering bij gedwongen sluiting kan nodig zijn.

Belangrijke dekking voor franchisegevers:

• Merkschade door foutieve franchisenemers
• Claims wegens misleidende franchise-informatie

Kosten van juridische procedures tegen franchisenemers vallen hier ook onder.

De franchiseovereenkomst moet duidelijk maken wie welke verzekeringen afsluit. Sommige franchisegevers eisen specifieke polissen of minimale dekking.

Wanneer is juridisch advies verstandig?

Juridisch advies is vooral verstandig vóór ondertekening en zodra een geschil dreigt. Gebruik daarvoor de wachttermijn van vier weken vóór ondertekening (art. 7:914 BW).

Wanneer juridisch advies nodig is:

• Voor ondertekening van franchise-overeenkomsten
• Bij wijzigingen in contractvoorwaarden

Ook tijdens geschillen over prestaties of betalingen, en bij beëindiging van de franchiserelatie is het verstandig advies in te winnen.

Advocaten kunnen bemiddelen voordat zaken escalerende rechtszaken worden. Dat scheelt tijd en geld.

Franchisegevers doen er goed aan juridische hulp te zoeken bij het opstellen van overeenkomsten. Franchisenemers moeten vooral hun rechten laten checken voor ze grote investeringen doen.

Waar let u als franchisenemer op?

• Controleer of u de wettelijke informatie minimaal vier weken vóór ondertekening heeft gekregen (art. 7:913 en 7:914 BW).
• Vraag naar de onderbouwing van een omzetprognose en laat de cijfers narekenen.
• Lees het non-concurrentiebeding na: maximaal één jaar, alleen voor de locatie van waaruit u werkte en schriftelijk vastgelegd (art. 7:922 BW).
• Kijk wat de overeenkomst zegt over goodwill bij beëindiging (art. 7:920 BW).
• Stel de franchisegever bij een tekortkoming schriftelijk in gebreke en bewaar bewijs van uw schade.

Waar let u als franchisegever op?

• Geef een prognose alleen op basis van actueel markt- en locatieonderzoek en leg die onderbouwing vast.
• Houd de wachttermijn van vier weken tussen informatieverstrekking en ondertekening aan (art. 7:914 BW).
• Vraag de vereiste instemming voordat u de formule wijzigt op een manier die financiële gevolgen heeft voor franchisenemers (art. 7:921 BW).
• Leg exoneratie- en vrijwaringsclausules duidelijk en specifiek vast.
• Neem beëindigingsgronden en opzegtermijnen op in de overeenkomst.

Wat kunnen wij voor u doen bij aansprakelijkheid van een franchisegever?

Bij een geschil tussen franchisegever en franchisenemer helpen wij vanuit onze praktijk ondernemingsrecht met onder meer het volgende:

• Wij toetsen de franchiseovereenkomst aan de Wet franchise (art. 7:911-7:923 BW), onder meer het non-concurrentiebeding en de goodwillregeling.
• Wij beoordelen of een omzetprognose zorgvuldig is opgesteld en of de precontractuele informatieplicht is nageleefd.
• Wij stellen een ingebrekestelling op of beoordelen een ingebrekestelling die u heeft ontvangen (art. 6:82 BW).
• Wij brengen de schadeposten in kaart, zoals gederfde winst en niet terugverdiende investeringen.
• Wij toetsen of een exoneratieclausule standhoudt en of een opzegging rechtsgeldig is.
• Wij voeren de onderhandelingen of de procedure bij de rechter.

Samengevat

• Een franchisegever is aansprakelijk bij wanprestatie (art. 6:74 BW) of onrechtmatige daad (art. 6:162 BW), bijvoorbeeld door onjuiste prognoses of het frustreren van de start.
• De franchisegever moet de wettelijke informatie minimaal vier weken vóór ondertekening verstrekken (art. 7:914 BW).
• Aansprakelijkheid voor opzet en grove schuld kan niet worden uitgesloten; redelijkheid en billijkheid kunnen een beroep op een exoneratie blokkeren (art. 6:248 BW).
• Een non-concurrentiebeding duurt maximaal één jaar en is beperkt tot de eigen vestigingslocatie (art. 7:922 BW).
• De overeenkomst moet afspraken bevatten over goodwill bij beëindiging (art. 7:920 BW).

Veelgestelde vragen

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina ondernemingsrecht advocaat.