Fraudeadvocaat: hulp bij verdenking van fraude of aangifte

Gepubliceerd op 13 augustus 2025 · Laatst bijgewerkt op 10 oktober 2026

Wordt u verdacht van fraude, dan gaat het meestal om valsheid in geschrifte, oplichting of witwassen; die feiten staan in het Wetboek van Strafrecht. U heeft zwijgrecht en u mag vóór en tijdens het verhoor een advocaat raadplegen, maar bij een uitkeringsfraude onder € 50.000 volgt in beginsel geen strafzaak maar een bestuurlijke boete.

Belt de politie u, staat de FIOD voor de deur of ontdekt u dat uw bedrijf is opgelicht? Dan is het verstandig direct een advocaat in te schakelen. Fraude is kort gezegd het bewust misleiden van een ander om er financieel beter van te worden. Het kan zowel een strafzaak als een civiele of bestuursrechtelijke procedure opleveren. Een advocaat bewaakt uw zwijgrecht, helpt u fouten tijdens het verhoor te voorkomen en controleert of het bewijs rechtmatig is verkregen.

Wanneer heeft u een advocaat nodig bij fraude?

Uiterlijk op het moment dat u verdachte bent. Volgens artikel 27 Wetboek van Strafvordering (Sv) bent u verdachte als er een redelijk vermoeden van schuld aan een strafbaar feit bestaat.

Het is verstandig om eerder hulp te zoeken. Hoe eerder een advocaat meekijkt, hoe meer invloed u nog heeft op de richting van het onderzoek. Soms leidt dat tot een sepot, dus tot de beslissing van het Openbaar Ministerie (OM) om u niet te vervolgen. Een garantie is dat nooit.

Momenten waarop u direct juridisch advies nodig heeft:

• U krijgt een uitnodiging voor een politieverhoor of een verhoor door de FIOD.
• Uw woning, kantoor of serverruimte wordt doorzocht en administratie of computers worden in beslag genomen.
• Uw bankrekening wordt bevroren, u krijgt een fiscale naheffing of uw bank stelt vragen na een Wwft-melding.
• Uw werkgever, zakenpartner, verzekeraar of een toezichthouder doet aangifte tegen u.

Wat vroege hulp u oplevert:

• U weet welke rechten u heeft, zoals zwijgrecht en het recht op inzage in de stukken.
• U voorkomt dat u verklaringen aflegt die later tegen u worden gebruikt.
• Uw advocaat kan het OM wijzen op ontlastend materiaal, wat de kans op een sepot of een lichtere afdoening kan vergroten.

Fraudezaken gaan bijvoorbeeld over btw-carrouselfraude, phishing, salaris- of declaratiefraude, toeslagenfraude en verzekeringsfraude.

Hoe merkt u dat u (bijna) verdachte bent?

Niet elke verdenking wordt aangekondigd. Let op signalen zoals ongewone vragen van uw bank over transacties, leveranciers die plotseling geen betalingen meer accepteren of een uitnodiging voor een “informatief gesprek” met de Belastingdienst of de AFM. Ook een verzoek om uw administratie op te sturen kan wijzen op een lopend onderzoek. Dat zijn momenten om juridisch advies te vragen voordat u reageert.

Slachtoffer van fraude: wat kan een advocaat doen?

Ook als benadeelde heeft u baat bij juridische hulp. Een advocaat kan:

• een duidelijke en goed onderbouwde aangifte opstellen, zodat politie en OM de zaak goed kunnen beoordelen;
• uw schade berekenen en conservatoir beslag leggen, zodat er later iets te verhalen valt;
• u bijstaan als u zich in de strafzaak voegt als benadeelde partij, of een civiele procedure tegen de dader starten.

Welke soorten fraudezaken zijn er?

Fraude kent veel vormen. Elke vorm heeft eigen wetsartikelen, eigen bewijsvragen en eigen strafmaxima. Hieronder vindt u de belangrijkste categorieën en wat u daarbij kunt verwachten van politie, FIOD en rechter.

Financiële en fiscale fraude

Hieronder vallen belastingfraude, btw-carrousels, valsheid in geschrifte (artikel 225 Wetboek van Strafrecht, Sr) en witwassen (artikel 420bis Sr). Op valsheid in geschrifte en opzettelijk witwassen staat volgens de wet maximaal zes jaar gevangenisstraf. Voor gewoontewitwassen (artikel 420ter Sr) is dat maximaal acht jaar. De geldboete kan oplopen tot de vijfde categorie, die per 1 januari 2026 € 110.000 bedraagt (artikel 23 Sr). De administratie is in deze zaken vaak het belangrijkste bewijs. Een rommelige boekhouding maakt uw verdediging lastiger.

Cyber- en identiteitsfraude

Phishingsites, spoofing (bellen of mailen onder een valse identiteit) en nepwebshops worden meestal vervolgd als oplichting (artikel 326 Sr) of computervredebreuk (artikel 138ab Sr). Digitale sporen, zoals IP-gegevens en transacties in cryptovaluta, spelen een grote rol in het bewijs. Het gebruik van gestolen persoonsgegevens en een groot aantal slachtoffers kunnen bij de strafmaat zwaar meewegen.

Zakelijke fraude en corruptie

Denk aan faillissementsfraude (onder meer artikel 340 Sr), omkoping van ambtenaren (artikel 177 Sr) en boekhoudfraude binnen een bv. Naast de strafzaak kunnen andere procedures volgen. Een curator kan bestuurders civielrechtelijk aansprakelijk stellen. Toezichthouders als de AFM en DNB kunnen in hun eigen procedure een bestuurlijke boete opleggen.

Uitkerings- en toeslagenfraude

Wie een uitkering, toeslag of pgb krijgt op basis van onjuiste gegevens, moet het te veel ontvangen bedrag terugbetalen. Dat loopt via het bestuursrecht. Volgens de Aanwijzing sociale zekerheidsfraude van het OM wordt bij een benadelingsbedrag tot € 50.000 in beginsel bestuursrechtelijk gehandhaafd, met een bestuurlijke boete. Bij € 50.000 of meer volgt in beginsel een strafzaak. Ook onder die grens kan het OM vervolgen, bijvoorbeeld bij recidive binnen vijf jaar of als ook andere strafbare feiten zijn gepleegd.

Wanneer is een fraudezaak zwaar?

De wet kent geen aparte categorie “ernstige fraude”. Wel wegen de rechter en het OM een aantal omstandigheden mee: de hoogte van de schade, het aantal slachtoffers, een georganiseerde of beroepsmatige aanpak en eerdere veroordelingen. Hoe zwaarder de zaak, hoe groter de kans dat deze bij de meervoudige kamer van de rechtbank komt in plaats van bij de politierechter.

Wat doet een advocaat in een fraudezaak?

Een fraudezaak is vaak omvangrijk, met veel administratie en digitale gegevens. Uw advocaat begeleidt u door het hele traject: van de eerste beoordeling van het dossier tot een eventueel hoger beroep of cassatie. Zo weet u op elk moment waar u staat.

Strategie en risicoanalyse

De advocaat brengt het bewijs in kaart, zoals e-mails, boekingen en verklaringen. Hij legt dat naast de wettelijke omschrijving van het strafbare feit. Daarna bespreekt hij met u de mogelijke uitkomsten: een sepot, een afdoening buiten de rechter om of een behandeling op zitting. Zo kunt u met kennis van zaken kiezen.

Bijstand bij verhoor, doorzoeking en FIOD-inval

Voor het verhoor bereidt uw advocaat u voor. Hij bewaakt uw zwijgrecht en laat onjuistheden in het proces-verbaal corrigeren. Bij een doorzoeking let hij erop dat de zoekslag binnen de grenzen blijft. Is er naar uw mening onterecht of te ruim beslag gelegd, dan kan hij een klaagschrift indienen volgens artikel 552a Sv.

Afspraken met het OM: transactie, strafbeschikking en inkeer

Soms kan een zaak zonder rechter worden afgedaan. Het OM kan een transactie aanbieden (artikel 74 Sr) of zelf een strafbeschikking opleggen (artikel 257a Sv). Bij belastingzaken kan een tijdige vrijwillige inkeer bij de Belastingdienst gevolgen hebben voor boete en vervolging. Uw advocaat beoordeelt of zo’n afdoening voor u gunstig is. Een strafbeschikking geldt overigens als veroordeling en komt op uw justitiële documentatie. Wordt geen afspraak bereikt, dan bereidt hij de verdediging op zitting voor.

Vertegenwoordiging in de rechtbank

Op de zitting voert uw advocaat het woord. Hij kan vragen om getuigen of deskundigen te horen en hij voert verweer als bewijs onrechtmatig is verkregen. Afhankelijk van het dossier kan dat leiden tot vrijspraak, een lagere straf of een lagere ontnemingsvordering. Een uitkomst kan niemand vooraf garanderen.

Civiele en bestuursrechtelijke vervolgstappen

Na de strafzaak kunnen er nog andere procedures lopen. Denk aan bezwaar tegen fiscale beslissingen, onderhandelingen met benadeelden of een civiele procedure over schadevergoeding. Uw advocaat houdt die procedures in samenhang in de gaten, zodat een keuze in de ene zaak u niet schaadt in de andere.

Hoe verloopt een strafzaak bij fraude?

Een strafzaak doorloopt een aantal vaste fasen. Als u die kent, weet u wanneer u iets moet doen en welke termijnen gelden.

Fase 1: opsporing en onderzoek

Politie of FIOD verzamelt bewijs, bijvoorbeeld via doorzoekingen, vorderingen van gegevens bij banken en het onderzoeken van digitale gegevens. U mag vóór het eerste verhoor een advocaat spreken, en uw advocaat mag bij het verhoor aanwezig zijn. Wordt u aangehouden, dan mag de politie u maximaal negen uur ophouden voor onderzoek, bij lichtere feiten zes uur. De tijd tussen middernacht en negen uur ’s ochtends telt daarbij niet mee.

Fase 2: inverzekeringstelling, voorlopige hechtenis en dagvaarding

Blijft u langer vast, dan wordt u uiterlijk drie dagen en vijftien uur na uw aanhouding (artikel 59a Sv) voorgeleid aan de rechter-commissaris. Die beslist over bewaring. De rechter kan u ook onder voorwaarden vrijlaten, bijvoorbeeld met een contactverbod of tegen een borgsom. Als het onderzoek klaar is en het OM besluit te vervolgen, ontvangt u een dagvaarding. Daarin staan de beschuldiging en de datum van de zitting.

Fase 3: zitting bij de politierechter of meervoudige kamer

Op de zitting bespreekt de rechter de stukken en eventueel getuigen. Uw advocaat kan verweer voeren, vragen om onrechtmatig verkregen bewijs uit te sluiten of vrijspraak bepleiten, bijvoorbeeld omdat opzet niet bewezen is. Slachtoffers kunnen zich als benadeelde partij voegen om hun schade vergoed te krijgen.

Fase 4: hoger beroep en cassatie

Na het vonnis van de rechtbank heeft u 14 dagen om hoger beroep in te stellen. Het gerechtshof behandelt de zaak dan opnieuw, ook de feiten. Tegen het arrest van het hof kunt u binnen 14 dagen cassatie instellen bij de Hoge Raad. Die beoordeelt alleen of het recht juist is toegepast en of de uitspraak voldoende is gemotiveerd, niet de feiten.

Welke termijnen zijn belangrijk?

Welke straffen en maatregelen zijn mogelijk bij fraude?

Een veroordeling voor fraude kan grote strafrechtelijke en financiële gevolgen hebben. De rechter kijkt naar het wettelijke strafmaximum, de richtlijnen van het OM voor de strafeis en uw persoonlijke omstandigheden. Hieronder ziet u wat u kunt verwachten.

Hoofdstraffen: gevangenisstraf, taakstraf en geldboete

• Gevangenisstraf: maximaal 4 jaar voor oplichting (artikel 326 Sr), 6 jaar voor valsheid in geschrifte (artikel 225 Sr) en opzettelijk witwassen (artikel 420bis Sr), en 8 jaar voor gewoontewitwassen (artikel 420ter Sr).
• Taakstraf: maximaal 240 uur, vaak in combinatie met een (voorwaardelijke) gevangenisstraf.
• Geldboete: bij deze delicten maximaal de vijfde categorie, per 1 januari 2026 € 110.000.

Bijkomende straffen en maatregelen

• Ontzetting uit bepaalde rechten of een beroep, bijvoorbeeld voor bestuurders of beroepsbeoefenaars.
• Verbeurdverklaring van in beslag genomen goederen, zoals auto’s of laptops.
• Ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel (de “pluk-ze-maatregel”). Dat bedrag kan hoger zijn dan de geldboete.

Civiele gevolgen en schadevergoeding

Slachtoffers kunnen zich in de strafzaak voegen om hun schade vergoed te krijgen. Daarnaast loopt u het risico op:

• conservatoir beslag op uw woning, bankrekeningen of aandelen;
• een aparte civiele procedure door benadeelden of een curator.

Fiscale en bestuursrechtelijke sancties

• Een navorderingsaanslag van de Belastingdienst, met een vergrijpboete van maximaal 100% van de te weinig betaalde belasting.
• Terugvordering en een bestuurlijke boete van UWV, SVB of gemeente bij uitkeringsfraude.
• Een boete van de AFM of DNB bij overtreding van de financiële regels, soms met openbaarmaking.

Wat bepaalt de hoogte van de straf?

• De omvang van de schade en het aantal slachtoffers.
• Eerdere veroordelingen of een beroepsmatige aanpak.
• Vrijwillige terugbetaling, openheid of inkeer.
• Uw persoonlijke omstandigheden, zoals een blanco strafblad, uw werk, uw gezin en uw gezondheid.

Een goede verdediging besteedt aandacht aan elk van deze factoren. Dat kan van invloed zijn op de uitkomst, maar de beslissing ligt altijd bij het OM en de rechter.

Wat kunnen wij voor u doen bij een fraudezaak?

Wij staan verdachten en slachtoffers van fraude bij, van het eerste verhoor tot en met het hoger beroep. Daarbij doen wij onder meer het volgende:

• Wij bereiden u voor op het verhoor door politie of FIOD en zijn daarbij aanwezig.
• Wij beoordelen de doorzoeking en het beslag en dienen zo nodig een klaagschrift in (artikel 552a Sv).
• Wij onderzoeken of een sepot, transactie of strafbeschikking haalbaar is en wat dat betekent voor uw justitiële documentatie.
• Wij voeren verweer op de zitting en in een ontnemingsprocedure.
• Wij helpen u als slachtoffer met de aangifte, conservatoir beslag en voeging als benadeelde partij.

Samengevat

• U bent verdachte bij een redelijk vermoeden van schuld (artikel 27 Sv). U heeft zwijgrecht en recht op een advocaat vóór en tijdens het verhoor.
• Valsheid in geschrifte en witwassen hebben een strafmaximum van zes jaar, oplichting van vier jaar en gewoontewitwassen van acht jaar.
• Bij uitkeringsfraude onder € 50.000 volgt in beginsel een bestuurlijke boete; vanaf € 50.000 in beginsel een strafzaak.
• Hoger beroep en cassatie stelt u binnen 14 dagen in.
• Ook als slachtoffer kunt u beslag leggen en u voegen in de strafzaak.

Veelgestelde vragen

Bestaat er een grens waarboven fraude als ernstig geldt?

Niet in het strafrecht in het algemeen. Voor sociale zekerheidsfraude geldt volgens de Aanwijzing van het OM wel een grens: vanaf € 50.000 benadeling volgt in beginsel een strafzaak, daaronder in beginsel een bestuurlijke boete. Verder wegen de schade, het aantal slachtoffers en een georganiseerde aanpak zwaar mee.

Welke straf staat op fraude?

Dat hangt af van het delict. De maximale gevangenisstraf ligt tussen vier jaar (oplichting) en acht jaar (gewoontewitwassen), naast een geldboete tot € 110.000 en ontneming van het voordeel. De straf die de rechter werkelijk oplegt, blijft vaak onder het maximum.

Moet ik naar een verhoor als ik onschuldig ben?

U bent niet wettelijk verplicht om op een uitnodiging voor een verhoor te verschijnen, en u hoeft geen vragen te beantwoorden. Komt u niet, dan kan de politie u wel aanhouden. Bespreek daarom altijd vooraf met een advocaat hoe u reageert.

Wat kost een advocaat bij fraude?

Dat hangt af van de omvang van de zaak en het uurtarief. Heeft u een laag inkomen, dan kunt u mogelijk gesubsidieerde rechtsbijstand krijgen. Vraag vooraf om een duidelijke opgave van de kosten.

Wat doet u direct bij een fraudeverdenking?

Wordt u verdacht van fraude? Leg dan geen verklaring af en reageer niet op vragen van politie, FIOD of toezichthouder voordat u juridisch advies heeft gekregen. Bent u slachtoffer en wilt u aangifte doen? Zet dan eerst de feiten, bedragen en bewijsstukken op een rij. Bewaar alle stukken en noteer wanneer u welke brief of uitnodiging heeft ontvangen. Zo beschermt u uw rechten en weet u welke termijnen lopen.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina strafrecht advocaat.