Gepubliceerd op 5 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026
De politie mag uw telefoon of laptop in beslag nemen als het apparaat kan helpen de waarheid aan het licht te brengen of later verbeurd kan worden verklaard (artikel 94 Wetboek van Strafvordering, Sv). Bent u het daar niet mee eens, dan kunt u bij de rechtbank een klaagschrift indienen om het apparaat terug te krijgen (artikel 552a Sv).
Voor inbeslagname zijn geen “ernstige bezwaren” nodig; dat is de zwaardere eis voor voorlopige hechtenis. Ook apparaten van mensen die geen verdachte zijn, kunnen worden meegenomen. Hieronder leest u wie mag beslag leggen, hoe ver de politie in uw telefoon mag kijken en hoe u uw spullen terugkrijgt.
Inhoudsopgave
Wanneer mag de politie uw telefoon of laptop in beslag nemen?
De politie mag een voorwerp in beslag nemen als het bewijs kan opleveren, als het uit een misdrijf afkomstig is of als het later verbeurd verklaard of onttrokken aan het verkeer kan worden (artikel 94 Sv). Een telefoon of laptop valt daar vaak onder, omdat er berichten, foto’s of locatiegegevens op staan.
Bij een staandehouding of aanhouding mag een opsporingsambtenaar de voorwerpen in beslag nemen die de verdachte bij zich heeft (artikel 95 Sv). Bij ontdekking op heterdaad of verdenking van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, mag hij daarvoor ook plaatsen betreden (artikel 96 Sv).
Voor het doorzoeken van een woning gelden strengere regels; daar is in de regel een officier van justitie of rechter-commissaris bij nodig. Meer daarover leest u in ons artikel over een huiszoeking zonder toestemming.
Moet u uw telefoon, pincode of vingerafdruk afgeven?
Als verdachte bent u niet verplicht om mee te werken aan uw eigen veroordeling. Een bevel tot uitlevering van voorwerpen wordt daarom niet aan de verdachte gegeven (artikel 96a lid 2 Sv).
Dat betekent niet dat u de inbeslagname kunt tegenhouden. De politie mag het apparaat ook zonder uw medewerking meenemen. Verzet u zich fysiek, dan riskeert u een vervolging voor wederspannigheid (artikel 180 Wetboek van Strafrecht).
Pincode nee, vingerafdruk wel
U hoeft uw pincode of wachtwoord niet te geven: daarvoor zou u een verklaring moeten afleggen. Voor een vingerafdruk ligt dat anders. De Hoge Raad oordeelde op 9 februari 2021 dat de politie de duim van een geboeide verdachte tegen zijn wil op de scanner van zijn iPhone mocht leggen. De artikelen 94, 95 en 96 Sv boden daarvoor een grondslag. Het ging om geringe fysieke dwang, en de vingerafdruk bestaat los van de wil van de verdachte, zodat het zwijgrecht niet was geschonden.
| Wat vraagt de politie? | Moet u meewerken? | Waarom |
|---|---|---|
| Het apparaat afgeven | Nee, maar de politie mag het zelf meenemen | Artikel 96a lid 2 Sv; inbeslagname op grond van artikel 94-96 Sv |
| Pincode of wachtwoord noemen | Nee | Daarvoor is een verklaring nodig; u heeft zwijgrecht |
| Vingerafdruk op de scanner | U moet het dulden | HR 9 februari 2021: geringe dwang, geen verklaring nodig |
Hoe ver mag de politie in uw telefoon kijken?
Hoe verder het onderzoek in uw privéleven ingrijpt, hoe hoger de toestemming moet komen. De Hoge Raad maakte op 4 april 2017 een driedeling.
| Soort onderzoek | Wie beslist | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Beperkte inbreuk | De opsporingsambtenaar zelf (artikel 94, 95 en 96 Sv) | Het raadplegen van een gering aantal bepaalde gegevens |
| Meer dan beperkte inbreuk | De officier van justitie | Het volledig uitlezen van contacten, berichten en foto’s met technische hulpmiddelen |
| Zeer ingrijpende inbreuk | De rechter-commissaris, als dat vooraf te voorzien is | Onderzoek waarvan vooraf vaststaat dat het een zeer volledig beeld van uw privéleven oplevert |
Een volledige kopie van de telefoon die de politie systematisch doorzoekt, is een zwaar middel. Het onderzoek moet in verhouding staan tot het strafbare feit en mag niet verder gaan dan nodig. Gaat het verder, dan beoordeelt de strafrechter op grond van artikel 359a Sv of dat gevolgen heeft, bijvoorbeeld uitsluiting van bewijs. Lees meer in ons artikel over het uitlezen van uw telefoon.
Wat gebeurt er met uw apparaat na de inbeslagname?
Het apparaat blijft onder verantwoordelijkheid van de officier van justitie, die beslist over bewaring en teruggave (artikel 116 Sv). Zo lang het belang van het onderzoek dat vraagt, mag het beslag blijven liggen.
In beslag genomen goederen gaan niet automatisch naar Domeinen. Domeinen Roerende Zaken, een onderdeel van de Belastingdienst, komt pas in beeld als de officier van justitie beslist dat een voorwerp moet worden verkocht, bijvoorbeeld omdat bewaren te duur is of de waarde snel daalt (artikel 117 Sv). Wordt het beslag later opgeheven, dan krijgt de eigenaar de opbrengst.
Na afloop van de strafzaak beslist de rechter of het OM wat er met het apparaat gebeurt. Het kan worden teruggegeven, verbeurd verklaard of, bij illegale inhoud, onttrokken aan het verkeer.
Hoe krijgt u uw telefoon of laptop terug?
Vraag eerst de officier van justitie schriftelijk om teruggave en geef aan waarom u het apparaat nodig heeft. Wijst hij dat af of reageert hij niet, dan dient u een klaagschrift in bij de rechtbank (artikel 552a Sv).
Met een klaagschrift kunt u klagen over de inbeslagname zelf, over het gebruik van het apparaat en over het uitblijven van teruggave. U dient het zo spoedig mogelijk na de inbeslagname in, en uiterlijk binnen drie maanden nadat de strafzaak is geëindigd (artikel 552a lid 3 Sv).
De rechtbank behandelt het klaagschrift in raadkamer, een zitting achter gesloten deuren. U en uw advocaat worden gehoord. Vraagt het belang van het onderzoek het beslag niet langer, of is het hoogst onwaarschijnlijk dat de strafrechter het apparaat later verbeurd verklaart, dan gelast de rechtbank teruggave.
Wat doet u direct nadat uw apparaat is meegenomen?
- Vraag om het bewijs van inbeslagname en bewaar dat.
- Noem geen pincode of wachtwoord zonder eerst met een advocaat te overleggen.
- Noteer wanneer en door wie het apparaat is meegenomen.
- Zorg voor een back-up van gegevens die u voor werk of studie nodig heeft, voor zover dat via de cloud kan.
- Vraag de officier van justitie schriftelijk om teruggave en houd de termijn van artikel 552a Sv in het oog.
Hoe staan wij u bij na inbeslagname?
Ons team strafrecht kan onder meer:
- beoordelen of de inbeslagname rechtmatig was op grond van de artikelen 94 tot en met 96 Sv;
- de officier van justitie om teruggave vragen en zo nodig een klaagschrift indienen op grond van artikel 552a Sv;
- toetsen of het uitlezen van uw telefoon binnen de grenzen van de driedeling bleef en zo nodig verweer voeren tegen het gebruik van het bewijs;
- u adviseren over uw zwijgrecht en uw positie als verdachte;
- reageren op een voornemen tot verkoop of vernietiging van uw apparaat.
Veelgestelde vragen
Kan ook mijn telefoon worden meegenomen als ik geen verdachte ben?
Ja, ook voorwerpen van getuigen en andere betrokkenen kunnen in beslag worden genomen als ze kunnen helpen de waarheid aan het licht te brengen. Ook zij kunnen een klaagschrift indienen bij de rechtbank.
Wat kost een klaagschrift?
Voor een klaagschrift betaalt u geen griffierecht. Wel betaalt u de kosten van uw advocaat, tenzij u in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand.
