Gepubliceerd op 29 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 september 2026
Bij internationale e-commerce bepaalt niet uw vestigingsplaats welk recht geldt, maar de vraag op welk land u uw activiteiten richt. Artikel 6 van de Rome I-verordening wijst bij consumentenkoop het recht aan van het land waar de consument zijn gewone verblijfplaats heeft, zodra u daar commerciële activiteiten ontplooit of daarop richt. Een rechtskeuze in uw algemene voorwaarden verandert dat maar ten dele.
Inhoudsopgave
Wanneer richt uw webshop zich op een ander land?
Het scharnierpunt is het begrip richten. Een website die vanuit het buitenland toevallig bereikbaar is, is daarvoor niet genoeg; de overwegingen bij Rome I stellen uitdrukkelijk dat de consument op de site moet zijn uitgenodigd om op afstand een overeenkomst te sluiten en dat zo een overeenkomst ook daadwerkelijk tot stand is gekomen. Passieve beschikbaarheid maakt van u dus nog geen buitenlandse aanbieder.
Wat wel meetelt, is alles waaruit blijkt dat u die markt bewust opzoekt. Denk aan betaalde advertenties gericht op consumenten in een ander land, een landendomein of een landenspecifieke pagina, verzendopties en tarieven voor dat land, een telefoonnummer met internationaal kengetal, en verwijzingen naar buitenlandse klanten of leveringen. Taal en valuta zijn daarbij op zichzelf niet doorslaggevend: een Nederlandstalige webshop met europrijzen kan zich prima op België richten, en een Engelstalige site richt zich niet automatisch op het Verenigd Koninkrijk.
De keerzijde is dat u dit kunt sturen. Wilt u uitsluitend de Nederlandse markt bedienen, richt uw bedrijfsvoering daar dan consequent op: geen verzendopties naar buitenlandse adressen, geen advertenties gericht op andere landen en geen afwijkende betaalmethoden voor buitenlandse klanten. Binnen de Europese Unie loopt u daarbij wel aan tegen de geoblockingregels, die verderop aan bod komen. De algemene juridische basis van een webwinkel bespreken wij in ons artikel over e-commerce en de wet.
Welk recht geldt: de systematiek van Rome I
De Rome I-verordening bepaalt welk recht op een overeenkomst van toepassing is. De hoofdregel is dat partijen dat zelf mogen kiezen. Voor consumentenovereenkomsten maakt artikel 6 daarop een belangrijke uitzondering: hebt u uw activiteiten op het land van de consument gericht, dan geldt het recht van dat land, en een rechtskeuze mag er niet toe leiden dat de consument de bescherming verliest van bepalingen waarvan niet bij overeenkomst kan worden afgeweken.
Het gevolg is een gelaagde uitkomst die veel ondernemers verrast. Uw keuze voor Nederlands recht blijft overeind voor alles wat regelend recht is, maar op de punten waar het recht van de consument dwingend en gunstiger is, prevaleert dat. U hebt dus niet één set voorwaarden waarop u kunt terugvallen, maar een Nederlandse basis met per land een dwingende bovenlaag.
Voor verkoop aan andere ondernemers ligt het eenvoudiger: daar is de rechtskeuze in beginsel wel onverkort geldig, en artikel 6 speelt geen rol. Het verschil tussen die twee regimes is groot genoeg om uw voorwaarden te splitsen. Hoe dat onderscheid uitwerkt, beschrijven wij in ons artikel over contracteren met consumenten tegenover bedrijven.
Welke rechter is bevoegd bij een geschil?
Toepasselijk recht en bevoegde rechter zijn twee verschillende vragen, met twee verschillende verordeningen. De bevoegdheid volgt uit de Brussel Ia-verordening. Voor consumentenovereenkomsten geldt dat de consument u kan dagvaarden voor de gerechten van de lidstaat waar u woonplaats hebt, of voor het gerecht van de plaats waar hij zelf woont. Hij heeft dus de keuze.
Omgekeerd hebt u die keuze niet. Wilt u de consument aanspreken, bijvoorbeeld omdat hij niet betaalt, dan kan dat uitsluitend voor de gerechten van de lidstaat waar hij woont. Voor een webshop met klanten in meerdere landen betekent dat een reëel incassorisico: procederen in het buitenland kost meer dan de gemiddelde bestelling waard is.
Een forumkeuze in uw algemene voorwaarden helpt daar niet tegen. Zo een beding is tegenover een consument alleen geldig wanneer het is gesloten nadat het geschil is ontstaan, wanneer het de consument juist extra mogelijkheden geeft om te procederen, of wanneer beide partijen bij het sluiten van de overeenkomst in dezelfde lidstaat woonden. Een standaardclausule die de Rechtbank Oost-Brabant aanwijst, sneuvelt dus. Over de praktische kant van grensoverschrijdend procederen schreven wij eerder in ons artikel over internationale geschillen en procesrecht.
Wat verbiedt het geoblockingverbod werkelijk?
Hier gaan de meeste webshops de mist in, meestal door overschatting van de regel. De geoblockingverordening verbiedt drie dingen. U mag de toegang tot uw online-interface niet blokkeren of beperken op grond van nationaliteit, woonplaats of plaats van vestiging, en u mag een klant niet zonder zijn uitdrukkelijke instemming doorleiden naar een andere landenversie. U mag in een aantal omschreven situaties geen afwijkende algemene toegangsvoorwaarden hanteren om diezelfde redenen. En u mag binnen hetzelfde betaalmerk geen onderscheid maken in de betaalmiddelen die u accepteert.
Wat de verordening níet doet, is u dwingen tot uniforme prijzen. Artikel 4 bepaalt uitdrukkelijk dat handelaren algemene toegangsvoorwaarden mogen aanbieden, met inbegrip van nettoverkoopprijzen, die per lidstaat verschillen. U mag dus een andere prijs vragen op uw Duitse site dan op uw Nederlandse, zolang u een klant niet op grond van zijn nationaliteit of woonplaats van de ene naar de andere dwingt of hem de toegang tot een van beide ontzegt.
Evenmin ontstaat er een leveringsplicht. U hoeft uw leveringsgebied niet uit te breiden naar landen waar u niet levert. Wel moet u de klant uit zo een land laten kopen onder dezelfde voorwaarden als een binnenlandse klant, waarna hij het pakket zelf laat ophalen of doorsturen binnen uw leveringsgebied. Dat verschil tussen toegang en levering wordt in de praktijk vaak over het hoofd gezien.
Welke informatie- en herroepingsregels gelden EU-breed?
De consumentenrechten bij verkoop op afstand zijn binnen de Unie grotendeels geharmoniseerd. Voordat de consument gebonden is, moet u onder meer uw identiteit en contactgegevens verstrekken, de belangrijkste kenmerken van het product, de totale prijs inclusief belastingen en alle bijkomende kosten, de wijze van betaling en levering, en de voorwaarden en termijn van het herroepingsrecht. In Nederland staan die verplichtingen in artikel 6:230m van het Burgerlijk Wetboek.
Het herroepingsrecht bedraagt in beginsel veertien dagen en is in Nederland geregeld in artikel 6:230o BW. Verzuimt u de consument daarover te informeren, dan loopt de bedenktijd fors door. Verstrek daarom ook het modelformulier voor herroeping en zorg dat de bestelknop ondubbelzinnig duidelijk maakt dat er een betalingsverplichting ontstaat. De achtergrond en de uitzonderingen bespreken wij in ons artikel over het herroepingsrecht van de consument.
Daarnaast gelden regels over klantbeoordelingen: wie reviews toont, moet vermelden of en hoe wordt gecontroleerd dat die van echte kopers afkomstig zijn. Ook prijsverlagingen kennen eigen voorschriften over de referentieprijs. Toezichthouders beboeten deze punten actief; welke uitspraken en boetes daarover zijn verschenen, zetten wij op een rij in ons artikel over webshops en informatieplichten.
Let er ten slotte op dat harmonisatie niet betekent dat alles gelijk is. Lidstaten hebben ruimte gehouden op onderdelen als garantietermijnen en de vraag wie de retourkosten draagt. Uw voorwaarden moeten dus per doelmarkt worden getoetst, niet één keer vertaald.
Persoonsgegevens bij verkoop over de grens
De Algemene verordening gegevensbescherming is van toepassing zodra u goederen of diensten aanbiedt aan betrokkenen die zich in de Unie bevinden, ongeacht waar u zelf gevestigd bent. Andersom betekent het dat een webshop buiten de Unie die zich op Nederlandse consumenten richt, gewoon onder de AVG valt en een vertegenwoordiger in de Unie moet aanwijzen.
Praktisch komt het neer op drie dingen. U hebt voor iedere verwerking een grondslag nodig; voor het uitvoeren van de bestelling is dat de uitvoering van de overeenkomst, voor nieuwsbrieven en tracking is dat toestemming. U informeert de betrokkene in een privacyverklaring in een taal die hij begrijpt. En u legt vast met welke verwerkers u werkt, van uw betaaldienstverlener tot uw vervoerder. Wat er in zo een verklaring hoort, staat in ons artikel over het privacybeleid op uw website.
Verkoopt u buiten de Unie en verwerkt u daarbij gegevens in een derde land, dan gelden de regels voor doorgifte. Zonder adequaatheidsbesluit hebt u een passende waarborg nodig, zoals de modelcontractbepalingen van de Europese Commissie, aangevuld met een beoordeling van de situatie in dat land. De Autoriteit Persoonsgegevens houdt hierop toezicht.
Btw en douane: wat u moet regelen en met wie
Verkoopt u aan consumenten in andere EU-landen, dan verschuift de btw-heffing boven een Uniebreed drempelbedrag naar het land van uw klant. U rekent dan het tarief van dat land. Om te voorkomen dat u zich in iedere lidstaat afzonderlijk moet registreren, kunt u gebruikmaken van het eenloketsysteem, waarmee u de verschuldigde btw via de Nederlandse Belastingdienst aangeeft en afdraagt.
Op die hoofdregel bestaan uitzonderingen die in de praktijk vaak spelen. Houdt u voorraad aan in een buitenlands magazijn, bijvoorbeeld via een fulfilmentdienst, dan is er geen sprake van afstandsverkoop maar van een binnenlandse levering in dat land, met een lokale registratieplicht tot gevolg. Voor verkoop naar landen buiten de Unie gelden invoerregels, waarbij uw klant met invoerbtw, invoerrechten en inklaringskosten te maken kan krijgen.
Law & More geeft geen fiscaal advies. Laat uw btw-positie, uw registratieverplichtingen en de douanetechnische afhandeling beoordelen door een fiscalist of douane-expert, en raadpleeg voor de actuele drempels en tarieven de Belastingdienst en de Douane. Wat wij wel voor u doen, is uw voorwaarden en uw informatieverstrekking daarop laten aansluiten. Juridisch is namelijk vooral relevant dat u de consument vooraf duidelijk maakt welke kosten hij bij aflevering nog kan verwachten; een verrassing aan de deur levert een klacht en soms een terechte herroeping op.
Verkopen buiten de Europese Unie
Buiten de Unie vervalt het geharmoniseerde kader. Rome I en Brussel Ia blijven weliswaar het uitgangspunt voor de Nederlandse rechter, maar de tegenpartij en de rechter in het bestemmingsland zijn daaraan niet gebonden. Uw rechtskeuze en uw forumkeuze worden daar beoordeeld naar lokaal recht, en een Nederlands vonnis is er niet zonder meer uitvoerbaar.
Daarnaast gelden per land eigen producteisen: veiligheidsnormen, etikettering, verplichte vertalingen van gebruiksaanwijzingen en waarschuwingen, en soms certificering of registratie. Een CE-markering zegt buiten de Unie weinig. Ook gelden er invoerbeperkingen die per land sterk uiteenlopen, van gezondheidsproducten tot elektronica met versleuteling.
Beperk daarom uw risico contractueel. Werk met heldere leveringscondities, spreek af wie als importeur optreedt en wie de invoerformaliteiten en de daarbij horende kosten draagt, en sluit uw aansprakelijkheid voor het niet voldoen aan lokale producteisen zoveel mogelijk uit voor zover het recht dat toelaat. Laat u bij de eerste stappen in een nieuwe markt begeleiden door een advocaat ICT-recht, zodat u niet achteraf ontdekt dat uw hele voorwaardenset daar geen werking heeft.
Hoe richt u uw webshop juridisch in?
Begin met een keuze: op welke landen richt u zich bewust? Die keuze bepaalt alles wat daarna komt. Leg vast welke landen u bedient, en zorg dat uw verzendopties, advertenties en landenpagina’s daarmee overeenstemmen. Een webshop die zich in de praktijk op tien landen richt maar voorwaarden voert die op één land zijn geschreven, heeft het slechtste van beide werelden.
Splits vervolgens uw voorwaarden naar consumenten en zakelijke afnemers, en laat de consumentenversie per doelmarkt toetsen op de dwingende bepalingen van dat land. Vertaal die voorwaarden professioneel; een machinevertaling van een exoneratie is in de regel onbruikbaar en kan de bepaling zelfs onduidelijk en daarmee onwerkzaam maken. De opbouw van zo een set beschrijven wij in ons artikel over de juridische basis van uw webshop.
Richt daarna het bestelproces in op de informatieplichten: prijs inclusief alle kosten zichtbaar vóór de laatste stap, een ondubbelzinnige bestelknop, bevestiging op een duurzame gegevensdrager, en het modelformulier voor herroeping. Controleer ten slotte periodiek of uw site aan de geoblockingregels voldoet, want automatische doorleiding op basis van IP-adres is een instelling die er bij een migratie of een nieuw thema zomaar weer in sluipt. Leg de uitkomst van die controle vast met datum en schermafdruk, zodat u bij vragen van een toezichthouder kunt laten zien dat u de naleving structureel bewaakt en niet pas na een klacht bent gaan kijken.
Wie is verantwoordelijk voor productveiligheid en conformiteit?
Naast de vraag welk recht geldt, staat de vraag wie aanspreekbaar is op het product zelf. Civielrechtelijk moet het geleverde beantwoorden aan de overeenkomst; die conformiteitseis staat in artikel 7:17 van het Burgerlijk Wetboek en is voor consumentenkoop Europees geharmoniseerd. De consument kan bij een gebrek in beginsel eerst herstel of vervanging verlangen, en pas daarna prijsvermindering of ontbinding. Die volgorde kunt u niet in uw voorwaarden omdraaien.
Publiekrechtelijk geldt sinds 13 december 2024 de verordening algemene productveiligheid, Verordening (EU) 2023/988. Die ziet uitdrukkelijk op verkoop op afstand. Bij een online aanbod moet u gegevens vermelden waarmee het product kan worden geïdentificeerd, evenals gegevens van de fabrikant en waar van toepassing de importeur, en de contactgegevens van de in de Unie gevestigde marktdeelnemer die voor de naleving verantwoordelijk is.
Juist dat laatste punt raakt webshops die rechtstreeks buiten de Unie inkopen. Zonder fabrikant, importeur of gemachtigde binnen de Unie mag het product hier niet in de handel worden gebracht. Ontbreekt zo een partij, dan schuift die rol in de praktijk naar u: u wordt dan zelf importeur, met de bijbehorende verplichtingen op het gebied van technische documentatie, gebruiksaanwijzingen, veiligheidsinformatie en meldingen bij een onveilig product.
Vergeet daarnaast de producentenverantwoordelijkheid niet. Voor elektrische apparaten, batterijen en verpakkingen kennen de lidstaten eigen registratie- en afdrachtverplichtingen, die u per land moet nagaan en die losstaan van uw btw-positie. Wie zonder registratie levert, loopt het risico dat een marktplaats of een vervoerder de zending weigert of dat de nationale toezichthouder handhaaft. Breng dit in kaart vóórdat u een nieuwe markt opent, niet nadat de eerste bestellingen binnen zijn.
Veelgestelde vragen
Internationale e-commerce vraagt om voorwaarden die per doelmarkt kloppen en om een bestelproces dat de Europese informatieplichten volgt. Law & More in Eindhoven toetst uw algemene voorwaarden en uw webshop aan Rome I, Brussel Ia en de geoblockingverordening, en staat u bij wanneer een buitenlandse consument of een toezichthouder u aanspreekt. Neem gerust contact op om uw situatie voor te leggen.
