Contracteren met consumenten of bedrijven: wat is het verschil?

Gepubliceerd op 9 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 oktober 2026

Consumenten krijgen van de wet veel meer bescherming dan zakelijke klanten. Tegenover consumenten gelden onder meer een herroepingsrecht van 14 dagen bij koop op afstand, uitgebreide informatieplichten en een zwarte en grijze lijst van verboden bedingen; tussen bedrijven geldt in beginsel contractvrijheid, al blijven ook daar grenzen bestaan. In dit artikel leest u wat die verschillen betekenen voor uw contracten, algemene voorwaarden, aansprakelijkheid en garanties, en waar u als ondernemer in de praktijk op let.

Als ondernemer sluit u dagelijks contracten met allerlei klanten. De regels voor consumentencontracten zijn op belangrijke punten anders dan die voor zakelijke klanten. Daardoor moet u voor deze twee groepen vaak andere voorwaarden hanteren.

Bij contracten met consumenten gelden strenge regels over bedenktijd, herroepingsrecht en algemene voorwaarden. Zakelijke klanten missen een groot deel van die bescherming, en met hen kunt u veel vrijer onderhandelen.

Dat verschil heeft grote gevolgen voor de manier waarop u uw contracten opstelt. Uw rechten en plichten hangen er direct van af.

Bedient u zowel consumenten als bedrijven? Dan moet u goed weten wanneer welke regels gelden. Een fout in uw contract kan u geld kosten, bijvoorbeeld omdat een beding niet geldig blijkt. Als u de verschillen kent, voorkomt u juridische problemen en blijven uw contracten overeind.

Wat betekent contracteren met consumenten en met bedrijven?

Bij contracteren met consumenten (B2C) gelden andere regels dan bij contracteren met bedrijven (B2B). De wet beschermt consumenten veel meer dan zakelijke partijen.

Wie is consument en wie is zakelijke klant?

Een consument is een natuurlijk persoon die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf. Het gaat dus om een particulier die iets koopt voor privégebruik, niet voor zijn werk of onderneming.

Consumenten krijgen wettelijke bescherming omdat zij vaak minder ervaring hebben met contracten. Zij kunnen risico’s ook minder goed inschatten.

Een zakelijke klant is een onderneming of een persoon die handelt voor zijn beroep of bedrijf. Denk aan ondernemingen die producten maken, verkopen of diensten aanbieden, maar ook aan een zzp’er die gereedschap koopt voor zijn werk.

Bij zakelijke contracten gaat de wet ervan uit dat beide partijen in beginsel gelijkwaardig zijn. Bedrijven weten doorgaans meer van contracten en kunnen beter onderhandelen.

Belangrijkste verschillen:

• consumenten: particulieren die voor privédoeleinden kopen;
• zakelijke klanten: partijen die handelen voor hun beroep of bedrijf;
• per klanttype geldt een andere wettelijke bescherming.

Wat kenmerkt B2C- en B2B-contracten?

B2C-contracten (business-to-consumer) moeten aan strenge regels voldoen. U mag als ondernemer niet zomaar alles in uw voorwaarden zetten.

Voorbeelden van regels bij B2C:

• een bedenktijd van 14 dagen bij online aankopen en andere koop op afstand;
• beperkte mogelijkheden om aansprakelijkheid uit te sluiten;
• de plicht om duidelijke informatie te geven over producten, prijs en levering.

B2B-contracten (business-to-business) bieden veel meer vrijheid. U mag in beginsel afspreken wat u samen wilt, binnen de grenzen van de wet en de redelijkheid en billijkheid.

Zakelijke partijen kunnen bijvoorbeeld:

• andere betalingstermijnen afspreken, binnen de wettelijke grenzen;
• aansprakelijkheid beperken of uitsluiten;
• een beding opnemen waarmee één partij het contract onder voorwaarden mag wijzigen.

Veel bedrijven hanteren daarom aparte voorwaarden voor consumenten en zakelijke klanten. Dat voorkomt discussie achteraf.

Hoe verschilt de wettelijke bescherming?

De Nederlandse wet maakt een groot verschil tussen consumenten en zakelijke klanten. Consumenten krijgen veel meer bescherming, omdat zij doorgaans minder kennis van hun rechten en minder onderhandelingsmacht hebben.

Welke bescherming hebben consumenten?

Consumenten hebben uitgebreide wettelijke bescherming bij het kopen van producten en diensten. Die bescherming is de afgelopen decennia door Europese regels steeds verder uitgebreid.

Belangrijke beschermingsregels voor consumenten:

• herroepingsrecht: 14 dagen bedenktijd bij koop op afstand en buiten de verkoopruimte;
• informatieplicht: u moet duidelijk zijn over producten, prijzen en leveringskosten;
• conformiteit: een product moet de eigenschappen hebben die de consument mocht verwachten, en de consument kan daar niet van afzien;
• beperkte uitsluiting van aansprakelijkheid: u mag niet zomaar alle risico’s bij de consument leggen.

Het Burgerlijk Wetboek kent een zwarte en een grijze lijst met bedingen in algemene voorwaarden. Een beding op de zwarte lijst (artikel 6:236 BW) geldt altijd als onredelijk bezwarend en is vernietigbaar. Een beding op de grijze lijst (artikel 6:237 BW) wordt vermoed onredelijk bezwarend te zijn; u moet als ondernemer dan aantonen dat het in dit geval toch redelijk is.

Bij stilzwijgende verlenging van contracten hebben consumenten extra rechten. Bij veel doorlopende contracten, zoals abonnementen, mag de consument na de eerste periode altijd opzeggen met een opzegtermijn van ten hoogste één maand.

Welke positie hebben zakelijke klanten?

Zakelijke klanten krijgen veel minder bescherming. De wetgever verwacht dat bedrijven hun rechten kennen en risico’s kunnen inschatten.

Verschillen in bescherming:

Zakelijke partijen hebben dus veel meer ruimte om afspraken te maken. Zij mogen bijvoorbeeld aansprakelijkheid beperken, wijzigingsbedingen opnemen en andere afspraken maken die met consumenten niet kunnen.

Bij een conflict moeten bedrijven hun eigen belangen beschermen. Zij kunnen geen beroep doen op de specifieke consumentenregels of op instanties zoals ACM ConsuWijzer. Wel kan een zakelijke partij een beding in algemene voorwaarden laten vernietigen als het in de concrete situatie onredelijk bezwarend is. Kleine ondernemers kunnen zich daarbij soms op de zwarte en grijze lijst beroepen via de zogenoemde reflexwerking.

Hoe verschillen algemene voorwaarden voor consumenten en bedrijven?

Algemene voorwaarden voor consumenten zijn veel strenger geregeld dan voorwaarden voor bedrijven. De wet beschermt consumenten extra, omdat zij minder onderhandelingsmacht hebben.

Welke eisen gelden voor de formulering?

Consumentencontracten moeten duidelijk en begrijpelijk zijn. Is een beding onduidelijk, dan geldt volgens artikel 6:238 lid 2 BW de uitleg die voor de consument het gunstigst is.

Voorwaarden voor consumenten moeten daarom:

• begrijpelijk zijn voor een gewone consument;
• niet misleidend of vaag zijn;
• belangrijke rechten en plichten duidelijk vermelden.

Zakelijke contracten bieden meer vrijheid. U mag vaktaal gebruiken en juridische begrippen toepassen die in de branche gangbaar zijn.

Bij bedrijven kunt u:

• langere en meer gedetailleerde voorwaarden opstellen;
• specifieke branchetermen gebruiken;
• meer technische uitleg geven.

Ook tegenover bedrijven moet u de algemene voorwaarden wel tijdig ter hand stellen of beschikbaar maken. Anders kan de wederpartij bedingen laten vernietigen.

Welke bedingen zijn verboden en welke toegestaan?

Bepaalde bedingen zijn bij consumenten verboden of vermoedelijk onredelijk, terwijl ze bij bedrijven wel zijn toegestaan.

Niet toegestaan of zeer riskant bij consumenten:

• aansprakelijkheid voor schade volledig uitsluiten;
• het herroepingsrecht bij online aankopen uitsluiten;
• de consument verplichten meer dan de helft van de koopprijs vooruit te betalen (artikel 7:26 lid 2 BW);
• de wettelijke rechten bij een gebrekkig product uitsluiten.

In beginsel wel toegestaan bij bedrijven:

• aansprakelijkheid beperken of uitsluiten, behalve bij opzet of bewuste roekeloosheid;
• geen herroepingsrecht geven;
• flexibele betalingsvoorwaarden afspreken;
• garanties aanpassen aan zakelijke wensen.

U kunt dus veel meer risico’s bij andere bedrijven leggen dan bij consumenten.

Hoe werkt het herroepingsrecht?

Consumenten hebben bij online aankopen en andere koop op afstand een wettelijk herroepingsrecht van 14 dagen. Bedrijven hebben dat recht niet.

Het herroepingsrecht geldt alleen als een ondernemer op afstand of buiten de verkoopruimte iets aan een consument verkoopt. Wie een online winkel runt, heeft daarnaast met andere regels te maken; meer daarover leest u op onze pagina over ICT-recht.

Hoe werkt het herroepingsrecht voor consumenten?

Bij koop op afstand heeft de consument 14 kalenderdagen na ontvangst van de bestelling om te laten weten dat hij de koop ongedaan wil maken. Hij hoeft daarvoor geen reden op te geven.

Het herroepingsrecht werkt in twee stappen van elk 14 dagen:

• eerste 14 dagen: tijd om de herroeping te melden;
• tweede 14 dagen: tijd om het product terug te sturen, gerekend vanaf de melding.

Een voorbeeld: meldt de consument na 5 dagen dat hij wil herroepen, dan heeft hij vanaf dat moment nog 14 dagen om het product terug te sturen. In totaal heeft hij dan tot 19 dagen na ontvangst.

Belangrijke regels voor webwinkels:

• informeer de consument vooraf duidelijk over het herroepingsrecht en het modelformulier;
• betaal binnen 14 dagen na de herroeping terug; u mag wachten tot u het product terug heeft of bewijs van terugzending heeft ontvangen;
• gebruik voor de terugbetaling dezelfde betaalmethode als bij de aankoop, tenzij de consument anders wil;
• betaal bij volledige retour ook de standaard verzendkosten van de heenzending terug.

De consument mag producten tijdens de bedenktijd uitproberen, zoals in een winkel. Gaat hij verder dan nodig is om de aard, kenmerken en werking vast te stellen, dan kunt u een vergoeding vragen voor de waardevermindering.

Uitzonderingen zijn onder meer: maatwerkproducten, snel bederfelijke waren, verzegelde hygiëneproducten waarvan de verzegeling is verbroken, en diensten die met uitdrukkelijke toestemming van de consument al volledig zijn uitgevoerd.

Waarom hebben bedrijven geen herroepingsrecht?

Bij B2B-transacties geldt het wettelijke herroepingsrecht van 14 dagen niet. Ook een eenmanszaak die koopt voor haar onderneming valt er niet onder.

Zakelijke kopers hebben dus geen automatisch recht om producten of diensten te retourneren. Webwinkels die ook aan bedrijven verkopen, doen er goed aan dit duidelijk aan te geven in hun voorwaarden, om misverstanden te voorkomen.

Bedrijven kunnen wel een eigen retourbeleid opstellen voor zakelijke klanten. Dat is dan een commerciële service, geen wettelijke verplichting zoals bij consumenten.

Het is aan de verkoper om na te gaan of de koper een consument of een bedrijf is. Is dat onduidelijk, dan kan discussie ontstaan over de vraag welke regels gelden.

Hoe verschillen aansprakelijkheid en garantie?

Aansprakelijkheid en garantie werken bij consumentencontracten anders dan bij zakelijke overeenkomsten. Bedrijven mogen in B2B-contracten vaak aansprakelijkheid beperken of uitsluiten, terwijl consumenten juist veel wettelijke bescherming hebben.

Hoe zit het met aansprakelijkheid bij consumentencontracten?

Consumenten hebben sterke wettelijke bescherming. Ondernemers kunnen die bescherming niet zomaar wegcontracteren.

Die bescherming geldt voor iedere particulier die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf. Onredelijk bezwarende bedingen kan de consument laten vernietigen, ook als hij het contract heeft ondertekend.

Het contract blijft in de regel gewoon bestaan als een onredelijk beding wordt vernietigd. Alleen dat beding vervalt. Ondernemers kunnen consumenten dus niet aan oneerlijke bedingen houden.

Informatieplichten verplichten verkopers om consumenten duidelijk te informeren, vooral bij online verkoop.

Verkopers moeten consumenten onder meer informeren over:

• de prijs van het product of de dienst;
• de identiteit van het bedrijf;
• of er een herroepingsrecht is;
• hoe de consument het herroepingsrecht uitoefent.

Geeft het bedrijf niet de juiste informatie, dan heeft dat gevolgen. Ontbreekt de informatie over het herroepingsrecht, dan wordt de bedenktijd verlengd. Bij misleidende of ontbrekende essentiële informatie kan de consument de overeenkomst in sommige gevallen laten vernietigen.

Hoe zit het met aansprakelijkheid bij zakelijke contracten?

Bedrijven kunnen aansprakelijkheid veel gemakkelijker uitsluiten of beperken in hun algemene voorwaarden. Ondernemers willen begrijpelijkerwijs niet opdraaien voor onbeperkte schade.

Contractvrijheid geldt tussen bedrijven onderling. Partijen bepalen zelf hoe zij risico’s verdelen en welke aansprakelijkheid zij aanvaarden.

Zakelijke partijen onderhandelen vaak over aansprakelijkheidsclausules. Dat leidt meestal tot evenwichtigere afspraken. Een beroep op een exoneratie kan wel onaanvaardbaar zijn, bijvoorbeeld bij opzet of bewuste roekeloosheid.

Vrijwaringen komen veel voor in zakelijke contracten. Daarmee neemt een partij het risico van bepaalde schade of claims van derden voor haar rekening.

Met vrijwaringen spreken partijen een risicoverdeling af over bekende feiten en omstandigheden bij het sluiten van de overeenkomst. Voor degene die de vrijwaring geeft, kan dat verder gaan dan een gewone garantie.

Hoe verschillen garanties bij B2C en B2B?

Consumenten hebben recht op een product dat voldoet aan wat zij op grond van de overeenkomst mochten verwachten. Dat heet conformiteit en staat los van een eventuele fabrieksgarantie.

Blijkt een gebrek binnen een jaar na levering, dan wordt bij een consumentenkoop vermoed dat het gebrek er al bij de levering was (artikel 7:18 lid 2 BW). De verkoper moet dan het tegendeel bewijzen. Een extra, commerciële garantie van de verkoper of fabrikant kan het oplossen van problemen verder vergemakkelijken, maar mag de wettelijke rechten niet beperken.

Zakelijke garanties zijn flexibeler en afhankelijk van de onderhandelingen. Welke garanties relevant zijn, hangt af van de branche en de afspraken tussen verkoper en koper.

Ook tussen bedrijven geldt de wettelijke conformiteitsregel, maar partijen mogen daarvan afwijken. Bedrijven bepalen dus zelf welke garantievoorwaarden zij opnemen. Dat geeft meer vrijheid, maar minder bescherming dan bij consumentencontracten.

B2B-contracten bevatten vaak uitgebreide garantieclausules. Die dekken specifieke risico’s die passen bij de branche of de transactie.

Waar let u als ondernemer in de praktijk op?

Werkt u voor beide doelgroepen, gebruik dan twee sets algemene voorwaarden en kom de extra informatieplichten tegenover consumenten na. Contracten met bedrijven kunt u flexibeler inrichten en aanpassen.

Waarom twee sets algemene voorwaarden?

Verkoopt u aan zowel consumenten als bedrijven, dan heeft u in de praktijk verschillende algemene voorwaarden nodig. Consumentencontracten moeten aan strengere regels voldoen dan zakelijke overeenkomsten.

De voorwaarden voor consumenten mogen geen bedingen van de zwarte lijst bevatten. Die gelden altijd als onredelijk bezwarend.

Voorwaarden voor bedrijven zijn vrijer. U kunt bijvoorbeeld:

• aansprakelijkheidsbeperkingen opnemen;
• wijzigingsbedingen toevoegen;
• flexibelere betalingsvoorwaarden afspreken.

Tip: geef bij elke transactie duidelijk aan welke voorwaarden gelden. Dat voorkomt discussie achteraf.

Welke informatie moet u consumenten geven?

Tegenover consumenten heeft u uitgebreide informatieplichten, vooral bij online verkoop. Voor zakelijke klanten gelden die niet in dezelfde mate.

Bij verkoop aan consumenten moet u tijdig informeren over onder meer:

• de belangrijkste kenmerken van het product;
• de totale prijs inclusief alle kosten;
• de leveringskosten en de manier van leveren;
• de betaalmogelijkheden;
• de bedenktijd van 14 dagen;
• de retourprocedure en de kosten van terugzending.

Informeert u de consument niet over het herroepingsrecht, dan wordt de bedenktijd verlengd met ten hoogste twaalf maanden. Geeft u de informatie alsnog binnen die periode, dan loopt de bedenktijd 14 dagen na ontvangst van die informatie af.

Bij zakelijke verkopen gelden deze plichten niet. Zakelijke kopers moeten zelf goed onderzoeken wat zij kopen.

Hoe past u contracten met bedrijven aan?

Contracten tussen bedrijven zijn gemakkelijker aan te passen dan consumentencontracten. Zakelijke partijen kunnen samen wijzigingen doorvoeren zonder veel wettelijke beperkingen.

Zakelijke contracten kunt u aanpassen door:

• een schriftelijke wijzigingsovereenkomst tussen beide partijen;
• een eenzijdig wijzigingsbeding, als dat vooraf is afgesproken;
• afspraken over opzegtermijnen en opzegvoorwaarden.

Bij consumentencontracten gelden strengere regels. Een beding waarmee u de prijs binnen drie maanden na de koop mag verhogen, is alleen toegestaan als de consument de overeenkomst dan mag ontbinden (artikel 6:236 onder i BW).

De Wet van Dam beschermt consumenten tegen ongewenste stilzwijgende verlenging. Na de eerste contractperiode mag een consument bij veel doorlopende contracten altijd opzeggen met een opzegtermijn van ten hoogste één maand.

Bedrijven krijgen deze bescherming niet. Zij zijn gebonden aan de afgesproken contractduur en opzegtermijnen.

Waar let u op bij contracten met consumenten?

• Controleer uw algemene voorwaarden op bedingen van de zwarte en grijze lijst (artikelen 6:236 en 6:237 BW).
• Vermeld bij koop op afstand het herroepingsrecht van 14 dagen en voeg het modelformulier toe.
• Betaal bij herroeping binnen 14 dagen terug, inclusief de standaard verzendkosten van de heenzending.
• Vraag niet meer dan de helft van de koopprijs vooruit (artikel 7:26 lid 2 BW).
• Laat een doorlopend contract na de eerste periode alleen stilzwijgend doorlopen met een opzegtermijn van ten hoogste één maand.

Waar let u op bij contracten met bedrijven?

• Stel uw algemene voorwaarden vóór of bij het sluiten van de overeenkomst ter hand of beschikbaar, anders kan de wederpartij bedingen laten vernietigen.
• Leg een aansprakelijkheidsbeperking vast, maar reken er niet op bij opzet of bewuste roekeloosheid.
• Spreek een betaaltermijn af binnen de wettelijke grenzen van artikel 6:119a BW.
• Vermeld dat zakelijke kopers geen wettelijk herroepingsrecht hebben.
• Leg wijzigingsbedingen, contractduur en opzegtermijnen uitdrukkelijk vast.

Wat kunnen wij voor u doen bij contracten met consumenten en bedrijven?

Wij stellen algemene voorwaarden en contracten op voor ondernemers die aan consumenten, bedrijven of beide leveren.

• Wij stellen twee sets algemene voorwaarden op: één voor consumenten en één voor zakelijke klanten.
• Wij toetsen bestaande voorwaarden aan de zwarte en grijze lijst (artikelen 6:236 en 6:237 BW).
• Wij controleren uw webwinkel op de informatieplichten en de regeling van het herroepingsrecht.
• Wij formuleren aansprakelijkheidsbeperkingen, vrijwaringen en garantieclausules voor zakelijke contracten.
• Wij beoordelen of een klant als consument of als zakelijke partij handelt.
• Wij staan u bij als een klant een beding laat vernietigen of een beroep doet op non-conformiteit.

Samengevat

• Consumenten handelen voor privédoeleinden en krijgen veel meer wettelijke bescherming dan zakelijke klanten.
• Bij koop op afstand heeft een consument 14 dagen bedenktijd; zakelijke kopers hebben geen wettelijk herroepingsrecht.
• Tegenover consumenten gelden de zwarte en grijze lijst (artikelen 6:236 en 6:237 BW); tussen bedrijven geldt in beginsel contractvrijheid.
• Ook tussen bedrijven kan een beding onredelijk bezwarend zijn, en exoneratie werkt niet bij opzet of bewuste roekeloosheid.
• Werkt u voor beide groepen, gebruik dan aparte algemene voorwaarden en maak per transactie duidelijk welke gelden.

Veelgestelde vragen

Contracten met consumenten vallen onder strengere wettelijke regels dan zakelijke overeenkomsten. Hieronder vindt u antwoorden op vragen die ondernemers ons vaak stellen.

Welke bescherming geldt voor consumenten?

Het Burgerlijk Wetboek kent een zwarte en een grijze lijst die de rechtspositie van consumenten versterken. Deze lijsten beschermen tegen oneerlijke bedingen in algemene voorwaarden en contracten.

Consumenten zijn beschermd tegen oneerlijke contractvoorwaarden. Ondernemers mogen bepaalde bedingen niet aan particuliere klanten opleggen.

De wet geeft consumenten daarnaast dwingende rechten bij gebrekkige producten. Die rechten gaan verder dan wat zakelijke klanten krijgen bij dezelfde producten of diensten.

Verschilt de bedenktijd per klant?

Ja. Consumenten hebben bij koop op afstand een wettelijk herroepingsrecht, dat meestal 14 dagen na ontvangst van het product afloopt.

Zakelijke klanten krijgen geen automatisch herroepingsrecht. Zij zijn afhankelijk van wat in het contract staat.

Het herroepingsrecht geldt vooral bij webwinkels en bij verkoop buiten een fysieke winkel. Zakelijke klanten moeten vooraf zelf afspraken maken over annulering.

Consument of bedrijf: wat is het verschil?

Een consument koopt voor privédoeleinden, een zakelijke klant voor zijn beroep of bedrijf. Daarom stellen bedrijven vaak aparte voorwaarden op voor beide groepen.

Consumentenvoorwaarden moeten duidelijk en begrijpelijk zijn. Onduidelijke bedingen worden in het voordeel van de consument uitgelegd.

Bij zakelijke contracten hebben partijen meer vrijheid bij het opstellen van voorwaarden. Zij kunnen onderling afspraken maken die afwijken van de wettelijke hoofdregels, zolang die regels niet dwingend zijn.

Wat betekent de wet voor uw consumentencontracten?

De wet stelt strenge eisen aan de informatie die consumenten vooraf moeten krijgen. Voor zakelijke klanten gelden die eisen niet in dezelfde mate.

U moet consumenten informeren over prijzen, uw identiteit en het herroepingsrecht. Die informatie moet u vóór het sluiten van de overeenkomst geven.

Geeft u die informatie niet op tijd, dan kan dat flinke gevolgen hebben. De bedenktijd kan worden verlengd, en in sommige gevallen kan de consument de overeenkomst laten vernietigen.

Hoeveel ruimte hebben bedrijven onderling?

Bedrijven hebben veel vrijheid om onderling andere betalingsvoorwaarden af te spreken. Zakelijke klanten krijgen bijvoorbeeld vaak een andere betaaltermijn of betaalmethode.

Bij consumenten zijn de mogelijkheden om van de wettelijke regels af te wijken beperkt. Veel beschermingsregels kunt u niet uitsluiten.

Zakelijke contracten bieden meer flexibiliteit in voorwaarden en afspraken. U kunt zakelijke klanten dus maatwerk bieden, wat bij consumenten maar beperkt kan.

Welke informatieplichten gelden extra?

Voordat een consument een contract sluit, moet hij weten wat een product of dienst precies kost. Ook moet direct duidelijk zijn met welk bedrijf hij te maken heeft.

U moet consumenten uitleggen dat er een herroepingsrecht bestaat en hoe zij dat kunnen gebruiken. Dat speelt vooral bij verkoop via een webwinkel.

Bij zakelijke klanten hoeft u niet zo uitgebreid te informeren. Dan gelden de gewone regels van het overeenkomstenrecht, niet het consumentenrecht.

Lees ook: ‘Buy now, pay later’ in uw webshop: consumentenbescherming en risico’s