Gepubliceerd op 8 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026
Sanctieregels gelden voor iedere ondernemer, ook bij betalingen in crypto: u mag geen geld of cryptoactiva ter beschikking stellen aan personen en organisaties op een Europese of Nederlandse sanctielijst. De zwaardere controleplichten uit de Wwft, zoals cliëntenonderzoek, gelden alleen voor instellingen die de wet aanwijst, zoals banken en cryptodienstverleners, en dus niet voor elke ondernemer.
Sinds 2025 is het toezicht op crypto in Europa sterk veranderd. De MiCA-verordening is volledig van toepassing en voor elke cryptotransactie via een dienstverlener gelden informatieplichten. In dit artikel leest u welke regels in 2026 gelden en waar u op let als cryptodienstverlener en als ondernemer die crypto accepteert.
Inhoudsopgave
Welke sanctieregels gelden voor crypto?
Europese sanctieverordeningen gelden rechtstreeks in Nederland, ook voor cryptoactiva. In Nederland vormt de Sanctiewet 1977 de basis voor de handhaving.
De kern is tweeledig. Tegoeden van personen op de sanctielijst moeten worden bevroren, en u mag hun geen tegoeden of economische middelen ter beschikking stellen. Daarnaast bevatten sommige sanctieregimes specifieke verboden. Zo mogen Europese cryptodienstverleners op grond van de Ruslandsancties (Verordening (EU) nr. 833/2014) geen wallet-, rekening- of bewaardiensten voor cryptoactiva leveren aan Russische onderdanen en ingezetenen, met beperkte uitzonderingen.
Overtreding van sanctieregels is strafbaar als economisch delict. Meer over de handhaving leest u in ons artikel over strafrechtelijke handhaving van internationale sancties.
Wat regelt MiCA sinds 2025?
De Europese MiCA-verordening (Verordening (EU) 2023/1114) is sinds 30 december 2024 volledig van toepassing. Wie in Nederland cryptodiensten verleent, zoals bewaring, handel of wisseldiensten, heeft een MiCA-vergunning nodig van de AFM.
Nederland koos voor een korte overgangsperiode voor bestaande aanbieders, die op 30 juni 2025 afliep. Sindsdien mag geen aanbieder zonder MiCA-vergunning cryptodiensten verlenen in Nederland. Met een vergunning uit een andere EU-lidstaat mag een aanbieder via een paspoort ook in Nederland actief zijn. Controleer dit in het register van de AFM of van ESMA.
Wat is de travel rule?
De travel rule verplicht cryptodienstverleners bij elke overdracht van cryptoactiva gegevens over de verzender en de ontvanger mee te sturen. Deze regel staat in de Europese verordening over informatie bij overmakingen (Verordening (EU) 2023/1113) en geldt sinds 30 december 2024, zonder drempelbedrag.
Gaat een overdracht van meer dan 1.000 euro naar of van een eigen wallet van een klant (een self-hosted wallet), dan moet de dienstverlener nagaan of die wallet echt van de klant is. Ontbreken de gegevens, dan moet de dienstverlener beoordelen of hij de transactie weigert, opschort of terugstuurt.
Voor wie geldt de Wwft?
De Wwft geldt alleen voor de instellingen die de wet noemt (artikel 1a Wwft), zoals banken, betaalinstellingen, cryptodienstverleners, accountants, notarissen en makelaars. Ook handelaren in goederen vallen eronder, maar alleen voor contante betalingen vanaf 10.000 euro.
Een webwinkel of bedrijf dat crypto als betaalmiddel accepteert, is daardoor niet automatisch Wwft-instelling. Wel moeten Wwft-instellingen cliëntenonderzoek doen, ongebruikelijke transacties melden bij de FIU-Nederland en hun cliënten toetsen aan sanctielijsten. Vanaf 10 juli 2027 vervangt de Europese anti-witwasverordening (Verordening (EU) 2024/1624) een groot deel van deze regels. Lees ook ons artikel banken controleren op witwassen.
Wie houdt toezicht?
De AFM verleent de MiCA-vergunning en houdt toezicht op het gedrag van cryptodienstverleners. De Nederlandsche Bank (DNB) houdt toezicht op de naleving van de Wwft en de Sanctiewet door deze dienstverleners.
Bij overtredingen kunnen de toezichthouders een last onder dwangsom of een bestuurlijke boete opleggen. Het Openbaar Ministerie kan daarnaast strafrechtelijk vervolgen. Ondernemingen en hun leidinggevenden kunnen allebei worden vervolgd.
Waar let u als cryptodienstverlener op?
- Controleer of uw MiCA-vergunning alle diensten dekt die u aanbiedt, ook in andere EU-landen.
- Toets klanten en tegenpartijen bij aanvang en doorlopend aan de Europese en Nederlandse sanctielijsten.
- Richt uw systemen in op de travel rule en leg vast wat u doet bij ontbrekende gegevens.
- Controleer bij overdrachten boven 1.000 euro naar of van een self-hosted wallet of de wallet van de klant is.
- Leg vast hoe u een sanctietreffer bevriest en meldt aan de toezichthouder.
Waar let u als ondernemer die crypto accepteert op?
- Werk alleen met een betaaldienstverlener die een MiCA-vergunning heeft.
- Controleer bij grote of ongebruikelijke betalingen of de klant niet op een sanctielijst staat.
- Bewaar facturen en transactiegegevens, zodat u later kunt aantonen met wie u handelde.
- Ga na of u door uw activiteiten toch onder de Wwft valt, bijvoorbeeld als u cryptoactiva voor klanten bewaart of wisselt.
Wat kunnen wij voor u doen bij sancties en crypto?
Wij adviseren ondernemers en cryptodienstverleners over sanctie- en integriteitsregels; meer over onze aanpak leest u op de pagina’s Europees recht en ondernemingsrecht.
- Wij beoordelen of uw activiteiten onder MiCA, de Wwft of de Sanctiewet 1977 vallen en welke plichten daaruit volgen.
- Wij toetsen uw sanctiebeleid en procedures voor de travel rule aan Verordening (EU) 2023/1113.
- Wij adviseren bij een mogelijke sanctietreffer over bevriezing en melding.
- Wij staan u bij in contact met de AFM, DNB of het Openbaar Ministerie.
- Wij beoordelen contracten met cryptobetaaldienstverleners op naleving en aansprakelijkheid.
Samengevat
- Sanctieregels gelden voor iedere ondernemer, ook bij betalingen in crypto.
- MiCA is sinds 30 december 2024 volledig van toepassing; de Nederlandse overgangsperiode liep af op 30 juni 2025.
- De travel rule geldt sinds 30 december 2024 voor elke cryptoverdracht via een dienstverlener.
- De Wwft geldt alleen voor aangewezen instellingen, niet voor elke ondernemer.
Veelgestelde vragen
Moet ik als webwinkel die bitcoin accepteert cliëntenonderzoek doen?
Niet op grond van de Wwft, zolang u alleen crypto als betaling ontvangt. Wel mag u geen tegoeden ter beschikking stellen aan personen op een sanctielijst, dus bij grote betalingen is een controle verstandig.
Heb ik een vergunning nodig om crypto te wisselen voor klanten?
Ja. Wisselen, bewaren of verhandelen van cryptoactiva voor anderen is een cryptodienst waarvoor u een MiCA-vergunning nodig heeft.
Geldt de travel rule ook voor kleine bedragen?
Ja. De travel rule kent geen drempelbedrag. Voor overdrachten boven 1.000 euro van of naar een self-hosted wallet gelden extra controles.
Wat moet ik doen als een klant op een sanctielijst blijkt te staan?
Voer geen transacties meer uit en stel geen tegoeden ter beschikking. Bent u een financiële instelling of cryptodienstverlener, dan meldt u de treffer aan uw toezichthouder. Laat u direct juridisch adviseren.
