Burenhinder: wanneer is overlast onrechtmatig?

Gepubliceerd op 8 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026

Overlast van buren is pas onrechtmatig als zij uitgaat boven wat u in uw situatie redelijkerwijs moet dulden; dat hangt volgens de Hoge Raad af van de aard, de ernst en de duur van de hinder en de schade die zij veroorzaakt. Gewone woongeluiden en af en toe een feest of verbouwing moet u accepteren, ook als u er last van heeft.

De wettelijke basis is artikel 5:37 BW, dat verwijst naar de onrechtmatige daad van artikel 6:162 BW. Is de hinder onrechtmatig, dan kunt u een verbod en schadevergoeding vorderen. Hieronder leest u hoe de rechter de grens trekt en welke stappen u kunt zetten.

Wat zegt de wet over hinder tussen buren?

Artikel 5:37 BW bepaalt dat de eigenaar van een erf geen hinder mag toebrengen aan eigenaren van andere erven die volgens artikel 6:162 BW onrechtmatig is. De wet noemt als voorbeelden rumoer, trillingen, stank, rook, gassen, het onthouden van licht of lucht en het ontnemen van steun.

Het burenrecht staat in titel 4 van Boek 5 BW (artikel 5:37-5:59). Het geldt niet alleen tussen direct aangrenzende erven: ook een bedrijf op enige afstand kan onrechtmatige hinder veroorzaken. Huurders en andere gebruikers kunnen zich via artikel 6:162 BW ook rechtstreeks tegen hinder verzetten.

Wanneer wordt hinder onrechtmatig?

Als de hinder, alle omstandigheden afgewogen, niet meer van u kan worden gevergd. De Hoge Raad bevestigde dat het antwoord afhangt van de aard, de ernst en de duur van de hinder en de daardoor toegebrachte schade, in verband met de verdere omstandigheden van het geval (HR 21 oktober 2005, ECLI:NL:HR:2005:AT8823).

Tot die verdere omstandigheden horen onder meer:

• Plaatselijke omstandigheden: in een binnenstad of naast een bedrijventerrein moet u meer dulden dan in een stille woonwijk.
• Tijdstip en frequentie: nachtelijke en dagelijks terugkerende overlast weegt zwaarder dan incidentele overlast overdag.
• Het belang van de activiteit: noodzakelijke bouwwerkzaamheden worden anders beoordeeld dan nodeloos lawaai.
• Maatregelen: de mogelijkheid en bereidheid van de veroorzaker om de hinder te beperken, gelet op de kosten.
• Publiekrechtelijke normen: een vergunning of het naleven van geluidsnormen maakt hinder niet automatisch rechtmatig, maar weegt wel mee.

Ook wie later naast een bestaande bron van hinder komt wonen, kan zich op onrechtmatige hinder beroepen, maar die omstandigheid kan wel meewegen in de beoordeling.

Welke vormen van hinder komen vaak voor?

Geluid, stank en rook, bomen en beplanting, en bouwwerkzaamheden. Voor elk daarvan gelden dezelfde maatstaf en soms aanvullende regels.

Geluidsoverlast

De rechter kijkt naar het soort geluid, het tijdstip, hoe vaak het voorkomt en wat in een woning normaal is. Lopen, praten en huishoudelijke apparaten overdag horen bij wonen; dagelijks harde muziek of een hond die uren blaft kan onrechtmatig zijn. Gemeenten kunnen in de algemene plaatselijke verordening regels stellen over geluid, bijvoorbeeld ’s nachts.

Stank en rook

Af en toe barbecueën of de houtkachel stoken is meestal toegestaan. Structurele rook die u dwingt de ramen dicht te houden, of stank door slecht verzorgde dieren, kan onrechtmatig zijn.

Bomen, heggen en overhangende takken

Bomen mogen niet binnen twee meter van de erfgrens staan en heesters en heggen niet binnen een halve meter, tenzij de buur toestemming heeft gegeven of een verordening of plaatselijke gewoonte iets anders bepaalt (artikel 5:42 BW). U kunt verwijdering vorderen, maar staat de boom of heg er al heel lang, dan kan dat recht zijn verjaard.

Wortels die in uw erf doordringen mag u zelf weghalen; overhangende takken mag u na vergeefse aanmaning zelf weghalen (artikel 5:44 BW). Een recht op zonlicht of vrij uitzicht bestaat niet, maar het wegnemen van licht kan in ernstige gevallen onrechtmatige hinder opleveren.

Bouwwerkzaamheden en steun

Tijdelijke overlast van een verbouwing overdag moet u meestal dulden. Ontstaat er schade aan uw woning door trillingen of graafwerk, dan kan de veroorzaker of de aannemer aansprakelijk zijn, ook als de werkzaamheden zelf vergund waren. Meer leest u in ons artikel over schade door een buurman.

Wat kunt u doen bij overlast?

Begin met vastleggen en praten, en stap pas daarna naar de gemeente of de rechter. Een rechter wil zien dat u eerst geprobeerd heeft de overlast in overleg op te lossen.

1. Houd een logboek bij met datum, tijdstip, duur en aard van de overlast, en bewaar foto’s, opnames en verklaringen van anderen.
2. Bespreek de overlast rustig met de buur en stel zo nodig een schriftelijk verzoek op met een redelijke termijn.
3. Schakel buurtbemiddeling in; veel gemeenten bieden dat gratis aan.
4. Meld overtreding van gemeentelijke regels bij de gemeente; de gemeente kan handhavend optreden.
5. Stuur een sommatie en vorder bij de rechter een verbod, eventueel met dwangsom, en schadevergoeding.

Wat kan de rechter beslissen?

De rechter kan de buur verbieden de hinder voort te zetten of hem bevelen maatregelen te nemen, op straffe van een dwangsom (artikel 3:296 BW en artikel 611a Rv). Daarnaast kan de rechter schadevergoeding toekennen (artikel 6:162 BW).

Bij spoed kunt u een kort geding starten. Een gewone procedure kan bij de kantonrechter als de waarde van de vordering niet boven € 25.000 uitkomt (artikel 93 Rv); anders bij de rechtbank, en dan is een advocaat verplicht. Een vordering tot schadevergoeding verjaart vijf jaar nadat u met de schade en de aansprakelijke persoon bekend bent geworden (artikel 3:310 BW). Huurt u, dan kunt u ook de verhuurder aanspreken; zie ons artikel over wat uw verhuurder wel en niet mag.

Waar let u op als u overlast ervaart?

• Is de overlast ernstig, frequent of langdurig genoeg, gelet op de plaatselijke omstandigheden?
• Heeft u een logboek en ander bewijs van aard, duur en tijdstip?
• Heeft u de buur aantoonbaar gevraagd de overlast te beperken?
• Is er een gemeentelijke regel die wordt overtreden?
• Bij bomen: staan ze binnen de afstanden van artikel 5:42 BW, en hoe lang al?

Waar let u op als u wordt beschuldigd van overlast?

• Gaat het om normaal gebruik van uw woning of tuin, of om meer dan dat?
• Kunt u met eenvoudige maatregelen de hinder beperken, zoals isolatie of andere tijdstippen?
• Heeft u de benodigde vergunning voor een verbouwing of activiteit?
• Reageert u schriftelijk en inhoudelijk op een sommatie, en staat u open voor bemiddeling?

Wat kunnen wij voor u doen bij een conflict over burenhinder?

• Beoordelen of de hinder onrechtmatig is aan de hand van de maatstaf van de Hoge Raad.
• Opstellen van een sommatie of een inhoudelijke reactie daarop.
• Onderhandelen over een vaststellingsovereenkomst met concrete afspraken.
• Procederen in kort geding of een bodemprocedure over een verbod, dwangsom of schadevergoeding.
• Adviseren over erfgrens, bomen en erfdienstbaarheden, als advocaat vastgoedrecht.

Samengevat

• Hinder is onrechtmatig als zij niet meer kan worden gevergd, gelet op aard, ernst, duur, schade en omstandigheden (artikel 5:37 en 6:162 BW).
• Normale woongeluiden en incidentele overlast moet u dulden.
• Bomen op minder dan twee meter en heggen op minder dan een halve meter van de grens zijn in beginsel niet toegestaan (artikel 5:42 BW).
• Leg overlast vast en probeer eerst overleg of buurtbemiddeling.
• De rechter kan een verbod met dwangsom en schadevergoeding opleggen.

Veelgestelde vragen

Hoe bewijs ik geluidsoverlast?

Met een logboek, opnames, verklaringen van anderen en zo mogelijk een geluidsmeting door een deskundige of de gemeente. Hoe concreter en langer de vastlegging, hoe sterker uw positie.

Mag mijn buurman een schutting van twee meter plaatsen?

Dat hangt vooral af van het omgevingsplan van de gemeente; een erfafscheiding tot een bepaalde hoogte is vaak vergunningvrij. Privaatrechtelijk is een schutting die wat licht wegneemt meestal geen onrechtmatige hinder.

Kan ik de gemeente vragen in te grijpen?

Ja, als de buur gemeentelijke regels overtreedt, zoals geluidsregels in de algemene plaatselijke verordening. De gemeente beslist dan of zij handhaaft; tegen een weigering kunt u bezwaar maken.

Krijg ik smartengeld voor burenoverlast?

Alleen in uitzonderlijke gevallen. Vergoeding van immateriële schade vereist een grond uit artikel 6:106 BW, zoals aantasting in de persoon; ergernis alleen is meestal niet genoeg.

Lees ook: juridische stappen bij geluidsoverlast of erfgrensconflicten en burenruzie over een schutting.