Schutting tussen buren: wie betaalt, waar mag hij staan en wanneer grijpt de rechter in

Gepubliceerd op 5 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026

De rechter grijpt in bij een schuttingruzie als u een concreet recht kunt inroepen. In een aaneengebouwd deel van een gemeente kunt u uw buur dwingen mee te werken aan en mee te betalen voor een afscheiding van twee meter op de erfgrens (artikel 5:49 BW), en een mandelige schutting mag de buur niet zomaar wijzigen.

Buiten aaneengebouwd gebied geldt die medewerkingsplicht niet, en een schutting die al lang op een verkeerde plek staat, kan door verjaring de nieuwe grens zijn geworden. Hieronder leest u welke regels gelden voor plaatsing, kosten, onderhoud en hoogte, wat de Hoge Raad en twee lagere rechters recent beslisten en welke stappen u zet voordat u naar de rechter gaat.

Wanneer moet uw buur meebetalen aan een schutting?

Alleen in een aaneengebouwd gedeelte van een gemeente. Daar kan iedere eigenaar volgens artikel 5:49 BW eisen dat de buur meewerkt aan een scheidsmuur of afscheiding van twee meter hoog op de grens, met kosten in gelijke delen. Een plaatselijke verordening of gewoonte kan een andere hoogte of uitvoering bepalen. Het recht geldt niet als een van de erven een openbare weg of openbaar water is.

De Hoge Raad oordeelde op 6 december 2019 dat de rechter daarbij geen belangenafweging maakt (ECLI:NL:HR:2019:1907). Het belang van de eigenaar bij privacy is in beginsel gegeven. U kunt de afscheiding ook eisen als er al een mandelige coniferenhaag staat. Alleen misbruik van bevoegdheid (artikel 3:13 BW) of een onaanvaardbaar beroep naar redelijkheid en billijkheid kan het recht blokkeren; een haag die er al ruim 25 jaar stond, was daarvoor niet genoeg.

Wat geldt buiten aaneengebouwd gebied?

Daar is er geen medewerkingsplicht. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden wees op 24 februari 2026 een vordering af tussen percelen van circa 1.890 m² buiten de bebouwde kom, met grasland en boomwallen (ECLI:NL:GHARL:2026:1105). Volgens het hof is artikel 5:49 BW bedoeld voor dichtbebouwde situaties, waar een schutting op eigen grond een grote inperking van het perceel zou betekenen. De eisers hadden genoeg ruimte om zelf op eigen grond een schutting te zetten.

Wilt u een duurdere of hogere schutting dan de wet voorschrijft, dan kunt u de buur niet dwingen het meerdere te betalen. U kunt ook zelf, op eigen grond en voor eigen rekening, een afscheiding plaatsen; artikel 5:48 BW geeft iedere eigenaar het recht zijn erf af te sluiten.

Van wie is de schutting?

Een schutting die volledig op uw grond staat, is van u. Een afscheiding die op de erfgrens staat, is vaak mandelig: gemeenschappelijk eigendom van beide buren (artikel 5:60 en volgende BW).

• Over een eigen schutting beslist u zelf, binnen de regels van het omgevingsplan.
• Een mandelige schutting mag geen van beide buren zonder de ander wegnemen of ingrijpend veranderen.
• De kosten van onderhoud en herstel van een mandelige afscheiding dragen de buren in beginsel samen, tenzij zij iets anders hebben afgesproken.

Wat als de schutting niet op de juiste grens staat?

Dan kunt u eisen dat de buur de schutting verplaatst of verwijdert, tenzij de grens door verjaring is verschoven. Laat eerst de juiste grens vaststellen, bijvoorbeeld via een grensreconstructie door het Kadaster. De kadastrale kaart geeft de grens niet altijd precies weer; bij twijfel tellen ook de akten en de feitelijke situatie mee.

Heeft de buur de strook grond tien jaar te goeder trouw in bezit gehad, dan is hij eigenaar geworden (artikel 3:99 BW). Bij bezit te kwader trouw, bijvoorbeeld als hij wist dat de schutting op uw grond stond, wordt hij eigenaar als uw recht om de grond terug te vorderen na twintig jaar is verjaard (artikel 3:105 en 3:306 BW).

Hoe pakte verjaring uit in een zaak uit 2024?

In ECLI:NL:RBNHO:2024:8636 stonden een hek en een atelier deels op grond die kadastraal bij de buren hoorde. Het hek stond er volgens de rechtbank Noord-Holland minstens sinds 2009, meer dan tien jaar voor de eerste brief in 2020. De goede trouw werd vermoed en niet weerlegd. De rechtbank oordeelde op 21 augustus 2024 dat de feitelijke afscheiding de juridische grens was geworden. Tegelijk moest de eigenaar van het atelier meewerken aan een mandelige houten afscheiding van twee meter en de helft van de kosten betalen, op straffe van een dwangsom van € 100 per dag.

Hoe hoog mag een schutting zijn en hoe ver moeten bomen staan?

Dat hangt mede af van het omgevingsplan van uw gemeente. Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet en staan de regels deels in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en deels in het omgevingsplan.

Is een hogere schutting nodig, dan heeft u een omgevingsvergunning nodig, waartegen de buur bezwaar kan maken binnen zes weken (artikel 6:7 Awb). Staat er zonder vergunning een te hoge schutting, dan kunt u de gemeente om handhaving vragen. Dat is een bestuursrechtelijke route, los van een procedure tegen de buur.

Welke stappen zet u voordat u naar de rechter gaat?

Begin met overleg en leg het resultaat schriftelijk vast. Een rechter verwacht dat u eerst heeft geprobeerd er samen uit te komen.

1. Bespreek de schutting met uw buur en leg afspraken over plaats, type, hoogte en kosten op papier vast.
2. Verzamel bewijs: foto’s, de eigendomsakte, de kadastrale gegevens en eventueel een grensreconstructie.
3. Schakel buurtbemiddeling of mediation in als het gesprek vastloopt.
4. Stuur de buur een schriftelijke sommatie met een redelijke termijn.
5. Start daarna zo nodig een civiele procedure.

Bij vernieling, bedreiging of geweld kunt u daarnaast aangifte doen bij de politie. Voor het burenrechtelijke geschil zelf is de politie niet bevoegd.

Welke rechter behandelt een schuttinggeschil en wat kost dat?

Meestal de kantonrechter. Die behandelt geldvorderingen tot € 25.000 en vorderingen van onbepaalde waarde die duidelijk niet hoger is dan € 25.000 (artikel 93 Rv), zoals vaak een vordering om mee te betalen aan of een schutting te verplaatsen. Bij de kantonrechter heeft u geen advocaat nodig.

Gaat het om een hogere of echt onbepaalde waarde, bijvoorbeeld over de eigendom van een strook grond, dan is de rechtbank bevoegd en is een advocaat verplicht. Zo werd de zaak uit 2024 hierboven bij de rechtbank gevoerd. Bij spoed, bijvoorbeeld een schutting die dreigt om te vallen, kunt u een kort geding starten. In de procedure volgt meestal een mondelinge behandeling, waarin de rechter ook zelf een schikking kan voorstellen.

Bron: Rechtspraak.nl, griffierecht, tarieven 2026. Eiser en gedaagde betalen beide; de gedaagde bij de kantonrechter alleen als hij verschijnt.

Ondervindt u ook andere overlast van de buur, zoals geluid of stank, dan kan dat onrechtmatige hinder zijn (artikel 5:37 BW). Die moet u wel concreet onderbouwen, naar aard, duur en frequentie. In de zaak van het hof uit 2026 faalde dat verwijt over een smederij, omdat geen rapport de geluidsoverlast aantoonde.

Wat controleert u bij plaatsen of bij een sommatie van de buur?

Hoe helpen wij bij een burenruzie over een schutting?

• Wij beoordelen uw positie: eigendom, mandeligheid, verjaring en de medewerkingsplicht van artikel 5:49 BW.
• Wij stellen een sommatie op of reageren op een brief van uw buur.
• Wij leggen afspraken met uw buur vast in een vaststellingsovereenkomst.
• Wij procederen bij de kantonrechter of rechtbank, als uw advocaat vastgoedrecht.
• Wij vragen namens u de gemeente om handhaving bij een schutting zonder vergunning.

Veelgestelde vragen

Mag mijn buur iets aan zijn kant van de mandelige schutting bevestigen?

Gebruik dat de schutting niet beschadigt en de ander niet hindert is in de regel toegestaan. Ingrijpende veranderingen of verwijdering vragen instemming van beide eigenaren.

Kan de rechter ook een verkeerd geplaatste heg laten weghalen?

Ja. Staat een heg zonder uw toestemming binnen een halve meter van de grens, dan kunt u verwijdering vorderen, tenzij een verordening of gewoonte anders bepaalt of uw recht is verjaard (artikel 5:42 BW).