Gepubliceerd op 12 januari 2026 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Voor ondernemers veranderen in 2026 vooral drie dingen: de zelfstandigenaftrek daalt naar € 1.200, handelaren in goederen mogen sinds 1 januari 2026 geen contante betalingen van € 3.000 of meer aannemen, en op 31 december 2026 treedt een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst in werking voor werkenden met een uurtarief onder € 38. De nieuwe criteria om werknemers en zelfstandigen te onderscheiden zijn daarbij niet ingevoerd; daarvoor blijft de rechtspraak leidend.
Hieronder zetten wij per onderwerp op een rij wat er verandert, voor wie het geldt en wat u nu kunt regelen. Voor fiscale keuzes, zoals de overstap naar een bv, verwijzen wij naar uw fiscalist of accountant; wij behandelen de juridische kant.
Inhoudsopgave
Wat verandert er fiscaal voor ondernemers in 2026?
De bedragen hieronder zijn de bedragen die de Belastingdienst voor 2026 hanteert.
| Regeling | 2025 | 2026 | Voorwaarde |
|---|---|---|---|
| Zelfstandigenaftrek | € 2.470 | € 1.200 (€ 600 als u aan het begin van het jaar de AOW-leeftijd had bereikt) | Urencriterium: ten minste 1.225 uur per jaar, en meer tijd aan de onderneming dan aan ander werk |
| Startersaftrek (bovenop de zelfstandigenaftrek) | € 2.123 | € 2.123 (€ 1.062 na AOW-leeftijd) | In de vijf voorgaande jaren geen ondernemer en niet meer dan twee keer zelfstandigenaftrek toegepast |
| Mkb-winstvrijstelling | 12,7% | 12,7% | Van de winst na aftrek van de ondernemersaftrek |
Begint u halverwege het jaar, dan blijft de grens van 1.225 uur gelden; zij wordt niet naar rato verlaagd. Door de lagere zelfstandigenaftrek wordt een groter deel van uw winst belast in box 1. De mkb-winstvrijstelling is een percentage en groeit mee met uw winst; de zelfstandigenaftrek is een vast bedrag en weegt bij hogere winsten steeds minder zwaar.
Is een overstap van eenmanszaak naar bv nu verstandig?
Dat hangt af van uw winst, het salaris dat u als directeur-grootaandeelhouder moet opnemen en uw plannen met de winst. Dat volgt alleen uit een persoonlijke berekening door uw fiscalist of accountant.
Weeg ook de juridische kant mee. Een bv is een eigen rechtspersoon, zodat u in beginsel niet persoonlijk aansprakelijk bent voor schulden van de onderneming. Daar staan notariskosten, een jaarlijkse deponering van de jaarrekening bij de KVK en een gebruikelijk loon tegenover. Lees meer over de keuze van een rechtsvorm.
Mag u nog contant geld aannemen vanaf € 3.000?
Nee, niet als u beroeps- of bedrijfsmatig goederen verkoopt. Sinds 1 januari 2026 mogen handelaren in goederen geen contante betalingen van € 3.000 of meer aannemen. Het verbod geldt voor nieuwe en tweedehands goederen, zoals auto’s, sieraden, kunst en meubels. U mag het verbod niet omzeilen door een bedrag op te knippen in kleinere contante betalingen.
Betalingen voor diensten en betalingen tussen particulieren vallen er niet onder. Leg uw beleid vast in een instructie voor medewerkers aan de kassa en in uw algemene voorwaarden.
Vanaf 10 juli 2027 geldt daarnaast in de hele EU een limiet van € 10.000 voor contante betalingen, op grond van de Europese antiwitwasverordening. Lidstaten mogen een lagere grens hanteren, zoals Nederland met € 3.000 doet.
Wat verandert er bij het inhuren van zzp’ers?
De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer volledig op schijnzelfstandigheid. Daarnaast komt er op 31 december 2026 een civielrechtelijk rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst.
Het rechtsvermoeden bij een uurtarief onder € 38
Actueel. De wet tot wijziging van Boek 7 BW in verband met het invoeren van een rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van een uurtarief is de Wet van 18 juni 2026 (Stb. 2026, 158). Volgens het inwerkingtredingsbesluit (Stb. 2026, 207) treedt zij in werking op 31 december 2026.
Een werkende met een uurtarief onder € 38 (peildatum 1 januari 2026) kan zich straks op het rechtsvermoeden beroepen. U moet als opdrachtgever dan aantonen dat er geen arbeidsovereenkomst is. Het rechtsvermoeden werkt alleen in het civiele recht, dus tussen u en de werkende.
De nieuwe criteria om werknemers en zelfstandigen te onderscheiden, die in het oorspronkelijke wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR) stonden, zijn niet ingevoerd. De beoordeling blijft dus lopen via artikel 7:610 van het Burgerlijk Wetboek, Boek 7 en de rechtspraak.
Waar kijkt de rechter naar?
De maatstaf staat in het Deliveroo-arrest van de Hoge Raad van 24 maart 2023. Of een overeenkomst een arbeidsovereenkomst is, hangt af van alle omstandigheden van het geval in onderling verband bezien. De Hoge Raad oordeelde ook dat de vrijheid om opdrachten te weigeren of zich te laten vervangen een arbeidsovereenkomst niet op zichzelf uitsluit. De gezichtspunten zijn onder meer:
- aard en duur van de werkzaamheden, en of het om structureel werk binnen uw kernactiviteit gaat;
- wie bepaalt hoe, wanneer en waar het werk wordt gedaan;
- inbedding in uw organisatie en vaste processen;
- de plicht om het werk persoonlijk uit te voeren;
- wijze en hoogte van de beloning, en wie het commerciële risico draagt;
- ondernemerschap: reputatie, acquisitie, fiscale behandeling, aantal opdrachtgevers en duur van de binding.
Doorslaggevend is hoe u feitelijk samenwerkt, niet hoe het contract heet.
Welke risico’s loopt u als opdrachtgever?
Kwalificeert de Belastingdienst de samenwerking als dienstbetrekking, dan kunt u een naheffing van loonheffingen en premies krijgen, eventueel met een boete. Arbeidsrechtelijk kan de werkende aanspraak maken op loondoorbetaling bij ziekte (artikel 7:629 BW), vakantiedagen en ontslagbescherming. Meer leest u in ons artikel arbeidsrecht 2026: dit verandert er voor werkgevers en werknemers.
Moet u in 2026 elektronisch factureren?
In Nederland geldt in 2026 nog geen algemene plicht tot gestructureerde e-facturatie tussen bedrijven. Werkt u met Belgische klanten, houd er dan rekening mee dat Belgische ondernemingen sinds 1 januari 2026 onderling verplicht e-facturen via het Peppol-netwerk sturen.
Op Europees niveau is met het ViDA-pakket afgesproken dat e-facturatie voor grensoverschrijdende B2B-handel binnen de EU vanaf 1 juli 2030 verplicht wordt. Vraag uw softwareleverancier daarom tijdig of uw boekhoudpakket Peppol ondersteunt.
Wat regelt u nu, als opdrachtgever en als zzp’er?
| Als opdrachtgever | Als zzp’er |
|---|---|
| Breng in kaart bij welke zzp’ers het uurtarief onder € 38 ligt, vóór 31 december 2026 | Ga na of u in 2026 aan het urencriterium van 1.225 uur voldoet |
| Vergelijk de feitelijke samenwerking met de overeenkomst van opdracht, aan de hand van de Deliveroo-gezichtspunten | Leg vast dat u meerdere opdrachtgevers, een eigen verzekering en eigen middelen heeft |
| Leg als handelaar in goederen een procedure vast voor contante betalingen vanaf € 3.000 | Ga na wat een uurtarief onder of boven € 38 voor uw positie betekent |
| Pas uw algemene voorwaarden aan op betaalbeleid en factuurwijze | Laat door uw fiscalist doorrekenen of een bv voor uw winstniveau voordeliger is |
Hoe wij u bijstaan bij de wijzigingen van 2026
Onze ondernemingsrechtadvocaten en arbeidsrechtadvocaten regelen de juridische kant.
- Wij beoordelen uw lopende overeenkomsten van opdracht op het risico van een arbeidsovereenkomst.
- Wij stellen modelovereenkomsten op die aansluiten bij de feitelijke samenwerking.
- Wij passen uw algemene voorwaarden aan op uw betaal- en factuurbeleid.
- Wij begeleiden de juridische kant van de omzetting van uw eenmanszaak in een bv, samen met uw notaris en fiscalist.
- Wij staan u bij als een zzp’er of de Belastingdienst stelt dat er sprake is van een dienstbetrekking.
Veelgestelde vragen
Wat als een klant toch € 3.000 of meer contant wil betalen?
Als handelaar in goederen weigert u de contante betaling en wijst u de klant op betaling per bank of pin. Ook een splitsing in kleinere contante bedragen is niet toegestaan.
