De stille BV-aandeelhouder: wat zijn diens echte rechten en plichten?

Een stille aandeelhouder in een BV is iemand die aandelen bezit maar zich niet actief bemoeit met de dagelijkse leiding van het bedrijf. Deze positie komt vaak voor bij familiebedrijven of wanneer investeerders kapitaal willen inbrengen zonder bestuursverantwoordelijkheid.

Veel mensen denken dat een stille aandeelhouder geen rechten of plichten heeft, maar dat klopt niet.

Een stille aandeelhouder heeft dezelfde wettelijke rechten als elke andere aandeelhouder, waaronder stemrecht in de aandeelhoudersvergadering, recht op dividend en inzagerecht in de boeken. De aandeelhouder kan deze rechten uitoefenen, ook al neemt hij geen deel aan het dagelijks bestuur.

De statuten of een aandeelhoudersovereenkomst kunnen wel specifieke afspraken bevatten die bepaalde rechten of plichten regelen.

De rol van een stille aandeelhouder brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. Het is belangrijk om te begrijpen welke juridische, fiscale en praktische aspecten bij deze positie komen kijken.

Definitie van de stille aandeelhouder binnen de BV

Een stille aandeelhouder bezit aandelen in een BV maar neemt niet actief deel aan het bestuur.

Fundamentele rechten van de stille aandeelhouder

Een stille aandeelhouder heeft specifieke rechten die bescherming bieden, ook zonder actieve rol in het dagelijks bestuur. Deze rechten omvatten stemrecht in vergaderingen, aanspraak op dividend, toegang tot financiële informatie en bescherming door de statuten.

Stemrecht en vergaderrecht in de algemene vergadering van aandeelhouders

Elke aandeelhouder heeft het recht om deel te nemen aan de algemene vergadering van aandeelhouders. Dit geldt ook voor stille aandeelhouders die geen actieve rol in het bedrijf hebben.

Het stemrecht staat los van de mate van betrokkenheid bij het bedrijf. Een aandeelhouder mag stemmen over belangrijke besluiten zoals benoeming van bestuurders, wijziging van statuten en goedkeuring van de jaarrekening.

De statuten kunnen bepalen hoeveel stemmen per aandeel gelden. Sommige aandelen hebben meer stemrecht dan andere, afhankelijk van de afspraken bij oprichting.

Stille aandeelhouders moeten worden uitgenodigd voor elke aandeelhoudersvergadering. Ze kunnen hun stem ook uitbrengen als ze niet fysiek aanwezig zijn, bijvoorbeeld via een volmacht.

Recht op winstuitkering en dividend

Aandeelhouders hebben recht op een deel van de winst die het bedrijf maakt. Dit gebeurt door uitkering van dividend aan de aandeelhouders.

De hoogte van het dividend hangt af van de beslissing van de algemene vergadering. Het bestuur doet meestal een voorstel voor winstuitkering, maar de aandeelhouders beslissen hierover tijdens de vergadering.

Stille aandeelhouders ontvangen dividend naar verhouding van hun aandelen. Iemand met 10% van de aandelen krijgt 10% van het totale dividend dat wordt uitgekeerd.

Het bedrijf is niet verplicht om elk jaar winst uit te keren. De aandeelhouders kunnen besluiten om winst te reserveren voor investeringen of andere doeleinden binnen het bedrijf.

Toegang tot informatie en jaarrekening

Aandeelhouders hebben wettelijk recht op inzage in de financiële administratie van de BV. Dit recht geldt ook voor stille aandeelhouders die geen bestuursfunctie hebben.

De jaarrekening moet beschikbaar worden gesteld aan alle aandeelhouders. Ze kunnen deze documenten inzien om zich een beeld te vormen van de financiële situatie van het bedrijf.

Toegang tot bankrekeningen en administratie is vooral belangrijk bij waardering van aandelen. Dit blijkt uit rechtspraak waarbij een ontslagen bestuurder als aandeelhouder toegang kreeg tot financiële systemen voor waardering van zijn aandelen.

Het informatierecht beperkt zich tot financiële zaken en documenten die relevant zijn voor aandeelhouders. Toegang tot alle bedrijfssystemen zoals projectmanagement valt hier niet automatisch onder.

Bescherming van kapitaal en invloed statuten

De statuten vormen de basis voor bescherming van aandeelhoudersrechten. In dit document staan de regels voor de BV en de rechten van aandeelhouders beschreven.

Het kapitaal van aandeelhouders wordt beschermd door wettelijke regels. Uitkering van dividend mag bijvoorbeeld niet leiden tot betalingsproblemen van de BV.

Wijzigingen in de statuten vereisen goedkeuring van de algemene vergadering. Stille aandeelhouders kunnen meestemmen over deze wijzigingen en zo hun belangen beschermen.

Aandeelhouders kunnen aanvullende afspraken maken in een aandeelhoudersovereenkomst. Deze overeenkomst regelt extra rechten en plichten bovenop wat in de statuten staat, zoals een aanbiedingsplicht bij verkoop van aandelen.

Belangrijkste plichten en beperkingen van de stille aandeelhouder

Een stille aandeelhouder heeft specifieke verplichtingen die vastliggen in de statuten en aandeelhoudersovereenkomst. Deze verplichtingen beperken vaak zijn rechten en bepalen wat hij wel en niet mag doen binnen de BV.

Nakoming van statutaire en contractuele verplichtingen

De statuten van een BV leggen de basisverplichtingen vast voor alle aandeelhouders. Een stille aandeelhouder moet zich houden aan deze regels, ook al is hij niet actief betrokken bij het dagelijks beleid.

Bij niet-nakoming van statutaire verplichtingen kunnen bepaalde rechten worden opgeschort. Dit betekent dat het stemrecht, het recht op dividend of het recht om vergaderingen bij te wonen tijdelijk vervalt.

Een aandeelhoudersovereenkomst voegt vaak extra verplichtingen toe bovenop de statuten. Deze afspraken kunnen gaan over wanneer aandelen verkocht mogen worden of hoe aandeelhouders met elkaar samenwerken.

De stille aandeelhouder moet ook deze contractuele afspraken nakomen. Veel BV’s leggen vast dat aandeelhouders eerst aan medeaandeelhouders moeten aanbieden als ze hun aandelen willen verkopen.

Dit heet de blokkeringsregeling. Deze beperking beschermt de zeggenschap van de andere aandeelhouders.

Geheimhouding en medewerking bij bestuurshandelingen

Een stille aandeelhouder krijgt vaak toegang tot vertrouwelijke bedrijfsinformatie. Hij heeft de plicht deze informatie geheim te houden, ook na beëindiging van zijn aandeelhouderschap.

De geheimhoudingsplicht geldt voor financiële gegevens, strategische plannen en andere gevoelige bedrijfsinformatie. Het delen van deze informatie met concurrenten of derden kan leiden tot schadeclaims.

Hoewel de stille aandeelhouder niet betrokken is bij het dagelijks beleid, moet hij wel meewerken aan belangrijke bestuurshandelingen. Dit kan betekenen dat hij zijn handtekening zet bij notariële aktes of instemt met belangrijke beslissingen.

Zonder deze medewerking kunnen noodzakelijke bedrijfshandelingen vastlopen.

Aansprakelijkheid en beperking van risico’s

Het grootste voordeel van een BV is de beperkte aansprakelijkheid. Een stille aandeelhouder riskeert alleen het bedrag dat hij heeft geïnvesteerd in zijn aandelen.

Er zijn uitzonderingen waarbij een aandeelhouder toch persoonlijk aansprakelijk kan worden. Dit gebeurt bij ernstig persoonlijk verwijtbaar handelen, zoals fraude of het bewust leeg laten lopen van de BV.

Ook misbruik van de BV-structuur kan leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid. De statuten kunnen extra eisen stellen aan aandeelhouders om risico’s te beperken.

Denk aan kwaliteitseisen die bepalen wie aandeelhouder mag zijn of beperkingen op het overdragen van aandelen. Deze regels beschermen zowel de BV als de andere aandeelhouders tegen ongewenste situaties.

Relatie tot het bestuur en andere organen van de BV

Een stille BV-aandeelhouder staat niet buiten de organisatiestructuur van de vennootschap. Het bestuur voert het dagelijkse beleid uit, de raad van commissarissen houdt toezicht, en medeaandeelhouders delen in de besluitvorming tijdens vergaderingen.

Rol en invloed op het beleid van het bestuur

Het bestuur is belast met het besturen van de BV en het voeren van het dagelijkse beleid. Een stille aandeelhouder heeft geen directe zeggenschap over de dagelijkse bedrijfsvoering, maar behoudt wel belangrijke rechten om invloed uit te oefenen.

De algemene vergadering van aandeelhouders kan instructies geven aan het bestuur. Het bestuur moet deze instructies opvolgen, tenzij ze in strijd zijn met het belang van de vennootschap en haar onderneming.

Een stille aandeelhouder kan door middel van de algemene vergadering dus indirect invloed uitoefenen op het beleid. Het bestuur is verplicht om informatie te verstrekken aan aandeelhouders.

Deze informatieplicht geldt ook tegenover stille aandeelhouders, tenzij een zwaarwichtig belang van de vennootschap zich tegen informatieverstrekking verzet. Een stille aandeelhouder kan deze informatie gebruiken om zijn stemrecht weloverwogen uit te oefenen.

De benoeming van bestuurders gebeurt door de algemene vergadering. Ook een stille aandeelhouder heeft in principe het recht om mee te stemmen over de benoeming van tenminste één bestuurder, ongeacht wat de statuten bepalen over andere benoemingsprocedures.

Samenwerking met de raad van commissarissen

De raad van commissarissen houdt toezicht op het beleid van het bestuur en de algemene gang van zaken binnen de vennootschap. Niet elke BV heeft een raad van commissarissen, maar wanneer deze er wel is, speelt hij een belangrijke rol in de controle op het bestuur.

Een stille aandeelhouder heeft doorgaans geen directe werkrelatie met de raad van commissarissen. De benoeming van commissarissen gebeurt door de algemene vergadering, waarbij de stille aandeelhouder zijn stemrecht kan uitoefenen.

De statuten kunnen bepalen dat specifieke groepen aandeelhouders commissarissen benoemen. De raad van commissarissen geeft gevraagd en ongevraagd advies aan het bestuur.

Dit advies richt zich op zowel het beleid achteraf als de algemene lijn voor de lange termijn. In situaties waarbij het bestuur een tegenstrijdig belang heeft, kan de raad van commissarissen besluiten nemen.

Dit beschermt ook de belangen van stille aandeelhouders die niet actief betrokken zijn bij de dagelijkse gang van zaken.

Verhouding tot de medeaandeelhouders

Alle aandeelhouders vormen samen de algemene vergadering van aandeelhouders. Een stille aandeelhouder heeft dezelfde stemrechten als andere aandeelhouders, tenzij de statuten anders bepalen.

Besluiten worden genomen met een gewone meerderheid van stemmen, behalve wanneer de wet of statuten een grotere meerderheid vereisen. Medeaandeelhouders kunnen verschillende belangen hebben.

Anders dan bestuurders en commissarissen mogen aandeelhouders hun eigen belang voorop stellen. Zij moeten zich wel redelijk en billijk gedragen tegenover elkaar en de vennootschap.

Een stille aandeelhouder kan in de minderheid raken bij stemmingen. De statuten kunnen bepaalde beschermingsrechten bevatten, zoals goedkeuringsrechten voor belangrijke besluiten of bindende voordrachten voor benoemingen.

Deze rechten bieden enige waarborg tegen besluiten die tegen het belang van de stille aandeelhouder ingaan. De samenwerking tussen aandeelhouders vereist open communicatie en wederzijds respect.

Een stille aandeelhouder die zijn rechten kent en correct uitoefent, draagt bij aan gezonde verhoudingen binnen de algemene vergadering.

Juridische vastlegging en bescherming van belangen

Een stille BV-aandeelhouder moet zijn positie goed vastleggen in juridische documenten om zijn rechten te waarborgen. De statuten en aandeelhoudersovereenkomsten vormen de basis voor duidelijke afspraken, terwijl adequate regelingen voor geschillenbeslechting conflicten kunnen voorkomen of oplossen.

Zorgvuldige opname in de statuten en aandeelhoudersovereenkomsten

De statuten vormen het juridische fundament van de BV en leggen de rechten van alle aandeelhouders vast. Voor een stille aandeelhouder is het belangrijk dat zijn specifieke positie hierin wordt erkend.

Een aandeelhoudersovereenkomst biedt meer ruimte voor gedetailleerde afspraken. Hierin kunnen partijen vastleggen hoe de stille aandeelhouder participeert in de winstverdeling en welke informatie hij ontvangt.

De overeenkomst regelt ook stemrechten, beslissingsbevoegdheden en verkoopbeperkingen van aandelen.

Belangrijke elementen om vast te leggen:

• Winstverdelingspercentages
• Informatierechten en rapportageverplichtingen
• Goedkeuringsrechten bij belangrijke beslissingen
• Exit-regelingen en waardering van aandelen
• Geheimhoudingsverplichtingen

De stille aandeelhouder blijft juridisch gewoon aandeelhouder met alle wettelijke rechten. De “stille” aard betreft alleen de externe zichtbaarheid, niet de interne rechtspositie.

Schriftelijke vastlegging voorkomt dat mondelinge afspraken later tot discussie leiden.

Mogelijkheden voor geschillenbeslechting, arbitrage en mediation

Conflicten tussen aandeelhouders kunnen de continuïteit van de BV bedreigen. Een vooraf vastgelegde procedure voor geschillenbeslechting bespaart tijd en kosten.

Mediation is vaak de eerste stap bij onenigheid. Een onafhankelijke mediator helpt partijen om gezamenlijk tot een oplossing te komen.

Dit proces is vertrouwelijk en behoud de zakelijke relatie beter dan een rechtszaak. De aandeelhoudersovereenkomst kan bepalen dat partijen eerst mediation moeten proberen voordat ze andere stappen ondernemen.

Arbitrage biedt een alternatief voor de gewone rechter. Een arbiter neemt een bindende beslissing die sneller en discreet verloopt.

Dit is vooral waardevol voor stille aandeelhouders die hun betrokkenheid vertrouwelijk willen houden. Als laatste optie blijft de gang naar de rechter mogelijk.

De rechter kan een geschil beslechten, een uittreding regelen of zelfs ontbinding van de BV bevelen. Deze route kost echter meer tijd en geld dan mediation of arbitrage.

Belasting en beloning: fiscale aspecten voor de stille aandeelhouder

Een stille aandeelhouder betaalt belasting over ontvangen dividend via box 2 van de inkomstenbelasting. De fiscale behandeling hangt af van de vraag of de aandeelhouder ook werkzaamheden verricht voor de BV en hoe de vergoeding hiervoor is vormgegeven.

Behandeling van dividend en winstuitkering

Dividend uit een aanmerkelijk belang valt in box 2. Een aandeelhouder heeft een aanmerkelijk belang bij een bezit van minimaal 5% van de aandelen.

Het tarief bedraagt 33% over het uitgekeerde dividend. De BV betaalt eerst vennootschapsbelasting over de winst.

Het tarief is 19% over de eerste schijf tot €245.000 en 25,8% over het meerdere. Daarna betaalt de aandeelhouder nogmaals belasting bij uitkering als dividend.

Een stille aandeelhouder kan soms belastingvrij geld ontvangen. Dit is mogelijk tot maximaal de verkrijgingsprijs van de aandelen.

De verkrijgingsprijs is het bedrag dat de aandeelhouder oorspronkelijk voor de aandelen heeft betaald of ingebracht. Winstuitkeringen boven de verkrijgingsprijs zijn altijd belast.

De BV moet bij elke uitkering berekenen welk deel als terugbetaling van de verkrijgingsprijs geldt en welk deel als belast dividend.

Loon, werkzaamheden en overige vergoedingen

Een stille aandeelhouder die werkzaamheden verricht, ontvangt vaak een vergoeding. De fiscale behandeling verschilt sterk van dividend.

Loon wordt belast in box 1 van de inkomstenbelasting met een progressief tarief tot 49,5%. De BV houdt loonheffing in op het salaris.

Dit werkt hetzelfde als bij andere werknemers. De aandeelhouder betaalt inkomstenbelasting over het nettoloon volgens de normale tarieven.

Belangrijke overwegingen:

• Loon is aftrekbaar voor de BV bij de berekening van de vennootschapsbelasting
• Dividend is niet aftrekbaar en komt uit de winst na belasting
• Een gebruikelijk loon is verplicht bij directeur-grootaandeelhouders

De keuze tussen loon en dividend hangt af van meerdere factoren. Tot een winst van €245.000 lijkt salaris vaak gunstiger door het lagere VPB-tarief.

Toch is dividend bij lagere bedragen regelmatig voordeliger door de totale belastingdruk.

Vergelijking: stille aandeelhouder bij een BV vs. andere rechtsvormen

De positie van een stille aandeelhouder verschilt per rechtsvorm. Een BV heeft andere regels dan een NV, vooral op het gebied van aandelenoverdracht en transparantie.

Overeenkomsten en verschillen met de NV

De NV en de besloten vennootschap lijken op elkaar, maar hebben belangrijke verschillen voor stille aandeelhouders. Bij een NV kunnen aandelen vrij worden verhandeld, tenzij de statuten dit beperken.

Bij een BV is het omgekeerde waar: aandelenoverdracht vereist altijd toestemming van andere aandeelhouders. Een NV heeft strengere publicatieplichten dan een BV.

Dit betekent dat informatie over de vennootschap sneller openbaar wordt. Voor een stille aandeelhouder bij een NV is het dus moeilijker om anoniem te blijven.

Beide rechtsvormen kennen dezelfde basisrechten voor aandeelhouders. Een stille aandeelhouder heeft stemrecht in de algemene vergadering van aandeelhouders.

Hij heeft recht op dividend volgens de balanstest. Ook kan hij informatie opvragen bij het bestuur, tenzij een zwaarwichtig belang zich daartegen verzet.

Belangrijkste verschillen:

• Aandelenoverdracht: NV kent vrije overdracht, BV vereist goedkeuring
• Publicatieplichten: NV heeft strengere transparantie-eisen
• Minimumkapitaal: Geen verschil meer sinds 2012
• Beursnotering: Alleen mogelijk bij NV

Specifieke aandachtspunten bij andere vennootschapsvormen

Bij een VOF of maatschap bestaat het begrip “stille aandeelhouder” niet. Deze rechtsvormen kennen geen aandelen maar deelgenootrechten.

Alle vennoten zijn in principe betrokken bij het bestuur en volledig aansprakelijk voor schulden. Een commanditaire vennootschap (CV) kent wel een soort stille partner: de commanditaire vennoot.

Deze heeft geen zeggenschap over het dagelijks bestuur en draagt beperkte aansprakelijkheid. Dit lijkt op een stille BV-aandeelhouder, maar de juridische basis verschilt sterk.

De stichting en vereniging kennen geen aandeelhouders. Bij een stichting is er geen eigenaar.

Een vereniging heeft leden met lidmaatschapsrechten. Deze rechtsvormen zijn dus niet geschikt voor stille participaties met winstoogmerk.

Vergelijkingstabel:

Frequently Asked Questions

Stille aandeelhouders hebben specifieke rechten zoals stemrecht in de algemene vergadering en recht op dividend, terwijl hun plichten vooral bestaan uit het volgen van statuten en het redelijk handelen. De mate van invloed en de voorwaarden voor uittreding hangen af van de statuten en eventuele aandeelhoudersovereenkomsten.

Wat zijn de wettelijke rechten van een stille aandeelhouder in een Besloten Vennootschap?

Een stille aandeelhouder heeft recht op deelname aan de algemene vergadering van aandeelhouders. Dit betekent dat hij mag stemmen over belangrijke beslissingen binnen de BV.

Het recht op dividend staat elke aandeelhouder toe, ook de stille aandeelhouder. Dit dividend wordt uitbetaald wanneer de algemene vergadering daartoe besluit en het bestuur goedkeuring geeft.

Stille aandeelhouders hebben het recht op informatie over de vennootschap. Het bestuur en de raad van commissarissen moeten alle verlangde informatie verstrekken, tenzij een zwaarwichtig belang van de BV zich daartegen verzet.

De aandeelhouder mag zijn eigen belang vooropstellen bij het uitoefenen van stemrecht. Hij hoeft zich niet per se te richten op het belang van de vennootschap, maar moet wel redelijk en billijk handelen tegenover andere aandeelhouders.

Welke plichten heeft een stille aandeelhouder binnen een BV volgens het Nederlandse vennootschapsrecht?

De belangrijkste plicht van een aandeelhouder is het volstorten van zijn aandelen. Dit betekent dat hij het bedrag moet betalen dat hij heeft toegezegd voor de aankoop van zijn aandelen.

Een stille aandeelhouder moet zich houden aan de statuten van de BV. Ook moet hij besluiten van de algemene vergadering respecteren, tenzij deze in strijd zijn met wet of statuten.

Bij dividenduitkeringen heeft de aandeelhouder een verantwoordelijkheid. Als hij weet of had moeten weten dat de BV na de uitkering niet aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen, moet hij het ontvangen dividend terugbetalen tot het bedrag van het tekort.

De aandeelhouder moet redelijk en billijk handelen tegenover de vennootschap en andere aandeelhouders. Dit betekent dat hij geen misbruik mag maken van zijn rechten en rekening moet houden met de belangen van anderen binnen redelijke grenzen.

Hoe wordt de winstverdeling voor stille aandeelhouders geregeld in een BV?

De algemene vergadering van aandeelhouders besluit over dividenduitkering. Dit besluit kan alleen worden genomen als het eigen vermogen van de BV groter is dan de wettelijk verplichte reserves.

Het bestuur moet goedkeuring geven aan elk dividendbesluit. Het bestuur mag deze goedkeuring weigeren als de BV na uitkering niet meer aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen.

De statuten kunnen bepalen dat bepaalde aandelen geen winstrecht hebben. Een aandeel kan wel stemrechtloos zijn, maar niet tegelijkertijd stem- en winstrechtloos.

De verdeling van dividend gebeurt normaal gesproken naar verhouding van het aantal aandelen. De statuten kunnen echter afwijkende regelingen bevatten over de verdeling van winst tussen verschillende soorten aandelen.

Op welke manier kan een stille aandeelhouder invloed uitoefenen op het bestuur van een BV?

De algemene vergadering kan instructies geven aan het bestuur. Het bestuur moet deze instructies opvolgen, tenzij ze strijdig zijn met het belang van de vennootschap en haar onderneming.

Een stille aandeelhouder kan zijn stem uitbrengen bij de benoeming en het ontslag van bestuurders. Dit is een belangrijk middel om indirect invloed uit te oefenen op de gang van zaken binnen de BV.

De aandeelhouder heeft het recht om informatie op te vragen bij het bestuur. Het bestuur is verplicht deze informatie te verstrekken, behalve wanneer dit een zwaarwichtig belang van de vennootschap schaadt.

De statuten kunnen bepalen dat voor bepaalde bestuursbesluiten goedkeuring van de algemene vergadering nodig is. Dit geeft aandeelhouders extra controlemogelijkheden over belangrijke beslissingen.

Wat zijn de consequenties voor een stille aandeelhouder bij het niet nakomen van zijn of haar plichten?

Als een aandeelhouder zijn aandelen niet volstort, kan de BV rechtsstappen ondernemen. De vennootschap kan betaling afdwingen via de rechter of zelfs overgaan tot vernietiging van de aandelen volgens de statuten.

Bij onrechtmatig handelen kan een aandeelhouder aansprakelijk worden gesteld. Dit gebeurt vooral wanneer hij zijn stemrecht misbruikt op een manier die andere aandeelhouders of de vennootschap schaadt.

Een aandeelhouder die dividend ontvangt terwijl hij wist dat de uitkeringstest niet werd gehaald, moet dit bedrag terugbetalen. Hij is verplicht het tekort aan de vennootschap te vergoeden tot maximaal het ontvangen bedrag.

Aandeelhouders die niet redelijk en billijk handelen, kunnen worden gedwongen tot uittreding. In ernstige gevallen kan de rechter op verzoek van andere aandeelhouders of de vennootschap een gedwongen overdracht van aandelen bevelen.

Hoe kan een stille aandeelhouder uit een BV stappen of zijn aandelen overdragen?

Een aandeelhouder kan zijn aandelen verkopen aan een andere partij.

De statuten bevatten meestal blokkeringsregelingen die bepalen onder welke voorwaarden en aan wie aandelen mogen worden overgedragen.