Hoe werkt een internationale echtscheiding met Nederlands recht? Alles wat u moet weten

Een internationale echtscheiding kan ingewikkeld zijn, vooral als je wilt weten hoe Nederlands recht daarbij een rol speelt. Bij een internationale echtscheiding met Nederlands recht moet eerst worden vastgesteld of de Nederlandse rechter bevoegd is en welk rechtsstelsel van toepassing is op de scheiding.

Dit hangt af van factoren zoals nationaliteit, woonplaats en eerdere afspraken tussen de partners.

Wanneer partners verschillende nationaliteiten hebben of in het buitenland wonen, komt er meer kijken dan bij een gewone echtscheiding. De Nederlandse rechter kan onder bepaalde voorwaarden de zaak behandelen, maar dat betekent niet automatisch dat Nederlands recht geldt.

Het internationaal privaatrecht bepaalt welke regels van toepassing zijn.

Deze gids legt stap voor stap uit hoe een internationale echtscheiding werkt binnen het Nederlandse rechtssysteem. Van de bevoegdheid van de rechter tot de verdeling van vermogen en regelingen voor kinderen: alle praktische en juridische aspecten komen aan bod.

Wat is een internationale echtscheiding?

Een internationale echtscheiding ontstaat zodra er buitenlandse elementen meespelen bij het uit elkaar gaan van partners. Dit kan gaan om verschillende nationaliteiten, woonplaatsen in meerdere landen, of een huwelijk dat in het buitenland is gesloten.

Definitie en kenmerken

Een internationale scheiding is een echtscheiding waarbij minstens één buitenlands aspect een rol speelt. Het gaat dan om meer dan alleen Nederlands recht toepassen.

Het internationaal familierecht bepaalt welke regels gelden voor zo’n scheiding. Dit rechtsgebied houdt rekening met verschillende rechtssystemen die op de scheiding kunnen van toepassing zijn.

Belangrijke kenmerken van een internationale echtscheiding:

• Een of beide partners hebben een buitenlandse nationaliteit
• Partners wonen in verschillende landen
• Het huwelijk is in het buitenland voltrokken
• Er zijn bezittingen in meerdere landen
• Kinderen wonen in het buitenland

De aanwezigheid van één van deze factoren maakt de scheiding al internationaal. Partners moeten dan uitzoeken welke rechter bevoegd is en welk rechtsstelsel van toepassing is op hun scheiding.

Verschil met nationale echtscheiding

Een nationale echtscheiding verloopt volledig volgens Nederlands recht. De Nederlandse rechter is bevoegd en past alleen Nederlandse wetten toe.

Bij een internationale echtscheiding ligt het anders. Er kan buitenlands recht van toepassing zijn, zelfs als de procedure in Nederland loopt.

De rechter moet eerst bepalen welk rechtssysteem geldt.

De kosten liggen hoger bij internationale scheidingen. Partners hebben vaak gespecialiseerde juridische hulp nodig die verstand heeft van internationaal familierecht.

Het duurt meestal langer om een internationale scheiding af te ronden. Er moeten meer juridische vragen beantwoord worden voordat de procedure kan starten.

Betrokken buitenlandse factoren

Nationaliteit speelt een grote rol bij het bepalen welk recht geldt. Een partner met een buitenlandse nationaliteit brengt het rechtssysteem van dat land in beeld.

De woonplaats van beide partners is ook belangrijk. Woont een partner in het buitenland? Dan kan de rechter van dat land bevoegd zijn om over de scheiding te beslissen.

Een huwelijk dat in het buitenland is gesloten, moet eerst in Nederland erkend worden. Pas dan kunnen partners hier scheiden.

Bezittingen in verschillende landen maken de verdeling lastiger. Elk land heeft eigen regels over vermogensverdeling.

Een huis in Frankrijk valt onder Frans recht, terwijl een Nederlandse bankrekening onder Nederlands recht valt.

Kinderen die in het buitenland wonen, brengen extra uitdagingen. De rechter moet bepalen welk land bevoegd is voor beslissingen over gezag en omgang.

Bevoegdheid van de Nederlandse rechter bij internationale echtscheiding

De bevoegdheid van de Nederlandse rechter bij een internationale echtscheiding wordt bepaald door specifieke regels uit het internationaal privaatrecht.

De Brussel II-ter Verordening geeft zeven alternatieve gronden waarop de Nederlandse rechter rechtsmacht kan hebben, vooral gebaseerd op woonplaats en nationaliteit van de partners.

Woonplaats en gewone verblijfplaats

De gewone verblijfplaats speelt een grote rol bij het bepalen van de bevoegdheid van de Nederlandse rechter. Als beide partners in Nederland wonen, is de Nederlandse rechter vrijwel altijd bevoegd om de scheiding te behandelen.

Ook als één partner in Nederland woont, kan dit voldoende zijn. De Nederlandse rechter is bevoegd wanneer één van de partners minimaal zes maanden in Nederland woont voordat het verzoek wordt ingediend.

Deze termijn is belangrijk om te onthouden bij het opstarten van een internationale scheidingsprocedure.

In sommige gevallen volstaat een kortere periode. Als één van de partners Nederlandse nationaliteit heeft én in Nederland woont, dan is een verblijf van drie maanden al genoeg voor de rechtsmacht van de Nederlandse rechter.

Nationaliteit en dubbel nationaal partnerschap

De Nederlandse nationaliteit kan rechtsmacht geven aan de Nederlandse rechter, ook zonder woonplaats in Nederland. Dit geldt als beide partners de Nederlandse nationaliteit hebben, ongeacht waar zij wonen.

Bij dubbel nationaal partnerschap kan de situatie complexer worden. Als één partner zowel de Nederlandse als een andere nationaliteit heeft, telt de Nederlandse nationaliteit mee voor de bevoegdheid.

De andere nationaliteit kan echter ook leiden tot bevoegdheid van een buitenlandse rechter.

Wanneer beide partners verschillende nationaliteiten hebben, ontstaan vaak meerdere mogelijkheden. Partners kunnen dan zelf kiezen bij welke bevoegde rechter zij hun verzoek indienen.

Wanneer is de Nederlandse rechter bevoegd?

De Nederlandse rechter is bevoegd in verschillende situaties:

• Beide partners hebben hun gewone verblijfplaats in Nederland
• Beide partners hebben de laatste zes maanden in Nederland gewoond (ook al woont één partner inmiddels elders)
• Verzoeker woont in Nederland en heeft hier minimaal zes maanden voor de indiening gewoond
• Verzoeker is Nederlander en woont minimaal drie maanden in Nederland
• Beide partners zijn Nederlander
• Verzoeker is Nederlander en heeft de laatste zes maanden in Nederland gewoond
• Beide partners zijn Nederlander geweest en één woont nog in Nederland

Let op: Als een partner eerder een procedure in het buitenland start, moet de Nederlandse rechter wachten. De rechter die als eerste wordt aangezocht krijgt voorrang volgens de regels van litispendentie.

Bepalen van het toepasselijk recht

Bij een internationale echtscheiding hangt het toepasselijk recht af van conflictregels die zijn vastgelegd in Europese verordeningen en internationale verdragen.

Partners kunnen in bepaalde gevallen zelf kiezen welk recht ze willen toepassen op hun scheiding.

Recht van toepassing op de echtscheiding

Het recht van toepassing op een internationale echtscheiding wordt bepaald door de Verordening Rome III. Deze Europese verordening geldt in de meeste EU-landen en stelt duidelijke regels op.

De verordening gebruikt een cascade van aanknopingspunten. Het recht van het land waar beide partners hun gewone verblijfplaats hebben op het moment van het verzoek wordt als eerste bekeken.

Als dit niet luidt, geldt het recht van het land waar zij hun laatste gewone verblijfplaats hadden, mits een van beiden daar nog woont.

Bij gebrek aan een gemeenschappelijke verblijfplaats wordt gekeken naar de gemeenschappelijke nationaliteit. Als ook dit niet van toepassing is, geldt het recht van het land waar het verzoek wordt ingediend.

Rechtskeuze van partijen

Partners hebben de mogelijkheid om zelf te bepalen welk recht van toepassing is op hun echtscheiding. Deze rechtskeuze moet worden vastgelegd in een schriftelijke overeenkomst die door beide partijen is ondertekend.

De keuze is beperkt tot een aantal opties:

• Het recht van de gewone verblijfplaats van een van beide partners op het moment van de rechtskeuze
• Het recht van de laatste gemeenschappelijke gewone verblijfplaats
• Het recht van de nationaliteit van een van beide partners op het moment van de rechtskeuze
• Het recht van het land waar het verzoek wordt ingediend

Een rechtskeuze biedt zekerheid en voorkomt verrassingen. Partners weten van tevoren welke regels gelden voor hun scheiding.

Conflictregels en internationale verdragen

Het internationaal privaatrecht bevat conflictregels die aangeven welk nationaal recht rechters bevoegd zijn om toe te passen. Deze regels zijn grotendeels vastgelegd in Europese verordeningen en internationale verdragen.

De huwelijksdatum speelt een belangrijke rol bij het bepalen van het toepasselijk recht op het huwelijksvermogen. Voor huwelijken gesloten voor 1 september 2018 gelden andere conflictregels dan voor latere huwelijken.

De Verordening Huwelijksvermogensstelsels regelt het toepasselijk recht voor recente huwelijken. Rechters moeten deze conflictregels ambtshalve toepassen.

Zij zijn verplicht om uit te zoeken welk recht geldt, ook als partijen dit niet zelf aankaarten. De samenloop tussen verschillende verdragen en verordeningen kan complex zijn.

Jongere regelingen krijgen voorrang boven oudere.

Stappen en procedure bij een internationale echtscheiding

De echtscheidingsprocedure bij een internationale scheiding volgt vergelijkbare stappen als een nationale scheiding. Er is extra aandacht nodig voor documentatie en rechtskeuze.

Het proces begint met het indienen van een echtscheidingsverzoek. Het eindigt met de inschrijving van de echtscheidingsbeschikking in de registers.

Echtscheidingsverzoek indienen

Het echtscheidingsverzoek kan zowel gezamenlijk als eenzijdig worden ingediend bij de rechtbank. Bij een gezamenlijk verzoek dient het echtpaar samen het verzoekschrift in.

Bij een eenzijdig verzoek start één van de partners de procedure zonder instemming van de ander. Voor beide vormen geldt dat de grond voor scheiding duurzame ontwrichting van het huwelijk is.

De rechtbank moet vaststellen dat herstel van het huwelijk niet meer mogelijk is. Voor een internationale echtscheiding heeft de aanvrager originele documenten nodig, waaronder de huwelijksakte en eventuele geboorteaktes van kinderen.

Buitenlandse aktes moeten worden vertaald door een beëdigde vertaler die is ingeschreven in het register van beëdigde tolken en vertalers (Rbtv). Deze documenten moeten bovendien zijn gelegaliseerd of voorzien van een apostillestempel.

De rechtbank accepteert alleen documenten met de juiste certificering.

Rol van de advocaat en mediation

Een gespecialiseerde advocaat speelt een belangrijke rol bij internationale scheidingsprocedures. Deze advocaat kent de specifieke regels die gelden wanneer meerdere rechtsstelsels betrokken zijn.

De advocaat adviseert over welk recht van toepassing is en welke procedures gevolgd moeten worden. Mediation biedt een alternatieve route waarbij een mediator het echtpaar helpt tot overeenstemming te komen.

Bij internationale scheidingen kan mediation vooral nuttig zijn voor onderwerpen zoals kinderalimentatie en verdelingsvraagstukken. Mediators met ervaring in internationaal familierecht begrijpen de complexiteit van grensoverschrijdende afspraken.

Zowel bij een huwelijk als bij een geregistreerd partnerschap kunnen partijen kiezen voor juridische begeleiding of mediation. De kosten voor beide opties komen in aanmerking voor rechtsbijstand tot een bepaalde inkomensgrens, ook wanneer één of beide partners in het buitenland wonen.

Procedurele vereisten en duur

De internationale scheidingsprocedure kent specifieke procedurele vereisten. De rechtbank moet eerst vaststellen of zij bevoegd is de zaak te behandelen.

Vervolgens wordt bepaald welk recht van toepassing is op verschillende onderdelen zoals alimentatie, kinderen en vermogensverdeling. De duur van een internationale echtscheidingsprocedure varieert sterk.

Een gezamenlijk verzoek zonder kinderen kan binnen 5 tot 6 weken worden afgehandeld. Procedures met kinderen of bij eenzijdige verzoeken duren meestal langer.

Extra tijd is nodig voor het vertalen en legaliseren van documenten. Het verkrijgen van buitenlandse stukken vormt vaak een vertraging.

Partners moeten rekening houden met langere doorlooptijden dan bij een nationale scheiding. Na uitspraak van de echtscheidingsbeschikking kunnen partners deze laten inschrijven in hun eigen land volgens de daar geldende regels.

Nevenvoorzieningen: vermogen en alimentatie

Bij een internationale echtscheiding moet de rechter per onderwerp apart bepalen welk recht van toepassing is en of Nederland bevoegd is. De verdeling van het huwelijksvermogen volgt andere regels dan de vaststelling van alimentatie.

Beide kunnen onder een ander rechtssysteem vallen.

Vermogensverdeling en buitenlandse bezittingen

De vermogensverdeling bij een internationale scheiding vraagt om onderzoek naar welk recht van toepassing is op het huwelijksvermogen. Dit hangt af van de nationaliteit van beide partners, het land waar zij direct na het huwelijk zijn gaan wonen, en de huwelijksdatum.

Ook speelt het een rol of er een rechtskeuze is gemaakt. Buitenlandse bezittingen zoals een woning in het buitenland, bankrekeningen of pensioen in andere landen vallen onder de vermogensverdeling.

De Nederlandse rechter past het toepasselijke recht toe, maar dit hoeft niet het Nederlandse recht te zijn. Bij een huwelijk dat in het buitenland heeft plaatsgevonden of waarbij één partner een buitenlandse nationaliteit heeft, geldt vaak een ander rechtssysteem.

Huwelijksvermogensregime en voorwaarden

Het huwelijksvermogensregime bepaalt hoe het vermogen tijdens en na het huwelijk wordt verdeeld. Zonder huwelijkse voorwaarden geldt in Nederland automatisch een gemeenschap van goederen.

Bij een internationale echtscheiding moet via conflictregels worden vastgesteld welk regime van toepassing is. Een rechtskeuze in huwelijkse voorwaarden kan vooraf duidelijkheid scheppen over het toepasselijke recht.

Zonder deze keuze bepalen internationale regels welk recht geldt. De huwelijksdatum speelt hierbij een belangrijke rol, omdat de conflictregels in de loop der jaren zijn gewijzigd.

Partner- en kinderalimentatie

Voor alimentatie gelden specifieke internationale regels die bepalen of de Nederlandse rechter bevoegd is. Het toepasselijke recht op partner- en kinderalimentatie kan afwijken van het recht dat geldt voor de echtscheiding zelf of voor de vermogensverdeling.

De hoogte van de alimentatie wordt berekend volgens het toepasselijke recht. Nederlandse rechters zijn in principe alleen bevoegd om alimentatie vast te stellen als aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan.

Dit hangt samen met de verblijfplaats van de partijen en de kinderen. Bij kinderalimentatie speelt ook de verblijfplaats van de kinderen een rol.

Als kinderen in het buitenland wonen en de ouders zijn het niet eens over de Nederlandse bevoegdheid, kan de Nederlandse rechter vaak niet over alimentatie beslissen.

Kinderzaken en ouderlijk gezag bij internationale scheiding

Bij een internationale scheiding met kinderen blijven beide ouders verantwoordelijk voor hun kinderen. De afstand en verschillende rechtssystemen maken dit complexer.

Het ouderschapsplan, de zorg voor kinderen en omgangsregelingen vereisen extra aandacht. Internationale verdragen beschermen kinderen tegen ongeoorloofde verplaatsing.

Zorgregelingen en ouderschapsplan

Ouders moeten bij een internationale scheiding een ouderschapsplan opstellen. Dit plan beschrijft hoe zij de zorg voor kinderen verdelen en regelen.

Het bevat afspraken over de woonplaats van de kinderen, de verdeling van zorg- en opvoedtaken, en de manier waarop ouders belangrijke beslissingen nemen. Het ouderschapsplan moet rekening houden met de internationale situatie.

Wanneer een ouder terugkeert naar zijn of haar geboorteland, moeten ouders aangeven hoe ze het contact met de kinderen onderhouden. Dit betekent afspraken over reis- en verblijfskosten, vakantieperiodes en communicatie via telefoon of videobellen.

De rechter toetst het ouderschapsplan aan het belang van het kind. Als ouders het niet eens worden over het plan, kan de rechter een regeling vaststellen.

Bij meerdere kinderen bepaalt de rechter voor elk kind apart wat het beste is.

Ouderlijke macht en omgangsregelingen

Na een scheiding behouden beide ouders het gezamenlijk ouderlijk gezag. Dit betekent dat beide ouders verantwoordelijk blijven voor de opvoeding en verzorging van hun kinderen.

Ze moeten samen beslissingen nemen over school, medische zorg en andere belangrijke zaken. Een internationale omgangsregeling regelt wanneer en hoe het kind contact heeft met de ouder die verder weg woont.

Deze regeling houdt rekening met reisafstanden, schoolvakanties en kosten. Praktische afspraken over wie de reis betaalt en begeleidt zijn onderdeel van deze regeling.

Ouders kunnen de rechter vragen om het ouderlijk gezag aan één ouder te geven. Hiervoor is een advocaat nodig.

De rechter wijzigt het gezag alleen als dit in het belang van het kind is. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer ouders niet kunnen samenwerken of bij ernstige problemen.

Internationale kinderontvoering en verdragen

Internationale kinderontvoering ontstaat wanneer een ouder een kind zonder toestemming naar het buitenland brengt. Het Haags Kinderontvoeringsverdrag beschermt kinderen tegen deze situaties.

Dit verdrag zorgt ervoor dat kinderen snel terugkeren naar het land waar ze gewoonlijk wonen. Verhuizen met een kind naar het buitenland na een scheiding vereist altijd toestemming van de andere ouder.

Zonder deze toestemming moet een ouder toestemming vragen aan de rechter. De rechter beoordeelt of de verhuizing in het belang van het kind is.

Het verdrag geldt in meer dan 100 landen. Wanneer een kind wordt meegenomen naar een land dat het verdrag heeft ondertekend, kan de achterblijvende ouder via de centrale autoriteit om terugkeer vragen.

De burgerlijke stand speelt een rol bij het vaststellen van de identiteit en nationaliteit van kinderen in deze procedures.

Erkenning en registratie van buitenlandse echtscheidingen

Een buitenlandse echtscheiding wordt niet automatisch in Nederland erkend. De echtscheidingsbeslissing moet aan bepaalde voorwaarden voldoen en vaak geregistreerd worden bij de Nederlandse burgerlijke stand.

Erkenning van buitenlandse vonnissen

De erkenning van buitenlandse echtscheidingsbeslissingen hangt af van het land waar de scheiding plaatsvond. Voor echtscheidingen binnen de EU geldt de Brussel II-ter verordening, waardoor automatische erkenning in de meeste gevallen mogelijk is.

Bij echtscheidingen van buiten de EU kijken de Nederlandse autoriteiten naar verschillende criteria. De buitenlandse rechter moet bevoegd zijn geweest om de zaak te behandelen.

De procedure moet eerlijk zijn verlopen zonder schending van de Nederlandse openbare orde. Ook moet de beslissing definitief en uitvoerbaar zijn in het land waar deze is uitgesproken.

De internationale regels vereisen dat beide partners de mogelijkheid hadden om zich te verweren.

Registratie bij de Nederlandse burgerlijke stand

Na erkenning moet de echtscheiding worden geregistreerd bij de burgerlijke stand. Deze registratie zorgt ervoor dat de huwelijksakte in Nederland als beëindigd wordt aangemerkt.

Zonder registratie blijft iemand in de Nederlandse administratie nog als getrouwd staan. De registratie gebeurt via de gemeente waar de persoon woont of in de gemeente waar het huwelijk destijds is voltrokken.

De gemeente controleert of aan alle voorwaarden is voldaan voordat de registratie wordt doorgevoerd.

Legaliseren en vertalen van documenten

Buitenlandse documenten moeten vaak gelegaliseerd worden voordat ze in Nederland geldig zijn. Legalisatie bevestigt dat het document echt is en afkomstig van een officiële instantie.

Voor landen die het Apostille-verdrag hebben ondertekend volstaat een apostille-stempel. Alle documenten in een andere taal dan Nederlands moeten door een beëdigd vertaler worden vertaald.

De gemeente accepteert alleen vertalingen van erkende vertalers. Bij landen waarmee Nederland internationale verdragen heeft afgesloten kunnen soms versoepelde regels gelden.

De kosten voor legalisatie en vertaling komen voor rekening van de aanvrager. Het hele proces kan enkele weken tot maanden duren, afhankelijk van het land van herkomst.

Praktische en juridische aandachtspunten

Een internationale echtscheiding vraagt om samenwerking tussen juristen in verschillende landen. Gespecialiseerde kennis van internationaal familierecht voorkomt kostbare fouten tijdens het proces.

Samenwerking met buitenlandse advocaten

Bij bezittingen of kinderen in het buitenland is samenwerking met advocaten in die landen noodzakelijk. Een Nederlandse advocaat kan vaak niet alle juridische aspecten in andere landen regelen.

Buitenlandse advocaten helpen met het uitvoeren van beslissingen in hun land. Ze kennen lokale procedures en zorgen dat documenten volgens plaatselijke regels worden ingediend.

De coördinatie tussen advocaten kost tijd en geld. Partners moeten rekening houden met hogere kosten door deze internationale samenwerking.

Een gespecialiseerde advocaat in internationaal familierecht weet met welke buitenlandse collega’s hij kan samenwerken. Hij regelt de communicatie tussen verschillende partijen.

Belangrijke taken van buitenlandse advocaten:

• Erkenning van Nederlandse uitspraken in het buitenland
• Lokale procedures voor vermogensoverdracht
• Registratie van gezagswijzigingen
• Uitvoering van alimentatiebeschikkingen

Financiële en fiscale implicaties

Internationale echtscheidingen hebben vaak verrassende fiscale gevolgen. Vermogen in verschillende landen valt onder verschillende belastingregels.

Belastingplicht kan in meerdere landen ontstaan bij een scheiding. Een partner die naar het buitenland verhuist, blijft soms nog jaren in Nederland belastingplichtig.

De verdeling van vermogen kan schenkbelasting of vermogensbelasting uitlokken. Elk land heeft eigen regels over wanneer en hoeveel belasting verschuldigd is.

Alimentatie wordt fiscaal verschillend behandeld per land. In Nederland mag de betalende partner alimentatie aftrekken, maar dat geldt niet overal.

Pensioenrechten in het buitenland vereisen aparte procedures. Een Nederlands vonnis geldt niet automatisch voor buitenlandse pensioenfondsen.

Valutarisico speelt ook een rol bij alimentatie over de grens. Koersschommelingen beïnvloeden de werkelijke waarde van betalingen.

Belang van deskundig advies

Een gespecialiseerde advocaat in internationaal familierecht is praktisch onmisbaar bij grensoverschrijdende scheidingen. Hij kent de Europese verordeningen en verdragen die bepalen welke regels gelden.

Zonder deskundige begeleiding maken partners kostbare fouten. Ze kiezen het verkeerde rechtsstelsel of starten procedures in het verkeerde land.

Een advocaat controleert of buitenlandse documenten geldig zijn in Nederland. Hij regelt vertalingen door beëdigde vertalers en zorgt voor legalisatie van stukken.

Tijdig juridisch advies voorkomt veel problemen. Partners die al tijdens het huwelijk nadenken over mogelijke complicaties, kunnen preventieve afspraken maken.

De advocaat begeleidt ook onderhandelingen tussen partners uit verschillende culturen. Hij begrijpt dat verwachtingen over alimentatie en gezag per land verschillen.

Veelgestelde vragen

Voor een echtscheiding met Nederlands recht bij internationale situaties gelden specifieke voorwaarden rond woonplaats, nationaliteit en rechtskeuze. De Nederlandse rechter bepaalt bevoegdheid aan de hand van vaste regels, terwijl het toepasselijke recht wordt vastgesteld door Europese verordeningen of door keuzes van de partners zelf.

Wat zijn de basisvoorwaarden voor een echtscheiding onder Nederlands recht als het paar in het buitenland woont?

Een echtpaar dat in het buitenland woont kan onder Nederlands recht scheiden als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. De Nederlandse rechter moet eerst bevoegd zijn om de zaak te behandelen.

Beide partners moeten de Nederlandse nationaliteit hebben. Dit geldt ook als ze allebei in het buitenland wonen.

Als slechts één partner Nederlander is, wordt het lastiger. Dan moet er een andere grond zijn waarop de Nederlandse rechter bevoegd wordt.

Het huwelijk moet erkend zijn in Nederland. Een buitenlands huwelijk wordt erkend als het geldig is volgens het recht van het land waar het is gesloten.

Partners moeten aantonen dat het huwelijk duurzaam ontwricht is. Dit is de Nederlandse eis om te kunnen scheiden.

Ze kunnen kiezen voor Nederlands recht door een rechtskeuzeovereenkomst. Deze keuze moet schriftelijk worden vastgelegd en door beide partners worden ondertekend.

Hoe wordt de bevoegdheid van de Nederlandse rechtbank bepaald bij internationale echtscheidingszaken?

De bevoegdheid van de Nederlandse rechtbank volgt uit de Brussel II-ter Verordening. Deze Europese regels bepalen wanneer een Nederlandse rechter een internationale scheiding mag behandelen.

De Nederlandse rechter is bevoegd als beide partners de Nederlandse nationaliteit hebben. Hun woonplaats maakt dan niet uit.

Ook is de rechter bevoegd als één van beide partners gewoonlijk in Nederland verblijft. Deze persoon moet minstens zes maanden in Nederland wonen voordat de procedure start.

De rechtbank is eveneens bevoegd als Nederland het laatste gezamenlijke woonland was. Dit geldt als één van beide partners daar nog steeds woont en het vertrek minder dan een jaar geleden was.

Bij meerdere bevoegde landen geldt het principe van ‘race to court’. Wie als eerste een procedure start, bepaalt in welk land de zaak wordt behandeld.

De Nederlandse rechter stopt zijn procedure als in een ander land eerder een zaak is gestart. Hij wacht af of die andere rechter bevoegd blijft.

Op welke manier wordt het toepasselijke recht voor echtscheiding vastgesteld wanneer er sprake is van een internationaal echtpaar?

Het toepasselijke recht wordt vastgesteld volgens de Rome III-Verordening. Deze Europese regels gelden in alle EU-landen behalve Denemarken.

Partners mogen zelf kiezen welk recht geldt voor hun scheiding. Ze kunnen kiezen uit het recht van het land waar zij beiden wonen, waar zij laatst samen woonden, waarvan een van hen burger is, of waar de procedure loopt.

Deze rechtskeuze moet schriftelijk worden vastgelegd. Beide partners moeten vrijwillig instemmen met de keuze.

Zonder rechtskeuze volgt een vaste volgorde. Eerst geldt het recht van het land waar beide partners op het moment van de procedure wonen.

Wonen ze in verschillende landen? Dan geldt het recht van het land waar zij laatst samen woonden, als dat binnen een jaar was en een van beiden er nog woont.

Als dat niet past, geldt het recht van het land waarvan beide partners burger zijn. Als laatste optie geldt het recht van het land waar de procedure loopt.

Welke invloed heeft internationale verhuizing op lopende echtscheidingsprocedures in Nederland?

Een internationale verhuizing tijdens een lopende procedure verandert meestal niets aan de bevoegdheid van de rechter. De rechter die de zaak heeft aangenomen, blijft bevoegd om de scheiding af te handelen.

De bevoegdheid wordt bepaald op het moment dat de procedure wordt gestart. Latere veranderingen in woonplaats hebben geen invloed op deze bevoegdheid.

Het toepasselijke recht blijft ook gelijk na verhuizing. Als partners geen rechtskeuze hebben gemaakt, blijft het recht gelden dat volgens de Rome III-Verordening werd vastgesteld bij de start.

Een verhuizing kan gevolgen hebben voor de uitvoering van de echtscheidingsbeslissing. De beslissing moet mogelijk erkend worden in het nieuwe woonland.

Bij kinderen kan verhuizing meer impact hebben. Als kinderen naar een ander land verhuizen, kan dat gevolgen hebben voor beslissingen over gezag en omgang.

De rechter houdt rekening met de nieuwe situatie bij het vaststellen van kinderregelingen. Het belang van het kind staat voorop.

Hoe worden huwelijksvermogens bij een internationale echtscheiding verdeeld volgens Nederlands recht?

De verdeling van het huwelijksvermogen hangt af van het toepasselijke huwelijksvermogensregime. Dit regime bepaalt of partners in gemeenschap van goederen zijn gehuwd of andere afspraken hebben.

Voor huwelijken na 29 januari 2019 geldt de Huwelijksvermogensrecht Verordening. De hoofdregel is dat het recht van de eerste huwelijkswoonplaats van toepassing is.

Bij huwelijken tussen 1992 en 2019 geldt het Huwelijksvermogensverdrag. Als echtgenoten dezelfde nationaliteit hebben, geldt vaak het recht van hun nationaliteit.

Huwelijkse voorwaarden kunnen duidelijkheid scheppen. Partners kunnen daarin vastleggen welk recht geldt en hoe het vermogen wordt verdeeld.

Bezittingen in het buitenland maken de verdeling ingewikkelder.