Als bestuurder van een BV loop je een flink risico als je de jaarrekening te laat indient bij het handelsregister. Bij een eventueel faillissement kun je persoonlijk aansprakelijk worden gesteld voor alle schulden van het bedrijf als de jaarrekening niet op tijd is gedeponeerd.
Dit betekent dat ze je privévermogen kunnen aanspreken voor het boedeltekort.
De wet gaat ervan uit dat te laat deponeren altijd een vorm van slecht bestuur is. Bestuurders krijgen dan de lastige taak om te bewijzen dat het faillissement niet hun schuld was, maar door andere oorzaken kwam.
Deze omgekeerde bewijslast maakt hun positie behoorlijk kwetsbaar. Het onderwerp raakt veel ondernemers, vooral omdat de gevolgen echt fors kunnen zijn.
Van boetes tot persoonlijke aansprakelijkheid voor soms miljoenen euro’s aan schulden. Gelukkig zijn er manieren om deze risico’s te beperken.
Er zijn ook situaties waarin bestuurders zich kunnen verweren tegen aansprakelijkstelling.
Wat is bestuurdersaansprakelijkheid bij te late deponering?
Bestuurdersaansprakelijkheid bij te late deponering ontstaat als bestuurders de wettelijke termijn voor het publiceren van de jaarrekening overschrijden. De wet ziet dat als onbehoorlijk bestuur en dat kan leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid voor bedrijfsschulden bij een faillissement.
Definitie van bestuurdersaansprakelijkheid
Bestuurdersaansprakelijkheid betekent dat bestuurders van een BV, NV of stichting persoonlijk verantwoordelijk zijn voor fouten of tekortkomingen. Je draait dan met je eigen vermogen op voor de schulden van het bedrijf.
Bij te late deponering activeert het niet nakomen van de deponeringsplicht deze aansprakelijkheid. De wet ziet dit als een serieuze schending van bestuurstaken.
Kenmerken van bestuurdersaansprakelijkheid:
- Persoonlijke financiële verantwoordelijkheid
- Doorbreking van de beperkte aansprakelijkheid
- Mogelijkheid tot verhaal op privévermogen
- Geldt voor alle bestuurders van de vennootschap
Het hoeft niet eens opzet of grove schuld te zijn; ook nalatigheid kan al tot persoonlijke aansprakelijkheid leiden.
Wanneer ontstaat aansprakelijkheid bij te late deponering?
Aansprakelijkheid ontstaat als bestuurders de jaarrekening te laat deponeren en het bedrijf vervolgens failliet gaat. De wettelijke termijn is 12 maanden na het boekjaar.
Voorwaarden voor aansprakelijkheid:
- Jaarrekening niet op tijd gedeponeerd
- Faillissement van de vennootschap
- Bestuurder was op dat moment in functie
Bij te late deponering geldt een onweerlegbaar bewijsvermoeden van onbehoorlijke taakvervulling. De wet beschouwt je dan automatisch als nalatig.
Daarnaast bestaat er een weerlegbaar bewijsvermoeden dat deze onbehoorlijke taakvervulling een belangrijke oorzaak van het faillissement is. Bestuurders kunnen proberen dit te weerleggen door andere oorzaken aan te tonen.
Juridisch kader en relevante wetgeving
Het juridisch kader voor bestuurdersaansprakelijkheid bij te late deponering vind je in artikel 2:248 BW. Hierin staat wanneer bestuurders persoonlijk aansprakelijk worden.
Artikel 2:394 BW regelt de publicatieplicht van jaarrekeningen. Bestuurders moeten de jaarrekening binnen 12 maanden na het boekjaar openbaar maken.
Wettelijke bewijsvermoedens:
- Onweerlegbaar: Te laat deponeren = onbehoorlijke taakvervulling
- Weerlegbaar: Onbehoorlijke taakvervulling = oorzaak faillissement
De Hoge Raad heeft in 2016 bevestigd dat bestuurders het tweede bewijsvermoeden kunnen weerleggen. Ze moeten dan aantonen dat er andere omstandigheden waren die het faillissement veroorzaakten.
Kennelijk onbehoorlijk bestuur betekent dat geen redelijk handelend bestuurder onder dezelfde omstandigheden zo zou hebben gehandeld. Het moet dus echt een flinke mate van tekortschieten zijn.
De wettelijke verplichtingen rondom deponering
Het bestuur van een BV moet de jaarrekeningen op tijd opstellen, laten vaststellen en deponeren bij de KvK. Verschillende partijen hebben hier taken in, maar uiteindelijk ligt de eindverantwoordelijkheid altijd bij het bestuur.
Deponeringsplicht: wie is verantwoordelijk?
Het bestuur is volledig verantwoordelijk voor het op tijd deponeren van jaarrekeningen. Die taak kun je niet afschuiven op anderen.
Het bestuur moet drie stappen nemen:
- Opstellen van de jaarrekening
- Vaststellen door de algemene vergadering
- Deponeren bij de Kamer van Koophandel
Ze kunnen zich niet verschuilen achter nalatigheid van de algemene vergadering. Zelfs als aandeelhouders niet meewerken, blijft het bestuur verplicht om de jaarrekening te deponeren.
Alle bestuurders moeten de jaarrekening ondertekenen. Ontbreekt een handtekening, dan moet je dat vermelden met opgave van redenen.
De deponeringsverplichting geldt voor elke vennootschap. Het is een publieke plicht die zorgt voor transparantie richting crediteuren en andere belanghebbenden.
Termijnen voor het opstellen, vaststellen en deponeren
De wet stelt strikte termijnen voor elke stap van het proces:
Opstellen jaarrekening:
- Binnen 5 maanden na afloop van het boekjaar
- Eenmalig uitstel mogelijk van maximaal 5 maanden
- Uiterste termijn: 10 maanden na afloop boekjaar
Vaststellen door algemene vergadering:
- Binnen 2 maanden na opstelling door bestuur
- Als het te lang duurt, moet het bestuur onverwijld deponeren
Deponeren bij KvK:
- Binnen 8 dagen na vaststelling
- Uiterste termijn: 12 maanden na afloop boekjaar
| Stap | Normale termijn | Maximale termijn |
|---|---|---|
| Opstellen | 5 maanden | 10 maanden |
| Vaststellen | Direct na opstelling | 2 maanden na opstelling |
| Deponeren | 8 dagen na vaststelling | 12 maanden na boekjaar |
Rol van de algemene vergadering en aandeelhouders
De algemene vergadering speelt een grote rol bij het vaststellen van jaarrekeningen. Aandeelhouders stemmen over de door het bestuur opgemaakte jaarrekening.
Het bestuur legt de jaarrekening ter inzage voor aan de algemene vergadering. De vergadering kan het bestuur eenmalig uitstel geven voor het opstellen.
Speciale situatie: Zijn alle aandeelhouders ook bestuurder, dan geldt een afwijkende regel. De ondertekening door het bestuur betekent dan meteen vaststelling.
In dat geval moet deponering gebeuren binnen 10 maanden en 8 dagen na het boekjaar. Je kunt deze termijn in de statuten aanpassen.
De vennootschap blijft altijd gebonden aan de deponeringsverplichting. Ook bij ruzie tussen bestuur en aandeelhouders moet deponering doorgaan.
Aandeelhouders kunnen het bestuur niet vrijwaren van aansprakelijkheid als deponering te laat gebeurt.
Gevolgen van te late deponering voor bestuurders
Te laat deponeren van de jaarrekening brengt serieuze risico’s met zich mee voor bestuurders, vooral als het bedrijf failliet gaat. De wet ziet dit als onbehoorlijk bestuur en dat kan leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid voor het hele faillissementstekort.
Risico op bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement
Als een BV failliet gaat en de jaarrekening niet op tijd is gedeponeerd, kan de curator de bestuurder persoonlijk aansprakelijk stellen. Deze aansprakelijkheid geldt voor het hele faillissementstekort.
Het risico ontstaat doordat de wet een direct verband legt tussen te laat deponeren en mogelijke financiële problemen. De curator kan dus vrij makkelijk een claim indienen tegen de bestuurder.
Belangrijke factoren:
- De aansprakelijkheid geldt ongeacht de hoogte van het tekort
- Je privévermogen kan worden aangesproken
- Ook ex-bestuurders kunnen aansprakelijk worden gesteld
Bewijsvermoeden van onbehoorlijk bestuur
De wet kent twee bewijsvermoedens bij te late deponering. Het eerste vermoeden stelt onweerlegbaar vast dat er sprake is van onbehoorlijk bestuur.
Je kunt dit niet weerleggen, hoe graag je dat misschien zou willen.
Het tweede vermoeden is weerlegbaar. De wet gaat er dan vanuit dat onbehoorlijk bestuur een belangrijke oorzaak van het faillissement is.
De bestuurder krijgt hier de kans om het tegendeel te bewijzen. Hij moet aantonen dat andere oorzaken, niet zijn eigen handelen, het faillissement veroorzaakten.
Voorbeelden van mogelijke andere oorzaken:
- Economische crisis
- Wegvallen van belangrijke klanten
- Onvoorziene omstandigheden
- Problemen bij zakenpartners
Financiële en juridische consequenties
De financiële gevolgen kunnen serieus uitpakken. Bestuurders lopen het risico om persoonlijk aansprakelijk te worden voor het hele faillissementstekort, en dat kan zomaar in de miljoenen lopen.
Directe financiële risico’s:
- Persoonlijke aansprakelijkheid voor alle schulden
- Beslag op privévermogen
- Gedwongen verkoop van bezittingen
De wet kent ook strafrechtelijke sancties. Niet deponeren geldt als economisch delict.
De boete hiervoor kan oplopen tot €21.750.
Juridische consequenties:
- Curator kan een civiele procedure starten
- Mogelijke uitsluiting van bestuursfuncties
- Reputatieschade in het bedrijfsleven
- Lastig om krediet of verzekeringen te krijgen
Strafrechtelijke en financiële sancties
Te laat deponeren van jaarrekeningen geldt als economisch delict. Zowel de Belastingdienst als justitie kunnen boetes opleggen tot €21.500.
Economisch delict en Wet op de economische delicten
De Wet op de economische delicten maakt te late deponering strafbaar.
Bestuurders kunnen strafrechtelijk vervolgd worden als ze niet aan de deponeringsplicht voldoen. Het Openbaar Ministerie kan dan sancties eisen via een rechter-commissaris.
De wet geeft duidelijke grenzen voor de mogelijke straffen. Maar strafrechtelijke vervolging gebeurt niet automatisch.
Het hangt af van hoe ernstig het verzuim is en wat er verder aan de hand is.
Boetes van Belastingdienst en justitie
De maximale boete is €21.500 per overtreding. Zowel Belastingdienst als justitie kunnen deze boete opleggen.
In de praktijk zijn boetes vaak lager. De hoogte hangt af van zaken als:
- Duur van de vertraging
- Eerdere overtredingen
- Omvang van de onderneming
- Mate van medewerking
De Belastingdienst stuurt meestal eerst een waarschuwing. Als je blijft weigeren, volgen hogere boetes.
Justitie kan andere sancties opleggen, vooral bij herhaling of als je opzettelijk niet deponeert.
Uitzonderingen en versoepelingen rondom COVID-19
De Tijdelijke wet COVID-19 Justitie en Veiligheid bood bestuurders bescherming bij te late deponering door corona-gerelateerde problemen.
Bestuurders moeten wel aantonen dat COVID-19 echt de oorzaak was van het verzuim.
Tijdelijke wet COVID-19 en verlengde termijnen
De Tijdelijke wet COVID-19 Justitie en Veiligheid ging in op 24 april 2020. Door deze wet gold te late deponering niet als onbehoorlijk bestuur als de oorzaak corona was.
Voor BV’s is dit artikel 22, voor NV’s artikel 15 van de tijdelijke wet.
De wet biedt bestuurders twee voordelen:
- Geen bewijsvermoeden van onbehoorlijk bestuur
- Geen automatische aansprakelijkheid; je hoeft het bewijsvermoeden niet te weerleggen
De bescherming geldt alleen voor het meest recente boekjaar. Je mag de termijn voor opmaak van de jaarrekening verlengen van vijf naar tien maanden.
Aantonen van overmacht door COVID-19
Bestuurders moeten bewijzen dat corona de reden was voor te late deponering. De wetgever heeft niet precies uitgelegd hoe je dat moet doen.
Voorbeelden van corona-gerelateerde problemen:
- Aandeelhoudersvergadering uitgesteld door maatregelen
- Accountant kan niet controleren vanwege COVID-19
- Bestuurslid ziek en taken blijven liggen
- Administratie onbereikbaar door lockdown
Het is slim om alles rondom corona goed te documenteren. Je hebt dat bewijs nodig als een curator later aansprakelijkheid onderzoekt.
De tijdelijke wet gold tot 1 september 2023. Gebruik de regeling alleen als het echt niet anders kan.
Praktische tips en preventieve maatregelen
Goede voorbereiding en professionele hulp verkleinen het risico op te late deponering bij de Kamer van Koophandel flink.
Digitale tools en samenwerking met experts maken het allemaal een stuk makkelijker.
Het belang van een goed administratief proces
Een sluitende administratie is de basis voor tijdige deponering. Het bestuur moet zorgen voor heldere procedures en strakke deadlines.
Belangrijke stappen voor een goed proces:
- Maandelijks de boekhouding bijhouden
- Kwartaalcijfers checken
- Deadlines in de agenda zetten
- Taken verdelen binnen het bestuur
Stel een jaarkalender op met alle belangrijke data. De deadline voor deponering ligt meestal 13 maanden na het boekjaar.
Een back-up plan is geen overbodige luxe. Valt iemand uit, dan moet een ander het overnemen.
Regelmatige controles voorkomen vervelende verrassingen. Zo kun je problemen vroeg signaleren.
Controlelijst voor het bestuur:
- Boekhouding up-to-date
- Alle stukken compleet
- Accountant ingeschakeld
- Deadline genoteerd
Gebruik van digitale hulpmiddelen en software
Moderne software maakt het deponeringsproces sneller en betrouwbaarder. Veel systemen geven automatische reminders en voeren controles uit.
Nuttige digitale tools:
| Tool type | Functie | Voordeel |
|---|---|---|
| Boekhoudpakketten | Automatische rapportage | Snellere jaarrekening |
| Agenda-apps | Deadline tracking | Geen gemiste data |
| Cloud opslag | Document beheer | Altijd toegankelijk |
De SBR-taxonomie (Standard Business Reporting) zorgt voor gestandaardiseerde digitale rapportage. Je kunt hiermee direct elektronisch deponeren bij de Kamer van Koophandel.
Veel software waarschuwt automatisch voor naderende deadlines. Dat scheelt een hoop stress.
Digitale handtekeningen versnellen het goedkeuringsproces. Je hoeft niet meer fysiek bij elkaar te komen.
Back-ups in de cloud beschermen je tegen documentverlies. Je hebt altijd toegang tot wat je nodig hebt.
Samenwerking met accountants en adviseurs
Professionele begeleiding voorkomt fouten en zorgt voor tijdige deponering. Een goede accountant weet precies wat er moet gebeuren.
Maak vroeg in het jaar afspraken met je accountant. Dat voorkomt paniek als het druk wordt.
Voordelen van professionele hulp:
- Kennis van alle wettelijke eisen
- Controle op volledigheid
- Directe deponering mogelijk
- Meer juridische zekerheid
Een ervaren adviseur helpt bij het opzetten van processen. Zo voorkom je problemen in de toekomst.
De accountant checkt of alle cijfers kloppen voordat de jaarrekening naar de Kamer van Koophandel gaat. Dat vermindert het risico op afkeuring.
Communicatie is echt alles. Lever alle benodigde informatie op tijd aan bij je accountant.
Sommige kantoren bieden all-in pakketten aan. Daarmee regelen ze het opstellen én deponeren van de jaarrekening voor je.
Veelgestelde Vragen
Bestuurdersaansprakelijkheid bij te late deponering brengt specifieke wettelijke termijnen en financiële risico’s met zich mee.
De Nederlandse wetgeving kent strikte regels en bewijsvermoedens die bestuurders kunnen raken bij faillissement.
Wat zijn de gevolgen van het niet tijdig deponeren van de jaarrekening?
Het niet tijdig deponeren van de jaarrekening geldt als economisch delict. Je riskeert een boete tot €21.750.
Bij faillissement ontstaat automatisch een wettelijk bewijsvermoeden van kennelijk onbehoorlijk bestuur. De wet gaat er dan vanuit dat je je taken niet goed hebt uitgevoerd.
Dat bewijsvermoeden kan leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid voor het tekort in het faillissement. Je moet dan aantonen dat er andere oorzaken waren.
Welke termijn is wettelijk vastgesteld voor het deponeren van de jaarrekening?
Je moet de jaarrekening binnen twaalf maanden na afloop van het boekjaar deponeren. Deze termijn geldt voor boekjaren die op of na 1 januari 2016 zijn begonnen.
Voor oudere boekjaren gold nog de oude termijn van dertien maanden. De wetgever koos bewust voor een kortere termijn om financiële informatie actueler te maken.
Hoe kan een bestuurder aansprakelijk worden gesteld bij late deponering?
Bij faillissement grijpt men meestal terug op artikel 2:248 BW als basis voor bestuurdersaansprakelijkheid. Te late deponering zorgt voor een onweerlegbaar bewijsvermoeden van onbehoorlijke taakvervulling.
Er is daarnaast een tweede bewijsvermoeden. Dit koppelt die onbehoorlijke taakvervulling direct aan het faillissement, al mag de bestuurder daartegen wel verweer voeren.
De curator of schuldeisers kunnen de bestuurder persoonlijk aanspreken. Ze hoeven daarvoor alleen te laten zien dat de jaarrekening te laat is gedeponeerd én dat het faillissement een feit is.
Wat houdt de bestuurdersaansprakelijkheid in financieel opzicht in?
De bestuurder draait dan persoonlijk op voor het volledige faillissementstekort. Met zijn eigen vermogen moet hij dus de schulden van de BV betalen.
Men berekent het tekort door alle schulden van de gefailleerde vennootschap te verminderen met de opbrengsten uit de boedel. Wat dan overblijft, komt op het bordje van de bestuurder terecht.
Zelfs als de bestuurder er persoonlijk niets aan heeft verdiend, geldt deze aansprakelijkheid.
Welke maatregelen kan ik treffen om bestuurdersaansprakelijkheid te voorkomen?
Tijdig deponeren van de jaarrekening blijft echt het belangrijkst. Zorg dat je administratieve planning en de bewaking van deadlines op orde zijn.
Schakel gerust een accountant of boekhouder in. Die kunnen je helpen met het opstellen en indienen van de jaarrekening, zodat je geen risico loopt.
Heb je financiële problemen? Dan is het slim om snel juridisch advies te vragen. Een advocaat weet vaak precies welke stappen je het beste kunt zetten om aansprakelijkheid te beperken.
Onder welke omstandigheden wordt de bestuurdersaansprakelijkheid bij te late deponering versoepeld of versterkt?
De Hoge Raad zegt dat bestuurders het bewijsvermoeden kunnen weerleggen. Ze moeten dan andere belangrijke oorzaken van het faillissement aantonen.
Denk bijvoorbeeld aan teruglopende omzet door externe factoren. Of aan onvoorziene contractuele verplichtingen die ineens opduiken.
Er is pas sprake van kennelijk onbehoorlijke taakvervulling als geen redelijk denkend bestuurder onder dezelfde omstandigheden zo zou handelen. Lichtere fouten of verkeerde aannames zijn soms niet genoeg voor aansprakelijkheid.
De rechter kijkt naar alle omstandigheden van het geval. Uiteindelijk beoordeelt hij of de bestuurder redelijk heeft gehandeld.
