Gepubliceerd op 16 juli 2019 · Laatst bijgewerkt op 10 oktober 2026
Een enquêteonderzoek wordt niet zomaar hervat nadat aandeelhouders hun concern met een vaststellingsovereenkomst hebben ontvlochten, ook niet als een van hen stelt dat hij die overeenkomst heeft ontbonden. Dat oordeelde de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam op 27 september 2018 (ECLI:NL:GHAMS:2018:3405): uitgangspunt is de huidige toestand van de vennootschap, en de vraag of de ontbinding geldig is, hoort bij de burgerlijke rechter.
Hieronder vatten we de feiten en de beslissing samen en lichten we toe wat de uitspraak betekent voor aandeelhouders die een enquêteprocedure met een schikking willen afsluiten.
Inhoudsopgave
Wat waren de feiten?
WiSH IP B.V., WE Projects B.V. en SK Projects B.V. vormden samen het WiSH-concern. Door een conflict tussen de aandeelhouders Illuminate B.V. en OKami B.V. ontstond een impasse op aandeelhouders- en bestuursniveau, waarop de Ondernemingskamer op 14 november 2016 een onderzoek naar het beleid en de gang van zaken beval.
Op 2 december 2016 sloten partijen een minnelijke regeling in de vorm van een vaststellingsovereenkomst (artikel 7:900 BW). Het concern werd ontvlochten: de aandelen in WE Projects gingen naar OKami en die in SK Projects naar Illuminate. Een bindend waarderingsdeskundige stelde de koopprijzen vast. De overeenkomst gaf partijen het recht om te ontbinden als zou blijken van frauduleus of strafbaar handelen.
Daarna ging SK Projects failliet. Illuminate verklaarde de vaststellingsovereenkomst buitengerechtelijk ontbonden (artikel 6:267 BW), omdat OKami volgens haar geld zou hebben verduisterd, en startte een procedure bij de rechtbank Oost-Brabant over die ontbinding. OKami betwistte de ontbinding.
Wat vroeg Illuminate aan de Ondernemingskamer?
Illuminate vroeg de Ondernemingskamer om de onderzoeker te instrueren het onderzoek van 2016 te hervatten. Daarnaast vroeg zij als onmiddellijke voorziening (artikel 2:349a BW) om OKami als bestuurder van WE Projects te schorsen en Illuminate of een derde te benoemen.
Volgens Illuminate moest de Ondernemingskamer uitgaan van de situatie zoals die zou zijn als de ontvlechting niet had plaatsgevonden. Zij stelde ook dat zij alleen met de regeling had ingestemd op voorwaarde van onbeperkte inzage in de administratie, en dat die inzage er niet was gekomen.
Hoe oordeelde de Ondernemingskamer?
De Ondernemingskamer wees de verzoeken af en veroordeelde Illuminate in de proceskosten van € 3.948. Uitgangspunt is de huidige toestand van de rechtspersoon, niet een situatie waarin de ontvlechting wordt teruggedraaid.
De aandelen waren overgedragen, zodat de impasse die tot het onderzoek had geleid niet meer bestond. Of de vaststellingsovereenkomst rechtsgeldig was ontbonden, lag al voor bij de rechtbank Oost-Brabant, en Illuminate had voorshands niet voldoende aannemelijk gemaakt dat zij daar gelijk zou krijgen. De toestand van WE Projects gaf daarom geen aanleiding voor onmiddellijke voorzieningen. Hervatting van het onderzoek was evenmin geboden, mede omdat de vennootschappen de kosten daarvan niet konden dragen.
Wat betekent deze uitspraak voor aandeelhouders?
Wie een enquêteprocedure met een schikking afsluit, kan er niet op rekenen dat de Ondernemingskamer het onderzoek later weer oppakt. De Ondernemingskamer kijkt naar de actuele situatie in de vennootschap (artikel 2:350 BW vereist gegronde redenen om aan een juist beleid te twijfelen).
Een geschil over de geldigheid of ontbinding van de vaststellingsovereenkomst moet u voorleggen aan de gewone civiele rechter. Leg daarom in de regeling zelf goed vast wat er gebeurt bij een tekortkoming, welke informatierechten partijen hebben en of het enquêteonderzoek formeel wordt beëindigd of slechts aangehouden.
Waar let u op bij een schikking in een enquêteprocedure?
Een schikking beëindigt vaak de impasse, maar ook uw mogelijkheid om het onderzoek voort te zetten. Controleer daarom vooraf de volgende punten.
- Is vastgelegd of het enquêteonderzoek wordt ingetrokken, beëindigd of aangehouden?
- Zijn uw informatie- en inzagerechten concreet omschreven, met een termijn?
- Is duidelijk wanneer een partij de overeenkomst mag ontbinden, en wat de gevolgen zijn voor de al overgedragen aandelen?
- Is bepaald welke rechter of arbiter bevoegd is bij een geschil over de overeenkomst?
- Is de waardering van de aandelen geregeld, bijvoorbeeld door een bindend deskundige?
Lees ook ons artikel over de enquêteprocedure bij de Ondernemingskamer en over valkuilen bij een samenwerkingsovereenkomst of joint venture.
Wat kunnen wij voor u doen bij een enquêteprocedure?
Onze advocaten ondernemingsrecht staan aandeelhouders en bestuurders bij in procedures bij de Ondernemingskamer.
- Wij beoordelen of er gegronde redenen zijn om aan een juist beleid te twijfelen.
- Wij stellen een enquêteverzoek of verweerschrift op, met verzoeken om onmiddellijke voorzieningen.
- Wij stellen vaststellingsovereenkomsten op waarmee een aandeelhoudersconflict wordt beëindigd.
- Wij voeren procedures over de nakoming of ontbinding van zo’n overeenkomst.
Samengevat
- De Ondernemingskamer gaat uit van de huidige toestand van de vennootschap (ECLI:NL:GHAMS:2018:3405).
- Na een uitgevoerde ontvlechting is een eerder bevolen onderzoek niet zomaar te hervatten.
- Over de ontbinding van een vaststellingsovereenkomst beslist de burgerlijke rechter.
- Leg in een schikking duidelijk vast wat er met het enquêteonderzoek gebeurt.
