Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 10 oktober 2026
Een gebrekkige CE-markering of onjuiste gebruiksinstructies kunnen leiden tot maatregelen van een toezichthouder, een bestuurlijke boete of strafvervolging, en tot aansprakelijkheid voor schade. Een ontbrekende of foute CE-markering maakt een product niet automatisch gebrekkig in de zin van de productaansprakelijkheid, maar onvolledige instructies en waarschuwingen kunnen dat wel doen.
Hieronder leest u wat de CE-markering juridisch inhoudt, welke risico’s u als fabrikant of importeur loopt en hoe u die beperkt. Voor de aansprakelijkheid bij leveringen tussen bedrijven zie ook ons artikel over aansprakelijkheid bij vertraging of non-conformiteit.
Inhoudsopgave
Wat betekent de CE-markering juridisch?
Met de CE-markering verklaart de fabrikant dat het product voldoet aan alle Europese harmonisatiewetgeving die erop van toepassing is. De markering is geen keurmerk van de overheid, maar een verklaring onder eigen verantwoordelijkheid.
De algemene regels voor de CE-markering staan in artikel 30 van Verordening (EU) 765/2008. Welke eisen gelden, volgt uit de productregels zelf, zoals de Machinerichtlijn 2006/42/EG, de Laagspanningsrichtlijn 2014/35/EU of de Speelgoedrichtlijn 2009/48/EG. Een product kan onder meerdere regelingen tegelijk vallen; dan moet het aan alle eisen voldoen.
Voor machines geldt vanaf 20 januari 2027 de Machineverordening (EU) 2023/1230, die de Machinerichtlijn vervangt. Fabrikanten die nu ontwerpen voor de markt van 2027, moeten daar al rekening mee houden.
Welke verplichtingen heeft de fabrikant?
De fabrikant moet het product laten beoordelen volgens de voorgeschreven conformiteitsbeoordeling, een technisch dossier opstellen, een EU-conformiteitsverklaring afgeven en duidelijke instructies en veiligheidsinformatie meeleveren. Pas daarna mag hij de CE-markering aanbrengen.
- Conformiteitsbeoordeling: afhankelijk van het product doet de fabrikant die zelf of schakelt hij een aangemelde instantie (notified body) in.
- Technisch dossier: hierin staan ontwerp, risicoanalyse en testresultaten. Meestal moet het tien jaar na het in de handel brengen bewaard blijven.
- EU-conformiteitsverklaring: met deze verklaring neemt de fabrikant de verantwoordelijkheid voor de conformiteit op zich.
- Instructies en veiligheidsinformatie: in een taal die de gebruiker begrijpt en die de lidstaat kan voorschrijven.
Voor consumentenproducten zonder specifieke Europese productregels geldt sinds 13 december 2024 de Algemene Productveiligheidsverordening (EU) 2023/988, de GPSR. Ook die verordening verplicht de fabrikant tot een risicoanalyse, technische documentatie en duidelijke instructies.
Wat als de CE-markering ontbreekt of onjuist is?
Een toezichthouder kan dan eisen dat u het product aanpast, de verkoop stopt of het product terugroept, en kan een last onder dwangsom of een bestuurlijke boete opleggen. Bij opzet of ernstige gevaren kan ook het Openbaar Ministerie vervolgen.
Bestuursrechtelijke maatregelen
De bevoegdheden van markttoezichthouders staan onder meer in Verordening (EU) 2019/1020 en, voor consumentenproducten, in de Warenwet. Een last onder dwangsom is een herstelsanctie (artikel 5:32 Awb); een bestuurlijke boete is een bestraffende sanctie. Tegen beide kunt u binnen zes weken bezwaar maken (artikel 6:7 Awb).
Strafrechtelijke vervolging
Overtreding van onder meer de Warenwet is een economisch delict op grond van de Wet op de economische delicten. Opzettelijke overtreding is een misdrijf; ook de rechtspersoon en de feitelijk leidinggevende kunnen worden vervolgd (artikel 51 Sr). Hoe bestuurlijke en strafrechtelijke sancties samenlopen, leest u in ons artikel over samenloop van sancties.
Welke toezichthouder is bevoegd?
Dat hangt af van het product. De NVWA houdt toezicht op veel consumentenproducten, de Nederlandse Arbeidsinspectie op machines en arbeidsmiddelen, de ILT onder meer op bouwproducten, de RDI op elektromagnetische compatibiliteit en radioapparatuur en de IGJ op medische hulpmiddelen.
Wanneer bent u aansprakelijk voor schade door onjuiste instructies?
Een producent is op grond van artikel 6:185 BW aansprakelijk voor schade door een gebrek in zijn product. Een product is gebrekkig als het niet de veiligheid biedt die men mag verwachten, en de presentatie, waaronder instructies en waarschuwingen, telt daarbij uitdrukkelijk mee (artikel 6:186 BW).
Productaansprakelijkheid
De benadeelde moet de schade, het gebrek en het verband daartussen bewijzen (artikel 6:188 BW). Schuld van de producent hoeft hij niet te bewijzen. De vordering verjaart drie jaar nadat de benadeelde de schade, het gebrek en de producent kende of had moeten kennen, en vervalt tien jaar na het in het verkeer brengen van het product (artikel 6:191 BW).
Voor schade aan zaken geldt een drempel van € 500 en alleen voor zaken die vooral privé worden gebruikt (artikel 6:190 BW). Schade aan zakelijke goederen valt buiten deze regeling en loopt via het contract of de onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW). Een importeur die het product in de EU invoert, geldt ook als producent (artikel 6:187 BW). Meer over dit onderwerp leest u bij gebrekkige instructies en waarschuwingen.
Let op: de nieuwe Europese Productaansprakelijkheidsrichtlijn (EU) 2024/2853 moet uiterlijk op 9 december 2026 in nationaal recht zijn omgezet. Die richtlijn breidt het begrip product uit, onder meer naar software.
Contractuele aansprakelijkheid
Uw afnemer kan ook een beroep doen op non-conformiteit: het product heeft dan niet de eigenschappen die hij mocht verwachten (artikel 7:17 BW). Een product dat niet aan de wettelijke eisen voldoet of zonder correcte documentatie wordt geleverd, is vaak niet conform. De afnemer kan dan herstel, vervanging, prijsvermindering of ontbinding vorderen. Een verkoper die een consument heeft moeten vergoeden, kan zich onder voorwaarden op zijn eigen leverancier verhalen (artikel 7:25 BW).
Wat doet u als u een probleem ontdekt?
Beoordeel direct het risico, stop zo nodig de levering en informeer de toezichthouder als het product een risico vormt. Wacht niet tot een toezichthouder of klant u benadert.
Onder de GPSR moet een fabrikant van een consumentenproduct een ongeval met dat product direct melden via de Safety Business Gateway van de Europese Commissie. Ook andere productregels kennen een meldplicht bij risico’s. Leg vast wat u heeft onderzocht, welke maatregelen u neemt en welke afnemers u heeft ingelicht. Die vastlegging is in een latere procedure vaak belangrijk bewijs.
Een terugroepactie moet volledig en begrijpelijk zijn. De GPSR stelt eisen aan de inhoud van een terugroepbericht en verplicht de fabrikant de consument een herstel, vervanging of terugbetaling aan te bieden.
Waar let u als fabrikant op?
Als fabrikant voorkomt u de meeste problemen door uw dossier en instructies vóór marktintroductie te controleren. – Breng in kaart welke Europese productregels op uw product van toepassing zijn. – Controleer of de juiste conformiteitsbeoordeling is gevolgd en of een aangemelde instantie nodig is. – Houd het technisch dossier en de conformiteitsverklaring actueel bij elke productwijziging. – Laat instructies en waarschuwingen toetsen op volledigheid en taal. – Bereid u voor op de Machineverordening als u machines maakt.
Waar let u als importeur of distributeur op?
Als importeur bent u medeverantwoordelijk en geldt u voor de productaansprakelijkheid als producent. – Controleer of de fabrikant de conformiteitsbeoordeling heeft uitgevoerd en een conformiteitsverklaring heeft afgegeven. – Controleer of het product de CE-markering draagt en of de instructies zijn meegeleverd. – Vermeld uw naam en contactadres op het product of de verpakking. – Leg in uw inkoopcontract vast dat de leverancier u vrijwaart bij non-conformiteit.
Wat kunnen wij voor u doen bij CE-markering en productinstructies?
Wij adviseren fabrikanten, importeurs en distributeurs over productregels, toezicht en aansprakelijkheid; voor procedures tegen toezichthouders werken wij vanuit ons team bestuursrecht. – Wij beoordelen welke productregels op uw product van toepassing zijn. – Wij toetsen uw conformiteitsverklaring, technisch dossier en instructies op juridische risico’s. – Wij stellen een zienswijze of bezwaarschrift op tegen een maatregel of boete van een toezichthouder. – Wij beoordelen schadeclaims van afnemers en de mogelijkheden van verhaal op uw leverancier. – Wij stellen inkoop- en leveringsvoorwaarden op met passende garanties en vrijwaringen.
Samengevat
- Met de CE-markering verklaart de fabrikant zelf dat het product aan alle toepasselijke Europese regels voldoet.
- Een onjuiste markering kan leiden tot een verkoopverbod, terugroepactie, dwangsom, bestuurlijke boete of strafvervolging.
- Onjuiste of onvolledige instructies kunnen een product gebrekkig maken in de zin van artikel 6:186 BW.
- Afnemers kunnen zich daarnaast beroepen op non-conformiteit (artikel 7:17 BW).
- Meld risico’s tijdig en leg uw maatregelen schriftelijk vast.
Veelgestelde vragen
Mag ik een product zonder geldige CE-markering verkopen?
Nee. Een product dat onder Europese harmonisatiewetgeving met CE-plicht valt, mag zonder correcte markering en conformiteitsverklaring niet in de EU op de markt worden gebracht. Een toezichthouder kan de verkoop stoppen en een terugroepactie eisen.
Wat doe ik als mijn product niet blijkt te voldoen?
Stop zo nodig de levering, beoordeel het risico en neem herstelmaatregelen. Vormt het product een risico, informeer dan de bevoegde toezichthouder en uw afnemers, en leg alles schriftelijk vast.
Hoe maak ik een product alsnog conform?
Pas het ontwerp of de instructies aan, laat zo nodig opnieuw testen, werk het technisch dossier bij en stel een nieuwe conformiteitsverklaring op. Breng de CE-markering pas aan als alles klopt.
Welke verplichtingen heb ik als importeur?
U controleert of de fabrikant aan zijn verplichtingen heeft voldaan, vermeldt uw naam en adres op het product en bewaart de conformiteitsverklaring. Voor de productaansprakelijkheid geldt u als producent (artikel 6:187 BW).
Welke sancties kan een toezichthouder opleggen bij een onrechtmatige CE-markering?
Een toezichthouder kan een verkoopstop, terugroepactie, last onder dwangsom of bestuurlijke boete opleggen. De hoogte van een boete hangt af van de toepasselijke wet en de ernst van de overtreding; bij opzet kan daarnaast strafvervolging volgen op grond van de Wet op de economische delicten.
