Non-conformiteit en vertraging: rechten van de koper en de klachtplicht

Gepubliceerd op 16 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026

Levert een verkoper te laat of voldoet het product niet aan de afspraken, dan kunt u de verkoper daarop aanspreken. U kunt herstel, vervanging, prijsvermindering, ontbinding of schadevergoeding vragen, maar alleen als u binnen bekwame tijd bij de verkoper klaagt (artikel 7:23 BW). Voor schadevergoeding bij te late levering moet de verkoper bovendien in verzuim zijn, meestal pas na een schriftelijke ingebrekestelling.

De regels staan in Boek 6 en Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Het helpt als u weet wat uw rechten als koper zijn en hoe u ze inzet. Twee punten bepalen vaak de uitkomst: of u tijdig hebt geklaagd, en wat er precies in de koopovereenkomst staat.

Hieronder leest u wanneer een product non-conform is, welke regels anders zijn voor consumenten en bedrijven, hoe de Hoge Raad de klachtplicht uitlegt en wanneer u vertragingsschade vergoed krijgt.

Wanneer is een product non-conform?

Volgens artikel 7:17 BW moet een afgeleverde zaak aan de overeenkomst beantwoorden. Dat is de wettelijke basis voor non-conformiteit bij koop. Het gaat niet alleen om iets dat kapot is, maar om de vraag of u krijgt wat u op grond van de overeenkomst mocht verwachten.

Een product voldoet in elk geval niet als het:

• niet de eigenschappen heeft die de verkoper heeft toegezegd;
• niet geschikt is voor normaal gebruik;
• niet overeenkomt met de beschrijving van de verkoper;
• niet geschikt is voor een bijzonder gebruik dat bij de koop is voorzien.

Een voorbeeld ter illustratie: u koopt een laptop met 16 GB werkgeheugen en krijgt er een met 8 GB. Andere voorbeelden zijn een nieuwe fiets waarvan de remmen niet werken, of een woning met verborgen schimmelproblemen.

Wat u mag verwachten, hangt af van het soort product, de prijs en wat de verkoper heeft gezegd. Een tweedehands product hoeft niet als nieuw te zijn. Het moet wel veilig zijn en passen bij de staat die is besproken.

Er geldt een belangrijke uitzondering. Volgens artikel 7:17 lid 5 BW kunt u zich niet op non-conformiteit beroepen als u de afwijking bij het sluiten van de koop kende of redelijkerwijs kon kennen. Controleer het product daarom kort na aflevering.

Gebrek of ontbrekende eigenschap: maakt het verschil uit?

Een gebrek, zoals een technisch defect of een beschadiging, is één vorm van non-conformiteit. Een product kan ook technisch goed werken en toch niet aan de overeenkomst voldoen: een auto zonder de beloofde airco is niet kapot, maar wel non-conform.

Voor uw rechten maakt het onderscheid weinig uit. In beide gevallen toetst de rechter aan artikel 7:17 BW. Ook verkeerde specificaties, ongeschiktheid voor een vooraf genoemd doel en een lagere kwaliteit dan in de beschrijving stond, vallen eronder.

Welke afspraken in de koopovereenkomst tellen mee?

De koopovereenkomst bepaalt welke eigenschappen het product moet hebben. Concrete afspraken in het contract gaan voor op algemene verwachtingen. Een voorbeeld ter illustratie: staat in de overeenkomst dat een machine 50 eenheden per uur produceert, dan is dat een harde eis.

Ook mededelingen van de verkoper tijdens de onderhandelingen tellen mee, net als brochures en technische bladen. Bewaar die stukken, bijvoorbeeld e-mails of een schermafbeelding van de advertentie. U kunt ze later gebruiken om non-conformiteit aan te tonen.

Zegt het contract niets, dan moet het product toch geschikt zijn voor normaal gebruik. Aan een professionele machine worden andere eisen gesteld dan aan een product voor thuisgebruik. Wilt u het product voor een bijzonder doel gebruiken, meld dat dan schriftelijk aan de verkoper vóór de koop. Dan hoort het product ook voor dat doel geschikt te zijn (artikel 7:17 lid 2 BW).

Consumentenkoop of zakelijke koop: wat is anders?

Koopt u als consument van een bedrijf, dan geeft Boek 7 BW u extra bescherming. Van die regels mag de verkoper volgens artikel 7:6 BW niet ten nadele van de consument afwijken. Tussen bedrijven geldt meer contractsvrijheid. De tabel zet de belangrijkste verschillen naast elkaar (wettekst per 29 oktober 2026).

Let op: de tweemaandentermijn en het bewijsvermoeden gelden alleen bij consumentenkoop van roerende zaken. Bij de koop van een woning beoordeelt de rechter de klachttermijn naar de omstandigheden.

Welke rechten hebt u bij een non-conform product, en in welke volgorde?

Meestal begint u met herstel of vervanging. Lukt dat niet, dan volgen prijsvermindering, ontbinding en schadevergoeding. Zo ziet dat er stap voor stap uit:

Stap 1: klagen en herstel of vervanging eisen

Volgens artikel 7:21 lid 1 BW kunt u eisen dat de verkoper het ontbrekende aflevert, het product herstelt of het vervangt. De kosten daarvan mag de verkoper niet aan u doorberekenen (lid 2). Hij moet binnen een redelijke termijn en zonder ernstige overlast voor u nakomen (lid 3). Vervanging kan hij weigeren als de afwijking te gering is.

Bij een consumentenkoop mag u, als de verkoper na een schriftelijke aanmaning niet binnen redelijke tijd herstelt, het product door een derde laten herstellen en de kosten op de verkoper verhalen (artikel 7:21 lid 6 BW).

Stap 2: prijsvermindering als herstel uitblijft

Lukt herstel of vervanging niet, of werkt de verkoper niet mee, dan kunt u prijsvermindering vragen. U houdt het product en betaalt minder. De korting hangt af van het verschil tussen de waarde van een goed product en de waarde van wat u kreeg. Voor consumenten staan de voorwaarden in artikel 7:22 BW. Soms is een deskundige nodig om het verschil te bepalen.

Stap 3: de koop ontbinden bij een ernstig gebrek

Is de afwijking niet van ondergeschikte betekenis, dan kunt u de koopovereenkomst ontbinden (artikel 6:265 BW). Is nakoming nog mogelijk, dan moet de verkoper eerst in verzuim zijn, meestal na een schriftelijke ingebrekestelling. Na ontbinding geeft u het product terug en betaalt de verkoper de koopprijs terug. Bij deelleveringen kunt u ook alleen het gebrekkige deel ontbinden.

Overmacht van de verkoper staat ontbinding niet in de weg. Artikel 6:265 BW vereist een tekortkoming, niet dat die de verkoper te verwijten is.

Stap 4: schadevergoeding voor wat overblijft

Schade die na herstel, vervanging of ontbinding overblijft, kunt u vorderen op grond van artikel 6:74 BW. Denk aan kosten van een tijdelijke oplossing of schade door het gebruik van het gebrekkige product. De verkoper hoeft niet te betalen als de tekortkoming hem niet kan worden toegerekend (artikel 6:75 BW). Kunt u de verkoper niet tot nakoming dwingen, lees dan ook onze uitleg over de vordering tot nakoming.

Veroorzaakt een gebrekkig product schade aan personen of andere zaken, dan kan ook de producent aansprakelijk zijn op grond van de regels voor productaansprakelijkheid (artikel 6:185 BW). Wat nieuwe Europese regels voor herstel betekenen, leest u in ons artikel over het recht op reparatie.

Hoe streng is de klachtplicht?

Volgens artikel 6:89 BW moet een schuldeiser binnen bekwame tijd protesteren als de prestatie niet goed is. Voor koop staat dezelfde regel in artikel 7:23 BW. Zo kan de verkoper de klacht nog onderzoeken, bewijs verzamelen en het probleem oplossen. Mist u de klachttermijn, dan verliest u in beginsel al uw rechten: herstel, prijsvermindering, ontbinding en schadevergoeding. De koopprijs blijft dan verschuldigd.

Wat de Hoge Raad heeft beslist

Op 8 februari 2013 oordeelde de Hoge Raad dat tijdsverloop een belangrijke, maar niet doorslaggevende factor is. De rechter moet alle omstandigheden wegen, waaronder de vraag of de verkoper door de late klacht nadeel heeft geleden. Een vaste termijn geldt niet, ook niet als uitgangspunt (ECLI:NL:HR:2013:BY4600).

Op 23 november 2007 besliste de Hoge Raad in een zaak over een verontreinigd tankstationperceel dat de klachtplicht geldt voor elke vordering die feitelijk op non-conformiteit berust. Dat geldt ook als de koper zijn vordering op onrechtmatige daad baseert. De koper moet bij betwisting stellen en bewijzen dat en hoe hij tijdig heeft geklaagd (ECLI:NL:HR:2007:BB3733).

Hoe klaagt u zo dat het later bewijsbaar is?

• Klaag schriftelijk, per e-mail of aangetekende brief, en bewaar een kopie met datum.
• Omschrijf concreet wat er mis is; een vage klacht geeft de verkoper geen kans het gebrek te onderzoeken.
• Leg het gebrek vast met foto’s, rapporten en correspondentie.
• Begin direct met onderzoek als u iets vermoedt: de termijn loopt vanaf het moment dat u het gebrek ontdekte of redelijkerwijs had moeten ontdekken.

Zakelijke partijen leggen de klachttermijn vaak vast in hun algemene voorwaarden. Los van de klachtplicht geldt een verjaringstermijn: rechtsvorderingen wegens non-conformiteit verjaren volgens artikel 7:23 lid 2 BW twee jaar na de kennisgeving van de klacht.

Wanneer krijgt u vertragingsschade vergoed?

Volgens artikel 6:85 BW vergoedt de verkoper vertragingsschade alleen over de periode waarin hij in verzuim is. Verzuim ontstaat niet vanzelf op het moment dat de levering uitblijft. Meestal moet u de verkoper eerst schriftelijk in gebreke stellen en een redelijke termijn geven (artikel 6:82 BW).

Een ingebrekestelling is niet nodig als er een fatale termijn is afgesproken en die verstrijkt (artikel 6:83 sub a BW). Of een termijn fataal is, hangt af van de bewoordingen van het contract. Een leverdatum alleen is dat niet altijd.

Vertragingsschade bestaat uit kosten om de gevolgen van de vertraging op te vangen, zoals de huur van vervangende apparatuur, het uitbesteden van werk en gederfde winst. Partijen kunnen ook vooraf een boete per week vertraging afspreken (artikel 6:91 BW). U moet de schade kunnen aantonen, bijvoorbeeld met facturen of een deskundigenrapport.

Wanneer kan de verkoper zich verweren?

• U kende het gebrek bij de koop of kon het redelijkerwijs kennen (artikel 7:17 lid 5 BW).
• U hebt niet binnen bekwame tijd geklaagd (artikel 7:23 BW).
• Het probleem komt door normale slijtage of verkeerd gebruik.
• De tekortkoming is hem niet toe te rekenen (overmacht, artikel 6:75 BW); dan vervalt alleen de schadevergoeding, niet de ontbinding.
• Het contract beperkt zijn aansprakelijkheid. Een beroep daarop kan onaanvaardbaar zijn (artikel 6:248 lid 2 BW), en tegenover consumenten gelden extra grenzen.

Gaat er iets mis tijdens transport, dan is vaak de vervoerder aansprakelijk voor schade of verlies onderweg. Bij een consumentenkoop gaat het risico pas over op de koper bij aflevering (artikel 7:11 BW).

Wat moet u als koper bewijzen?

De rechter beoordeelt of er sprake is van wanprestatie, dus een tekortkoming in de nakoming. U moet aantonen dat er een overeenkomst is, dat de verkoper die niet is nagekomen, dat u schade hebt en dat de schade door de tekortkoming komt. Wie zich op een rechtsgevolg beroept, draagt daarvan de bewijslast (artikel 150 Rv). Voor een consument helpt het bewijsvermoeden van artikel 7:18 lid 2 BW in het eerste jaar na aflevering. Meer over de bredere aansprakelijkheid leest u op een aparte pagina.

Wat wij doen in een geschil over levering

• Wij toetsen aan de hand van de overeenkomst en de mededelingen van de verkoper of het product non-conform is.
• Wij stellen een klachtbrief of ingebrekestelling op, of beoordelen voor de verkoper of een klacht tijdig is.
• Wij berekenen de schade of prijsvermindering, zo nodig met een deskundige.
• Wij beoordelen of een beperking van aansprakelijkheid standhoudt.
• Wij ontbinden de koop buitengerechtelijk of vorderen nakoming, ontbinding of schadevergoeding bij de rechter.

Non-conformiteit en vertraging in vijf punten

• Een product is non-conform als het niet aan de koopovereenkomst beantwoordt (artikel 7:17 BW).
• Herstel of vervanging is gratis voor de koper (artikel 7:21 lid 2 BW).
• De Hoge Raad hanteert geen vaste klachttermijn; voor consumenten is twee maanden na ontdekking altijd op tijd.
• De klachtplicht geldt ook als u uw vordering op onrechtmatige daad baseert.
• Vertragingsschade loopt pas vanaf het verzuim, meestal na een ingebrekestelling.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina civiel recht advocaat.