Gepubliceerd op 16 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026
Scheiden zonder strijd kan als u het samen eens bent over de scheiding en de gevolgen ervan: dan dient u een gemeenschappelijk verzoek in met een echtscheidingsconvenant en, als u minderjarige kinderen heeft, een ouderschapsplan. Ook dan is een advocaat verplicht, want alleen een advocaat kan het verzoek bij de rechtbank indienen; u kunt wel samen één advocaat nemen.
Hieronder leest u wat er nodig is voor een scheiding in goed overleg, welke rol een mediator en een advocaat hebben, welke afspraken u moet maken en hoe de procedure verloopt.
Inhoudsopgave
Wat is een scheiding op gemeenschappelijk verzoek?
Bij een gemeenschappelijk verzoek vragen beide echtgenoten de rechtbank samen om het huwelijk te ontbinden (artikel 1:154 BW). De enige wettelijke grond is dat het huwelijk duurzaam ontwricht is, en dat staat vast als u het allebei verzoekt.
Bij het verzoek voegt u het convenant met uw afspraken. Heeft u minderjarige kinderen, dan is een ouderschapsplan verplicht (artikel 815 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering). Er is meestal geen zitting nodig; de rechter beslist op de stukken.
Is er geen overeenstemming, dan kan één van u een eenzijdig verzoek indienen. De ander kan daarop reageren met een verweerschrift; zo’n procedure duurt doorgaans langer. Hoe die procedure verloopt, leest u op onze pagina over een scheiding aanvragen.
Wat is nodig om zonder strijd te scheiden?
U moet allebei bereid zijn om open te zijn over uw financiële situatie en om compromissen te sluiten. Zonder volledige informatie over inkomens, bezittingen, schulden en pensioenen kunt u geen evenwichtige afspraken maken.
Verzamel vóór de eerste gesprekken de belangrijkste stukken: salarisstroken of jaarcijfers, de hypotheekakte, bankafschriften, pensioenoverzichten (zie mijnpensioenoverzicht.nl) en eventuele huwelijkse voorwaarden. Een volledige lijst van bezittingen en schulden voorkomt dat er later discussie ontstaat over wat vergeten is. Meer daarover leest u in ons artikel over wat er met uw vermogen gebeurt bij een scheiding.
Mediator of advocaat: wie doet wat?
Een mediator begeleidt de gesprekken en helpt u samen tot afspraken te komen. Een advocaat zorgt dat die afspraken juridisch kloppen en dient het verzoek in bij de rechtbank.
De rol van de mediator
De mediator is neutraal en kiest geen kant. Hij helpt u gesprekken te voeren over de kinderen, de woning, het vermogen en de alimentatie, en kan de afspraken op papier zetten.
Een mediator mag het verzoekschrift niet zelf bij de rechtbank indienen, tenzij hij ook advocaat is. Werkt u met een mediator die geen advocaat is, dan heeft u daarnaast een advocaat nodig voor de procedure. Meer over deze route leest u in ons artikel over echtscheiding door middel van mediation.
Samen één advocaat of ieder een eigen advocaat?
Bij een gemeenschappelijk verzoek mag één advocaat u allebei bijstaan. Dat werkt alleen als u het over de hoofdzaken eens bent; de advocaat moet onpartijdig blijven en kan niet het belang van één van u behartigen.
Ontstaat er tijdens het traject een echt geschil, dan moet de gezamenlijke advocaat zich terugtrekken en heeft ieder een eigen advocaat nodig. Kiest u liever ieder voor een eigen advocaat, bijvoorbeeld bij een groot inkomensverschil of een eigen onderneming, dan kunnen beide advocaten samen naar een regeling toewerken. Lees ook ons artikel over vechtscheiding of vriendschappelijk uit elkaar.
Welke afspraken legt u vast in het convenant?
In het echtscheidingsconvenant legt u alle financiële gevolgen vast: verdeling van bezittingen en schulden, de woning, het pensioen en de alimentatie. De rechter kan het convenant in de echtscheidingsbeschikking opnemen, zodat de afspraken ook afdwingbaar zijn.
- Verdeling. Bent u in gemeenschap van goederen getrouwd, dan heeft ieder recht op de helft (artikel 1:100 BW). Onder huwelijkse voorwaarden bepalen die voorwaarden wat verrekend moet worden.
- Woning. U kiest tussen verkoop, toedeling aan één van u met uitkoop, of tijdelijk samen eigenaar blijven. Bij uitkoop moet de bank instemmen met ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid; zie ook ons artikel over het huis verkopen bij scheiding.
- Pensioen. Volgens de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding 1995 heeft ieder in beginsel recht op de helft van het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen. Meld de scheiding binnen twee jaar na de inschrijving bij het pensioenfonds; zie ons artikel over pensioen bij scheiding.
- Partneralimentatie. Sinds 1 januari 2020 duurt partneralimentatie in beginsel maximaal vijf jaar (artikel 1:157 BW), met uitzonderingen tot tien jaar. U kunt samen ook afspreken dat er geen alimentatie wordt betaald.
- Kinderalimentatie. Deze wordt berekend met de normen van de werkgroep Alimentatienormen en loopt tot het kind 21 jaar is (artikel 1:395a BW).
Veranderen de omstandigheden later ingrijpend, dan kunt u het convenant in bepaalde gevallen laten wijzigen. Wanneer dat kan, leest u in ons artikel over het wijzigen van een echtscheidingsconvenant.
Wat regelt u in het ouderschapsplan?
Het ouderschapsplan bevat volgens artikel 815 lid 2 Rv in elk geval afspraken over de verdeling van zorg- en opvoedingstaken, de manier waarop u elkaar informeert en raadpleegt, en de kosten van verzorging en opvoeding. Ook moet u vermelden hoe de kinderen bij het plan zijn betrokken.
Na de scheiding blijft het gezamenlijk gezag in beginsel bestaan (artikel 1:251 lid 2 BW). Belangrijke beslissingen, zoals de schoolkeuze of een medische behandeling, neemt u dus samen. Meer leest u in ons artikel wat is een ouderschapsplan en in onze gids voor ouders die uit elkaar gaan; praktische tips over co-ouderschap vindt u daar ook.
Hoe verloopt de procedure na het verzoek?
De advocaat dient het gemeenschappelijk verzoek met het convenant en het ouderschapsplan in bij de rechtbank. De rechter beslist meestal zonder zitting; kinderen van twaalf jaar en ouder krijgen eerst een uitnodiging om hun mening te geven.
Na de beschikking is de scheiding pas definitief als zij is ingeschreven in het register van de burgerlijke stand (artikel 1:163 BW). Dat moet binnen zes maanden nadat de beschikking onherroepelijk is geworden. Door samen een akte van berusting te tekenen, hoeft u de beroepstermijn van drie maanden niet af te wachten.
Welke fouten kunt u beter vermijden?
- Alleen mondelinge afspraken maken: zonder convenant zijn ze moeilijk af te dwingen.
- Het pensioen vergeten of de meldtermijn van twee jaar laten verlopen.
- De woning toedelen zonder vooraf te laten toetsen of de bank de achterblijvende partner uit de hypotheek ontslaat.
- Tekenen onder tijdsdruk, zonder dat u de financiële gevolgen kent.
- Niet nagaan of u recht heeft op gesubsidieerde rechtsbijstand via de Raad voor Rechtsbijstand.
Wat kunnen wij voor u doen bij scheiden zonder strijd?
- U samen als gezamenlijke advocaat begeleiden bij een gemeenschappelijk verzoek.
- Het echtscheidingsconvenant en het ouderschapsplan opstellen of beoordelen.
- De alimentatie berekenen en de verdeling van vermogen en pensioen doorrekenen.
- Het verzoekschrift indienen en de inschrijving van de scheiding bewaken.
- Afspraken uit een mediation juridisch toetsen. Meer over onze scheidingsadvocaten.
Samengevat
- Bent u het eens, dan dient u een gemeenschappelijk verzoek in (artikel 1:154 BW).
- Een advocaat is altijd nodig om het verzoek in te dienen; één gezamenlijke advocaat is mogelijk.
- Een convenant regelt de financiële gevolgen; met minderjarige kinderen is een ouderschapsplan verplicht.
- Partneralimentatie duurt in beginsel maximaal vijf jaar, kinderalimentatie tot 21 jaar.
- De scheiding is definitief na inschrijving in de burgerlijke stand, binnen zes maanden na de onherroepelijke beschikking.
Veelgestelde vragen
Kunnen we zonder advocaat scheiden als we het eens zijn?
Nee, een echtscheiding gaat altijd via de rechter en het verzoek moet door een advocaat worden ingediend. Alleen een geregistreerd partnerschap zonder minderjarige kinderen kan zonder rechter worden beëindigd.
Moeten we naar een zitting?
Bij een gemeenschappelijk verzoek meestal niet; de rechter beslist op de stukken. Heeft de rechter vragen over het convenant of het ouderschapsplan, dan kan hij alsnog een zitting bepalen.
Wat als we het halverwege niet meer eens zijn?
Dan kan een gezamenlijke advocaat niet voor één van u verder procederen. Ieder neemt een eigen advocaat, en één van u kan een eenzijdig verzoek indienen waarin de rechter over de geschilpunten beslist.
Is mediation verplicht?
Nee, mediation is vrijwillig. Het kan helpen als u er samen bijna uit bent maar op enkele punten vastloopt; de rechter kan partijen ook naar een mediator verwijzen.
