Gepubliceerd op 8 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 9 oktober 2026
Wie als startup geld ophaalt via een crowdfundingplatform voor leningen of aandelen, valt sinds november 2021 onder de Europese crowdfundingverordening (Verordening (EU) 2020/1503). Het platform heeft dan een vergunning van de AFM nodig als crowdfundingdienstverlener, maar voor donatie- en beloningscrowdfunding geldt deze verordening niet.
De verordening regelt vooral de plichten van het platform en de bescherming van beleggers. Als startup krijgt u daarmee te maken via informatieplichten en de keuzes die u maakt bij de opzet van uw campagne. In dit artikel leest u welke regels gelden, welke risico’s er zijn en waar u als ondernemer en als belegger op let.
Inhoudsopgave
Welke vormen van crowdfunding zijn er?
Er zijn vier vormen: donatie, beloning, lening en aandelen of andere effecten. Alleen de laatste twee vallen onder de Europese crowdfundingverordening.
- Donatiecrowdfunding: geldgevers krijgen niets terug. Dit is in juridische zin een schenking.
- Beloningscrowdfunding: geldgevers krijgen een product of dienst, vaak een voorverkoop. Op die afspraak is het gewone overeenkomstenrecht van toepassing en, bij verkoop aan consumenten, het consumentenrecht.
- Leningcrowdfunding: geldgevers lenen geld aan de onderneming tegen rente en krijgen het volgens een aflossingsschema terug.
- Crowdfunding in aandelen of obligaties: geldgevers worden belegger in uw onderneming en delen in winst of verlies.
Wat regelt de Europese crowdfundingverordening?
De verordening geldt voor platforms die leningen of effecten van ondernemingen bemiddelen, tot een totaal van 5 miljoen euro per ondernemer per twaalf maanden. Het platform heeft een vergunning nodig als crowdfundingdienstverlener (ECSP); in Nederland verleent de AFM die vergunning.
De verordening is van toepassing sinds 10 november 2021. Na een overgangsperiode tot 10 november 2023 mag geen platform meer zonder ECSP-vergunning actief zijn in deze vormen van crowdfunding. Met die vergunning mag een platform in de hele Europese Unie diensten verlenen. Of een platform een vergunning heeft, controleert u in het register van de AFM.
Het platform moet onder meer de ondernemers die geld ophalen beoordelen (due diligence), belangenconflicten voorkomen en een plan hebben voor het geval het zelf failliet gaat. Een platform mag ook zelf geen belang hebben in de projecten die het aanbiedt.
Welke informatie moet u als startup geven?
Voor elk aanbod stelt u een essentiële-beleggingsinformatieblad op van maximaal zes A4-pagina’s. Daarin staan onder meer de risico’s, de kosten, de voorwaarden van het aanbod en informatie over uw onderneming.
U bent verantwoordelijk voor de juistheid van dat informatieblad. Is de informatie onjuist of misleidend, dan kunt u aansprakelijk zijn tegenover beleggers. Ook bestuurders kunnen daarop worden aangesproken. Lees ook ons artikel over bestuurdersaansprakelijkheid.
Hoe worden beleggers beschermd?
De verordening maakt onderscheid tussen ervaren en niet-ervaren beleggers. Niet-ervaren beleggers krijgen extra bescherming: een kennistoets vooraf, een waarschuwing bij grote bedragen en een bedenktijd van vier kalenderdagen.
- Kennistoets: het platform toetst vooraf of de belegger de risico’s begrijpt. Ook moet de belegger nagaan hoeveel verlies hij kan dragen.
- Waarschuwing: wil een niet-ervaren belegger in één project meer steken dan 1.000 euro of 5% van zijn nettovermogen (het hoogste van die twee bedragen), dan krijgt hij een waarschuwing en moet hij uitdrukkelijk bevestigen dat hij de risico’s begrijpt.
- Bedenktijd: een niet-ervaren belegger kan zijn aanbod tot beleggen binnen vier kalenderdagen intrekken, zonder reden en zonder kosten.
Er bestaat geen wettelijk maximum van 10% van het vermogen of een vast maximumbedrag per belegger. De verordening werkt met de waarschuwing en de bevestiging hierboven. De belegger beslist uiteindelijk zelf.
Welke risico’s lopen beleggers?
Het grootste risico is dat de onderneming de lening niet terugbetaalt of failliet gaat. Het depositogarantiestelsel geldt niet voor crowdfunding, dus de belegger kan zijn hele inleg kwijtraken.
Daarnaast zijn aandelen en leningen via crowdfunding meestal moeilijk verhandelbaar. Wie tussentijds geld nodig heeft, kan zijn belang vaak niet verkopen. Ook verwatering speelt een rol: geeft de onderneming later nieuwe aandelen uit, dan daalt het procentuele belang van bestaande beleggers.
Welke afspraken legt u als startup vast?
Leg vooraf vast welke rechten crowdfunders krijgen en hoe zij meebeslissen. Bij crowdfunding in aandelen gebruiken veel startups certificaten via een stichting administratiekantoor (STAK), zodat de zeggenschap gebundeld blijft.
Denk daarnaast aan de verhouding met latere investeerders. Een durfkapitaalfonds wil vaak weten welke rechten crowdfunders hebben en of die een volgende financieringsronde kunnen blokkeren. Lees meer over certificering in ons artikel over STAK en certificering van aandelen en over afspraken met investeerders in startup versus investeerder.
Waar let u als startup op?
- Controleer in het AFM-register of het platform een ECSP-vergunning heeft.
- Laat het essentiële-beleggingsinformatieblad nalezen op juistheid en volledigheid, vooral de risicoparagraaf.
- Leg in de statuten, de leningsvoorwaarden of de STAK-voorwaarden vast welke rechten crowdfunders krijgen.
- Bewaak de grens van 5 miljoen euro per twaalf maanden voor alle aanbiedingen via platforms samen.
- Regel bij beloningscrowdfunding wat u doet als u het product niet of later levert, en hoe u omgaat met het herroepingsrecht van consumenten.
Waar let u als belegger op?
- Controleer of het platform een ECSP-vergunning van de AFM of een andere Europese toezichthouder heeft.
- Lees het essentiële-beleggingsinformatieblad, met name de risico’s, de kosten en de rangorde van uw vordering bij faillissement.
- Gebruik de bedenktijd van vier kalenderdagen als u twijfelt over een aanbod.
- Spreid uw inleg over meerdere projecten en beleg alleen geld dat u kunt missen.
Wat kunnen wij voor u doen bij crowdfunding?
Wij begeleiden startups en beleggers bij de juridische kant van crowdfunding; meer over onze aanpak leest u op de pagina ondernemingsrecht.
- Wij beoordelen of uw campagne onder de Europese crowdfundingverordening valt en welke plichten daaruit volgen.
- Wij lezen het essentiële-beleggingsinformatieblad na en wijzen u op onvolledige of misleidende passages.
- Wij stellen leningsvoorwaarden, STAK-voorwaarden of statutenwijzigingen op die passen bij de rechten die u crowdfunders wilt geven.
- Wij beoordelen de overeenkomst met het platform, onder meer op kosten, exclusiviteit en aansprakelijkheid.
- Wij staan beleggers bij die menen dat zij door onjuiste informatie schade hebben geleden.
Samengevat
- Crowdfunding in leningen of effecten valt onder Verordening (EU) 2020/1503; het platform heeft een ECSP-vergunning van de AFM nodig.
- De verordening geldt tot 5 miljoen euro per ondernemer per twaalf maanden; donatie- en beloningscrowdfunding vallen erbuiten.
- Niet-ervaren beleggers krijgen een kennistoets, een waarschuwing boven 1.000 euro of 5% van hun nettovermogen (het hoogste bedrag) en vier dagen bedenktijd.
- Er geldt geen wettelijk maximum van 10% van het vermogen; de belegger beslist zelf na de waarschuwing.
Veelgestelde vragen
Heeft een donatieplatform een AFM-vergunning nodig?
Nee. Donatie- en beloningscrowdfunding vallen niet onder de Europese crowdfundingverordening. Voor beloningscrowdfunding gelden wel het gewone overeenkomstenrecht en, bij verkoop aan consumenten, het consumentenrecht.
Hoeveel mag een particulier via crowdfunding beleggen?
Er is geen wettelijk maximum. Een niet-ervaren belegger die in één project meer wil steken dan 1.000 euro of 5% van zijn nettovermogen (het hoogste van die twee), krijgt een waarschuwing en moet bevestigen dat hij de risico’s begrijpt.
Kan ik mijn belegging terugdraaien?
Als niet-ervaren belegger kunt u uw aanbod binnen vier kalenderdagen intrekken, zonder opgave van reden en zonder kosten. Daarna zit u aan de belegging vast.
Wat gebeurt er als het platform failliet gaat?
Het platform moet een plan hebben om lopende leningen en beleggingen af te wikkelen als het zelf ophoudt te bestaan. Uw belegging in de onderneming blijft bestaan, maar de afwikkeling kan vertraging oplopen.
