Te hard rijden of door rood: wanneer het een misdrijf wordt

Gepubliceerd op 27 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026

Te hard rijden of door rood rijden is in Nederland op zichzelf geen misdrijf. Tot en met 30 km per uur te hard, op de autosnelweg 40, volgt een administratieve sanctie via de Wet Mulder die niet op uw strafblad komt. Rijdt u harder, dan volgt strafrechtelijke afdoening met wel een aantekening, en wordt het een misdrijf zodra er iets bijkomt, zoals letsel of zeer gevaarlijk rijgedrag.

Wanneer is een verkeersfeit een overtreding en wanneer een misdrijf?

Artikel 178 van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW) wijst aan welke verkeersfeiten een misdrijf zijn; te hard rijden en door rood rijden horen daar op zichzelf niet bij. Wat wel verschilt, is of een feit administratief of strafrechtelijk wordt afgedaan.

Er lopen dus twee onderscheidingen door elkaar, en juist dat veroorzaakt de verwarring. De eerste is de vraag of een feit via de Wet Mulder of via het strafrecht wordt afgedaan. De tweede is de vraag of een strafbaar feit in de WVW als overtreding of als misdrijf is aangemerkt.

De klassieke verkeersmisdrijven zijn rijden onder invloed (artikel 8 WVW), doorrijden na een ongeval (artikel 7) en het veroorzaken van een ongeval met zwaar letsel of de dood door schuld (artikel 6). Daar is artikel 5a WVW bij gekomen: zeer gevaarlijk rijgedrag, ook als er geen ongeluk gebeurt. Artikel 5a noemt onder meer fors te hard rijden, gevaarlijk inhalen en door rood licht rijden, als dat opzettelijk gebeurt, de verkeersregels ernstig schendt en levensgevaar of gevaar voor zwaar letsel voor anderen oplevert.

Een gewone snelheidsovertreding of een gemist rood licht valt daar niet onder. De praktische pijn zit dan meestal niet in het etiket misdrijf, maar in de aantekening en in het rijbewijs.

Welke snelheid leidt tot welke afdoening?

Het verschil wordt vooral bepaald door de gecorrigeerde snelheid en door de vraag of u bent staande gehouden. Het overzicht hieronder geeft de grenzen (stand per 29 oktober 2026; bronnen: Wet Mulder en Rijksoverheid over invordering van het rijbewijs).

Wanneer blijft te hard rijden een Mulderboete?

Rijdt u tot en met 30 km per uur te hard op een gewone weg, of tot en met 40 km per uur te hard op een autosnelweg, dan is het een Muldergedraging. U ontvangt een beschikking van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). Kan niet direct worden vastgesteld wie reed, dan krijgt de kentekenhouder de sanctie (artikel 5 Wet Mulder).

Het belangrijkste kenmerk is dat de afhandeling buiten het strafrecht valt. Er is geen verdachte, geen officier van justitie die vervolgt en geen aantekening in de justitiële documentatie. Voor de meeste bestuurders is dat het verschil dat er werkelijk toe doet, bijvoorbeeld bij een aanvraag van een Verklaring Omtrent het Gedrag. Wat een verkeersfeit wel en niet met uw strafblad doet, zetten wij uiteen bij verkeersovertredingen en het strafblad.

Bij het vaststellen van de snelheid past het Openbaar Ministerie een correctie toe. Tot en met 100 km per uur gaat er 3 km per uur van de gemeten snelheid af; daarboven drie procent. De uitkomst heet de gecorrigeerde snelheid, en die telt. Zit u vlak boven een grenswaarde, laat dan eerst die correctie narekenen en controleren of het meetmiddel geldig was geijkt en juist is gebruikt. Hoe u dat aanpakt, leest u bij geflitst voor te hard rijden en de bezwaarprocedure.

Wanneer wordt te hard rijden strafrechtelijk vervolgd?

Boven de Muldergrenzen pakt het Openbaar Ministerie het feit strafrechtelijk op, in de regel met een strafbeschikking (artikel 257a Wetboek van Strafvordering). Dat is geen boete van het CJIB maar een strafrechtelijke sanctie, opgelegd door de officier van justitie zonder tussenkomst van de rechter. Zij leidt tot een aantekening in de justitiële documentatie.

Naarmate de overschrijding groter wordt, verschuift de reactie. Bij zeer forse overschrijdingen, bij samenloop met andere feiten of bij herhaling volgt een dagvaarding voor de politierechter, die naast een geldboete een ontzegging van de rijbevoegdheid kan opleggen. Die ontzegging is in de praktijk de zwaarste sanctie. De maximale duur staat in artikel 179 WVW en is bij overtredingen lager dan bij misdrijven zoals rijden onder invloed en doorrijden na een ongeval.

Wordt u opgeroepen voor een OM-hoorzitting, dan is dat geen formaliteit: daar wordt de sanctie bepaald en soms al een regeling getroffen. Wat u daar kunt verwachten, beschrijven wij bij de OM-zitting en de strafbeschikking.

Wanneer is door rood rijden meer dan een boete?

Door rood rijden wordt een misdrijf zodra er meer bijkomt, zoals een ongeval met zwaar letsel, rijden onder invloed of zeer gevaarlijk rijgedrag. Op zichzelf blijft het een Muldergedraging.

Bij een gewoon rood licht krijgt u een administratieve sanctie, of die nu is vastgesteld door een roodlichtcamera of door een agent ter plaatse. Ook een vergissing telt; de gedraging is objectief vastgesteld en de vraag of u het expres deed, speelt in die procedure geen rol. Het actuele bedrag vindt u in de Boetebase van het Openbaar Ministerie; het CJIB rekent daar administratiekosten bij. Een Mulderboete voor door rood rijden komt niet op uw strafblad.

Het beeld verandert zodra er iets bijkomt. Ontstaat er een aanrijding met zwaar letsel of de dood, dan komt artikel 6 WVW in beeld en gaat het om een misdrijf, met de vraag welke mate van schuld bewezen kan worden. Hoe de rechter die schuldvraag benadert, hebben wij uitgewerkt bij schuld in het verkeer en de beoordeling van nalatigheid.

Daarnaast kan door rood rijden deel zijn van een rit die als zeer gevaarlijk rijgedrag wordt aangemerkt (artikel 5a WVW). Denk aan een combinatie van fors te hard rijden, bumperkleven, gevaarlijk inhalen en het negeren van verkeerslichten in dezelfde rit. Speelt alcohol of drugs een rol, dan komt daar een zelfstandig misdrijf bij; de gevolgen daarvan beschrijven wij bij rijden onder invloed.

Hoe de Hoge Raad schuld en roekeloosheid in het verkeer uitlegt

Op 15 oktober 2024 gaf de Hoge Raad in twee arresten uitleg over de schuldgradaties van artikel 6 WVW:

• Hoge Raad, 15 oktober 2024 (ECLI:NL:HR:2024:1405): de verdachte reed op een weg met een maximum van 80 km per uur snelheden tot ruim 270 km per uur en veroorzaakte bij een inhaalpoging een ongeval met zwaar letsel. De Hoge Raad oordeelde dat er in elk geval sprake is van roekeloosheid, de zwaarste schuldvorm, als het rijgedrag ook als overtreding van artikel 5a lid 1 WVW kan worden aangemerkt. De grondslag daarvoor is artikel 175 lid 2 WVW.
• Hoge Raad, 15 oktober 2024 (ECLI:NL:HR:2024:1398): een bestuurster raakte in het donker op de tegenrijbaan en botste frontaal, met een dode tot gevolg. Ook een kort moment van onoplettendheid kan schuld opleveren als de verkeerssituatie veel aandacht vraagt; ernstige gevolgen alleen zijn niet genoeg.

Voor door rood rijden betekent dit: zonder ongeval blijft het een Mulderfeit, maar na een ongeval met zwaar letsel kijkt de rechter naar het geheel van uw rijgedrag in die rit.

Wanneer neemt de politie uw rijbewijs in?

De politie vordert uw rijbewijs direct in als u 50 km per uur of meer te hard rijdt en wordt staande gehouden. Voor bromfietsen ligt die grens bij 30 km per uur. Een flitsfoto is daarvoor niet genoeg: er moet een staandehouding zijn geweest.

Na de invordering beslist de officier van justitie binnen tien dagen of het rijbewijs wordt ingehouden of teruggegeven (artikel 164 WVW). Houdt hij het in, dan moet hij de zaak binnen zes maanden aan de rechter voorleggen. Tot die tijd mag u geen motorrijtuig besturen, ook niet voor uw werk. U kunt de rechtbank met een klaagschrift vragen om teruggave; hoe dat verloopt, leest u bij de klaagschriftprocedure bij rijbewijsintrekking. Legt de rechter later een ontzegging op, dan gaat de periode zonder rijbewijs daar in de regel af.

Naast de strafrechtelijke route bestaat een tweede spoor dat veel bestuurders overvalt. De politie kan een melding doen bij het CBR, dat zelfstandig een maatregel oplegt. Bij onveilig rijgedrag gaat het om een cursus over gedrag en verkeer of een onderzoek naar de rijvaardigheid, op eigen kosten. Die bestuursrechtelijke maatregel staat los van de strafzaak: een vrijspraak maakt de CBR-maatregel niet ongedaan.

Wat verandert er als u eerder bent bestraft voor te hard rijden?

Bij herhaling wordt de sanctie hoger en volgt eerder een onvoorwaardelijke rijontzegging. Ook het CBR grijpt sneller in.

Het Openbaar Ministerie werkt met richtlijnen die per bandbreedte van de overschrijding een strafeis koppelen. Een eerdere afdoening voor eenzelfde soort feit verhoogt die eis. Bij een dagvaarding weegt de politierechter zelfstandig de gemeten snelheid, de plaats en het tijdstip, de aanwezigheid van andere weggebruikers en het uittreksel uit de justitiële documentatie. Een eerdere onvoorwaardelijke ontzegging weegt daarbij het zwaarst.

Het bestuursrechtelijke spoor loopt intussen door. Omdat beide sporen los van elkaar lopen, kan een zaak strafrechtelijk mild worden afgedaan terwijl het CBR een maatregel oplegt die u maanden van de weg houdt.

Wat betekent een strafbeschikking voor uw strafblad en uw VOG?

Een Mulderboete komt niet op uw strafblad; een strafbeschikking of veroordeling wel. Of dat uw Verklaring Omtrent het Gedrag in de weg staat, hangt af van de functie.

Bij een VOG-aanvraag kijkt Justis in de regel vier jaar terug; voor sommige functies, zoals taxichauffeur, geldt een langere termijn. Een aantekening leidt niet automatisch tot een weigering. Justis beoordeelt of het feit, als het zich zou herhalen, een belemmering vormt voor de functie waarvoor u de verklaring nodig heeft. Voor een kantoorbaan weegt een snelheidsoverschrijding zelden zwaar; voor een chauffeur of een functie met een dienstvoertuig ligt dat anders.

Dat maakt de keuze om een strafbeschikking te accepteren zwaarder dan zij lijkt. Betalen is geen praktische afwikkeling maar het aanvaarden van een strafrechtelijke sanctie, met de registratie die daarbij hoort.

Hoe komt u op tegen een Mulderboete of een strafbeschikking?

Tegen een Mulderbeschikking gaat u binnen zes weken in beroep bij de officier van justitie; tegen een strafbeschikking doet u binnen veertien dagen verzet (artikel 257e Sv). Laat u die termijnen niet verlopen.

1. Beroep bij de officier van justitie (artikel 6 Wet Mulder): de termijn staat op de beschikking en is in de regel zes weken na de dagtekening. U hoeft het bedrag daarvoor niet te betalen.
2. Beroep bij de kantonrechter (artikel 9 Wet Mulder): bedraagt de sanctie ten minste € 225, dan moet u binnen twee weken na de mededeling zekerheid stellen. Doet u dat niet, dan wordt uw beroep niet-ontvankelijk verklaard zonder inhoudelijke beoordeling (artikel 11 Wet Mulder, stand per 1 september 2026).
3. Verzet tegen een strafbeschikking: binnen veertien dagen, waarna de rechter de zaak alsnog beoordeelt. Er geldt geen zekerheidstelling. Verloopt de termijn, dan wordt de strafbeschikking onherroepelijk.

Werd u vastgelegd door een roodlichtcamera of flitspaal, dan kunt u de foto via de website van het CJIB opvragen voordat u beroep instelt. Controleer of kenteken, plaats en tijdstip overeenkomen met de beschikking.

Inhoudelijk zijn er meer aanknopingspunten dan bestuurders denken. Was het meetmiddel geldig geijkt en volgens voorschrift gebruikt? Kloppen de plaatsing en de bekendmaking van het snelheidsbord op dat wegvak? Is de juiste correctie toegepast? Bent u werkelijk de bestuurder geweest? En bij een aanrijding: volgt uit het dossier daadwerkelijk schuld in de zin van artikel 6 WVW? Bij ernstige ongevallen is die vraag bepalend, zoals wij toelichten bij de straf bij een ernstig verkeersongeval.

Wie krijgt de boete als u de auto niet zelf bestuurde?

Bij een Mulderboete is de kentekenhouder aansprakelijk, ook als iemand anders reed. In het strafrecht moet het Openbaar Ministerie bewijzen dat u de bestuurder was.

Kan bij een Muldergedraging niet direct worden vastgesteld wie reed, dan gaat de beschikking naar degene op wiens naam het kenteken stond (artikel 5 Wet Mulder). Dat is een bewuste keuze van de wetgever: bij een flitsfoto is de bestuurder vaak niet te herkennen. Artikel 8 Wet Mulder noemt de gronden waarop de officier de beschikking toch vernietigt: het voertuig werd tegen uw wil gebruikt, het was verhuurd voor ten hoogste drie maanden, of u heeft een vrijwaringsbewijs omdat het voertuig al was overgedragen. Een vermoeden of de opmerking dat meer mensen de auto gebruiken, is niet genoeg.

Bij strafrechtelijke afdoening ligt het anders. Bij een staandehouding is het bewijs van de bestuurder eenvoudig, bij een flitsfoto niet altijd. Ontkent u en biedt de foto onvoldoende houvast voor herkenning, dan is dat een reëel verweer. U hoeft niet mee te werken aan uw eigen veroordeling (artikel 29 Sv), maar een ongeloofwaardige verklaring kan in de strafmaat doorwerken.

Wat geldt er extra voor beginnende bestuurders?

Voor beginnende bestuurders gelden een lagere alcoholgrens en strengere regels bij het CBR. Ook de grens voor invordering bij alcohol ligt lager: 0,8 promille in plaats van 1,3 promille, volgens de Rijksoverheid.

Wie voor het eerst een rijbewijs haalt, is in de regel vijf jaar beginnend bestuurder. Dat heeft niets met leeftijd te maken. Een beperkt aantal ernstige feiten binnen de beginnersperiode leidt tot ingrijpen door het CBR, waarbij het rijbewijs ongeldig kan worden verklaard en opnieuw examen moet worden gedaan. Die maatregel is bestuursrechtelijk en komt bovenop de strafrechtelijke afdoening. Reageer op een brief van het CBR meteen: de termijnen zijn kort en niet meewerken leidt zelfstandig tot ongeldigverklaring.

Wat wij doen bij een verkeersboete of strafbeschikking

Binnen onze praktijk strafrecht behandelen wij verkeerszaken, van een Mulderbeschikking tot een dagvaarding voor de politierechter.

• Wij rekenen de gecorrigeerde snelheid na en controleren of het meetmiddel geldig was geijkt en juist is gebruikt.
• Wij stellen beroep in tegen een Mulderbeschikking of doen verzet tegen een strafbeschikking.
• Wij dienen een klaagschrift in bij de rechtbank als de officier van justitie uw rijbewijs inhoudt.
• Wij voeren verweer op de OM-hoorzitting of bij de politierechter, ook over de duur van een rijontzegging.

In het kort

• De grens tussen Mulder en strafrecht ligt bij 30 km per uur te hard, op de autosnelweg 40, na correctie.
• Bij 50 km per uur te hard en een staandehouding beslist de officier binnen tien dagen over inhouding van uw rijbewijs.
• Valt een rit onder artikel 5a WVW, dan geldt een ongeval in die rit volgens de Hoge Raad als roekeloos veroorzaakt.
• Bij de kantonrechter moet u vanaf € 225 zekerheid stellen; tegen een strafbeschikking heeft u veertien dagen voor verzet.