Verstekvonnis: verzet instellen binnen vier weken

Gepubliceerd op 8 september 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026

Een verstekvonnis is een uitspraak van de civiele rechter in een zaak waarin u als gedaagde niet bent verschenen. U kunt daartegen in de regel verzet instellen binnen vier weken. Die termijn begint niet altijd op het moment dat de deurwaarder het vonnis bij u afgeeft: volgens artikel 143 Rv telt pas de betekening aan u persoonlijk, een handeling waaruit blijkt dat u het vonnis kent, of de dag waarop het vonnis ten uitvoer is gelegd.Wie op tijd verzet instelt, krijgt de kans om alsnog zijn kant van de zaak te laten horen. Wie de termijn laat verlopen, komt er meestal niet meer onderuit: het vonnis staat dan vast, met de hoofdsom, rente en proceskosten die daarin zijn toegewezen.

Inhoudsopgave

Wat is een verstekvonnis?

Een verstekvonnis is de uitspraak die de rechter doet als de gedaagde niet in de procedure verschijnt. Volgens artikel 139 Rv verleent de rechter dan verstek en wijst hij de vordering toe, tenzij die hem onrechtmatig of ongegrond voorkomt.De rechter kijkt dus nog wel naar de vordering, maar alleen marginaal. Een vordering die op het eerste gezicht klopt, wordt toegewezen zonder dat uw verweer is gehoord. Het verstekvonnis kan een eindvonnis zijn, maar ook een tussenvonnis.Let op het verschil tussen twee begrippen. “Verstek” is de situatie waarin u niet verschijnt. Het “verstekvonnis” is de uitspraak die de rechter daarna doet. Ook in strafzaken kan de rechter uitspraak doen in afwezigheid van de verdachte, maar daar gelden eigen regels en termijnen. Dit artikel gaat alleen over het civiele verstekvonnis na een dagvaarding.

Wanneer verleent de rechter verstek?

De rechter verleent alleen verstek als de dagvaarding goed is uitgebracht. Volgens artikel 139 Rv controleert de rechter of de voorgeschreven termijnen en formaliteiten in acht zijn genomen.

De dagvaarding moet volgens de wettelijke regels zijn betekend, op het juiste adres.
De termijn tussen de dagvaarding en de eerste roldatum moet zijn gerespecteerd.
De gedaagde is niet verschenen of heeft het verschuldigde griffierecht niet op tijd betaald.

Een verstekvonnis ontstaat vaak doordat post niet aankomt na een verhuizing, doordat iemand een dagvaarding niet serieus neemt, of doordat iemand denkt dat de zaak met een betalingsregeling al is opgelost. Dat speelt bij consumentenschulden, huurgeschillen en zakelijke incasso’s.

Welke wetsartikelen zijn van belang?

De belangrijkste regels staan in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv).

Artikelen 139 tot en met 142 Rv: het verlenen van verstek en het “zuiveren” van verstek.
Artikelen 143 tot en met 148 Rv: het verzet tegen een verstekvonnis.
Artikelen 45 tot en met 47 Rv: de manier waarop de deurwaarder een exploot betekent.
Artikel 55 Rv en de EU-Betekeningsverordening (Verordening (EU) 2020/1784): betekening aan iemand die in het buitenland woont.
Artikel 233 Rv: uitvoerbaarheid bij voorraad.

Het bestuursrecht en het belastingrecht kennen eigen rechtsmiddelen, zoals bezwaar en beroep. Het civiele verzet geldt daar niet.

Wat zijn de gevolgen van een verstekvonnis?

Na een verstekvonnis bent u veroordeeld zonder dat de rechter uw verweer heeft gehoord. Meestal moet u de hoofdsom betalen, vermeerderd met wettelijke (handels)rente en de proceskosten.Voor de eiser betekent het vonnis vooral snelheid. Met een executoriale titel kan de eiser via de deurwaarder maatregelen nemen, zoals:

beslag op loon of op een bankrekening;
beslag op roerende zaken, zoals een auto of inventaris;
beslag op onroerend goed, dat wordt ingeschreven in de openbare registers van het Kadaster.

Voor u als gedaagde stapelen de gevolgen zich op. Er komen beslag- en executiekosten bij, uw bankrekening kan worden geblokkeerd en bij een huurachterstand kan een ontruiming volgen. Voor ondernemers kan een beslag ook leiden tot reputatieschade bij leveranciers en klanten. Tijdig verzet is daarom de belangrijkste manier om de schade te beperken.

Gaat de executie door als u verzet instelt?

Dat hangt af van de vraag of het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is verklaard. Volgens artikel 145 Rv schorst tijdig en juist ingesteld verzet de tenuitvoerlegging, tenzij het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is verklaard.Volgens artikel 233 Rv kan de rechter een vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaren als de eiser daarom vraagt. Kijk daarom in het dictum van het vonnis of die verklaring erin staat. Is het vonnis uitvoerbaar bij voorraad, dan kan de eiser dus doorgaan met executeren, ook nadat u verzet heeft ingesteld. Alleen als die verklaring ontbreekt, heeft uw verzet opschortende werking. Wilt u de executie toch stoppen, dan is daarvoor een aparte procedure nodig, bijvoorbeeld een executiegeschil in kort geding.

Welke kosten kunt u verwachten?

Naast de hoofdsom en de rente komen er voor u als gedaagde vaak kosten bij. Denk aan het griffierecht, de kosten van de dagvaarding, het salaris van de gemachtigde en de beslagkosten.In de verzetprocedure betaalt u opnieuw griffierecht en de kosten van uw advocaat. Verliest u ook in verzet, dan wordt u in de regel ook in de kosten van die procedure veroordeeld. De eiser loopt ook een risico: wie executeert op basis van een vonnis dat later wordt vernietigd, kan aansprakelijk zijn voor de schade die daardoor is ontstaan.

Hoe ontdekt u dat er een verstekvonnis is?

Meestal hoort u van een verstekvonnis doordat de deurwaarder het vonnis aan u betekent, of doordat er beslag wordt gelegd. De deurwaarder geeft dan een afschrift af van de executoriale titel, de “grosse”.Volgens artikel 46 en 47 Rv geeft de deurwaarder het exploot zo mogelijk persoonlijk af of aan een huisgenoot. Lukt dat niet, dan laat hij het afschrift in een gesloten envelop achter op het adres. Is ook dat feitelijk onmogelijk, dan stuurt hij het direct per post.Het moment van ontvangst is belangrijk, maar het is niet altijd het moment waarop de verzettermijn begint. Noteer daarom direct de datum, bewaar de envelop en kijk of het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is verklaard. Laat daarna snel beoordelen wanneer uw termijn precies afloopt.

Hoe verloopt de betekening?

De deurwaarder maakt een exploot op van de betekening van het vonnis, gericht aan uw woonplaats.
In het exploot staat onder meer de datum, de rechtbank, het zaaknummer en de bedragen waartoe u bent veroordeeld.
De deurwaarder geeft het afschrift aan u of aan een huisgenoot, of laat het in een gesloten envelop achter. Lukt dat niet, dan stuurt hij het per post.
Vaak volgt daarbij een bevel om binnen een korte termijn te betalen, op straffe van beslag.

Welke misverstanden komen vaak voor?

“De termijn begint altijd op de dag dat de envelop in de brievenbus lag.” Dat klopt niet. Een betekening die niet aan u persoonlijk is gedaan, laat de vierwekentermijn van artikel 143 lid 2 Rv nog niet lopen. Wel kan de termijn daarna beginnen door een handeling waaruit blijkt dat u het vonnis kent, of op de dag van tenuitvoerlegging.
“Een brief van de rechtbank of van de advocaat van de eiser start de termijn.” Ook dat klopt niet. Het gaat om de betekening door de deurwaarder, een daad van bekendheid of de tenuitvoerlegging.
“Verzet stopt automatisch het beslag.” Dat klopt alleen als het vonnis niet uitvoerbaar bij voorraad is verklaard (artikel 145 Rv).
“Reageren op de deurwaarder heeft geen gevolgen voor de termijn.” Ook een handeling waaruit blijkt dat u het vonnis kent, kan de termijn laten beginnen. Bovendien kunt u volgens artikel 143 lid 4 Rv geen verzet meer instellen als u in het vonnis heeft berust.

Hoe stelt u verzet in?

Verzet stelt u in bij exploot van dagvaarding, uitgebracht door een deurwaarder. Volgens artikel 143 Rv kan alleen de gedaagde die bij verstek is veroordeeld verzet doen.

Wanneer moet het verzet uiterlijk zijn ingesteld?

De verzettermijn is vier weken. Volgens artikel 143 lid 2 Rv begint die termijn op het eerste van deze momenten:

na de betekening van het vonnis, of van een akte ter uitvoering daarvan, aan u persoonlijk;
na een handeling van u waaruit noodzakelijk volgt dat het vonnis of de begonnen tenuitvoerlegging u bekend is (een “daad van bekendheid”);
en anders, volgens artikel 143 lid 3 Rv, op de dag waarop het vonnis ten uitvoer is gelegd.

Heeft u op dat moment geen bekende woonplaats of bekend verblijf in Nederland, maar wel een bekend adres in het buitenland? Dan is de termijn acht weken. De termijn is strikt: wie te laat is, wordt in de regel niet-ontvankelijk verklaard.De onderstaande tijdlijn geeft een indruk van het verloop. De dagen zijn een globale indicatie en geen wettelijke termijnen, behalve de verzettermijn zelf.

Moment	Stap	Actiepunt
Dag 0	Betekening of daad van bekendheid	Datum noteren en stukken bewaren
Eerste week	Inventarisatie	Dossier verzamelen en advies inwinnen
Binnen vier weken	Verzetdagvaarding	Laten betekenen door de deurwaarder
Eerste roldatum	Verzet aanhangig	Griffierecht betalen, reactie van de eiser afwachten
Daarna	Mondelinge behandeling	Mogelijke schikking of bewijsopdracht

Stap 1: verzamel de stukken en laat de termijn berekenen

Verzamel direct de dagvaarding, het verstekvonnis, het exploot van betekening en de relevante contracten en correspondentie. Een advocaat beoordeelt of de dagvaarding geldig is, berekent de uiterste verzetdatum en stelt een eerste verweer op.Wacht hiermee niet. De verzetdagvaarding moet binnen de termijn zijn uitgebracht, en de deurwaarder heeft ook tijd nodig om haar te betekenen.

Stap 2: laat de verzetdagvaarding uitbrengen

De verzetdagvaarding is meteen uw inhoudelijke verweer. Volgens artikel 147 lid 1 Rv geldt het exploot van verzet als conclusie van antwoord.

U zet uiteen waarom de vordering niet of niet volledig toewijsbaar is.
U voegt de bewijsstukken toe waarop u zich beroept.
Het verzet wordt gebracht bij de rechter die het verstekvonnis heeft gewezen, tegen een roldatum.

De deurwaarder betekent de verzetdagvaarding aan de oorspronkelijke eiser. Daarna wordt de zaak bij de rechtbank aangebracht en betaalt u griffierecht. Een verzet dat niet tijdig of niet op de voorgeschreven wijze is gedaan, leidt tot niet-ontvankelijkheid.

Stap 3: wat gebeurt er na het verzet?

Door het verzet wordt de procedure in eerste aanleg heropend (artikel 147 lid 1 Rv). De oorspronkelijke eiser kan schriftelijk reageren, waarna meestal een mondelinge behandeling volgt.Tijdens die zitting onderzoekt de rechter of partijen een regeling kunnen treffen en wat er nog bewezen moet worden. Was het verstekvonnis uitvoerbaar bij voorraad, dan blijft het tot de uitspraak in verzet in beginsel uitvoerbaar.

Waar moet u verder op letten?

Tegen een verstekvonnis staat in beginsel geen hoger beroep open: volgens artikel 335 Rv is verzet dan het aangewezen rechtsmiddel. Is de uitspraak bij verstek in hoger beroep gewezen, dan gelden aanvullende regels. Laat in dat geval direct beoordelen welk rechtsmiddel openstaat.Te late indiening of vormfouten leiden tot niet-ontvankelijkheid; de oude veroordeling blijft dan staan. Controleer ook of de rechter bevoegd was. Een onbevoegde rechter is een formeel punt dat u in het verzet kunt aanvoeren.

Hoe voert u verweer in de verzetprocedure?

Een goed verweer begint met een zorgvuldige analyse van de oorspronkelijke dagvaarding en het verstekvonnis. Kijk eerst naar de formele punten:

Is de rechter bevoegd?
Is de termijn tussen dagvaarding en roldatum in acht genomen?
Is de dagvaarding op de juiste manier en op het juiste adres betekend?

Een formeel gebrek kan al reden zijn om het verstekvonnis te vernietigen. Daarna volgt het inhoudelijke verweer. Ontleed de vordering in haar onderdelen, bijvoorbeeld het bestaan van een overeenkomst, de tekortkoming, de schade en het verband daartussen. Bestrijd elk onderdeel met documenten, verklaringen van getuigen of een deskundigenrapport.Volgens artikel 150 Rv moet in beginsel de partij die zich op een rechtsgevolg beroept, de feiten bewijzen waarop dat rechtsgevolg rust. In verzet is dat meestal de oorspronkelijke eiser. Uw taak is dan vooral om de zwakke plekken in de onderbouwing te laten zien of een andere lezing van de feiten aannemelijk te maken.Begin met de formele verweren en ga daarna in op de inhoud. Zo voorkomt u dat u veel tijd steekt in inhoudelijke punten terwijl de zaak al op een formaliteit kan worden beslist.

Kunt u het verstek nog zuiveren?

Ja, zolang er nog geen eindvonnis is gewezen. Volgens artikel 142 Rv kan de gedaagde tegen wie verstek is verleend alsnog in de procedure verschijnen of alsnog het griffierecht betalen. De gevolgen van het verstek vervallen dan, behalve de kosten die het verstek heeft veroorzaakt.De procedure gaat in dat geval verder als een gewone procedure. Merkt u dus dat er verstek tegen u is verleend maar dat er nog geen eindvonnis ligt, dan is snel verschijnen de eenvoudigste route.

Welke processuele mogelijkheden heeft u?

Heeft u bewijs nodig dat u nog niet heeft, dan kunt u overwegen om een voorlopig getuigenverhoor of een voorlopig deskundigenbericht te vragen.
Vraag tijdig om uitstel als belangrijke stukken nog moeten worden opgevraagd, en onderbouw dat verzoek goed.
Heeft u zelf een vordering op de eiser, dan kunt u die in dezelfde procedure instellen met een eis in reconventie.

Hoe houdt u de kosten in de hand?

Maak vooraf een realistische inschatting van de kosten en van uw kansen. Zet het griffierecht, de advocaatkosten en eventuele kosten van bewijs af tegen de hoogte van de vordering en de sterkte van uw verweer.Is de uitkomst onzeker en de vordering beperkt, dan kan een betalingsregeling of schikking verstandiger zijn. Zo voorkomt u dat u bij verlies ook de kosten van de verzetprocedure moet dragen.

Waar let u op als gedaagde?

Noteer de datum van betekening en bewaar het exploot en de envelop.
Bereken de verzettermijn van vier weken, of acht weken bij een bekend adres in het buitenland (artikel 143 Rv).
Kijk in het dictum of het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is verklaard (artikel 233 Rv).
Wees voorzichtig met verklaringen die als berusting in het vonnis kunnen worden uitgelegd (artikel 143 lid 4 Rv).

Waar let u op als eiser?

Controleer vóór de zitting of de dagvaarding op het juiste adres is uitgebracht.
Vraag in de dagvaarding om uitvoerbaarverklaring bij voorraad (artikel 233 Rv).
Laat het vonnis zo mogelijk aan de gedaagde persoonlijk betekenen, zodat de verzettermijn gaat lopen.
Houd er rekening mee dat u aansprakelijk kunt zijn voor schade als u executeert en het vonnis in verzet wordt vernietigd.

Wat kunnen wij voor u doen bij een verstekvonnis?

Onze advocaten civiel recht staan gedaagden en eisers bij in de verzetprocedure.

Wij berekenen de uiterste verzetdatum aan de hand van het exploot van betekening (artikel 143 Rv).
Wij controleren of de dagvaarding geldig is uitgebracht en of de rechter bevoegd was.
Wij stellen de verzetdagvaarding op, die tevens geldt als conclusie van antwoord (artikel 147 Rv).
Wij beoordelen of een executiegeschil in kort geding nodig is als het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is.
Wij gaan na of u het verstek nog kunt zuiveren zolang er geen eindvonnis is (artikel 142 Rv).

Samengevat

Een verstekvonnis volgt als u als gedaagde niet in de procedure verschijnt; de rechter wijst de vordering dan toe tenzij die onrechtmatig of ongegrond lijkt (artikel 139 Rv).
U kunt verzet instellen binnen vier weken, of acht weken bij een bekend adres in het buitenland (artikel 143 Rv).
De termijn begint na betekening aan u persoonlijk, na een daad van bekendheid of anders op de dag van tenuitvoerlegging.
Verzet schorst de executie niet als het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is verklaard (artikel 145 Rv).
Zolang er geen eindvonnis is, kunt u het verstek nog zuiveren door alsnog te verschijnen (artikel 142 Rv).

Veelgestelde vragen over verstekvonnis en verzet

Wat gebeurt er na een verstekvonnis?

De eiser kan het vonnis laten betekenen en daarna via de deurwaarder executiemaatregelen nemen, zoals beslag op loon, bankrekening of goederen, of een ontruiming. U moet de hoofdsom, de rente en de proceskosten betalen, tenzij u op tijd verzet instelt en de rechter u in verzet gelijk geeft.

Is een verstekvonnis altijd uitvoerbaar bij voorraad?

Nee, maar wel vaak. De rechter kan een vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaren als de eiser daarom vraagt (artikel 233 Rv). Ontbreekt die verklaring, dan schorst tijdig verzet de tenuitvoerlegging (artikel 145 Rv).

Wat als ik de verzettermijn heb gemist?

Na afloop van de termijn van vier weken (acht weken bij een bekend adres in het buitenland) is verzet in beginsel niet meer mogelijk. Laat wel controleren of de termijn echt is begonnen: een betekening die niet aan u persoonlijk is gedaan, start de termijn niet, en dan kan verzet soms nog wel.

Kan ik na verzet nog in hoger beroep?

Ja. Tegen het vonnis in de verzetprocedure kunt u binnen drie maanden hoger beroep instellen bij het gerechtshof. Het hof beoordeelt de zaak dan opnieuw, zowel de feiten als het recht.

Geldt dit ook in strafrecht en bestuursrecht?

Nee. In strafzaken gelden eigen regels en termijnen voor uitspraken die zijn gedaan in afwezigheid van de verdachte. Het bestuursrecht kent eigen rechtsmiddelen, zoals bezwaar en beroep; het civiele verzet van artikel 143 Rv geldt daar niet.

Lees ook: verzet in een civiele zaak

Verstekvonnis: hoe en binnen welke termijn stelt u verzet in?