Gepubliceerd op 11 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026
Het OR-reglement stelt de ondernemingsraad zelf vast (artikel 8 van de Wet op de ondernemingsraden, WOR); de bestuurder kan dat niet overnemen of tegenhouden. Wel moet de OR de ondernemer eerst de gelegenheid geven zijn standpunt te geven, en voor een ander aantal leden is instemming van de ondernemer nodig (artikel 6 lid 1 WOR).
Hieronder leest u wat er in het reglement moet staan, wat de OR zelf anders mag regelen, wie het reglement kan afdwingen en hoe de kantonrechter met verkiezingsfouten omgaat. Een algemene uitleg vindt u in de ondernemingsraad begrepen.
Inhoudsopgave
Wat moet er in het OR-reglement staan?
Het reglement regelt de onderwerpen die de WOR aan de OR opdraagt of overlaat. Het mag geen bepalingen bevatten die in strijd zijn met de wet of een goede toepassing ervan in de weg staan (artikel 8 lid 1 WOR). Zonder verkiezingsregels kan geen geldige verkiezing worden gehouden.
- Kandidaatstelling: wie kan zich kandidaat stellen en hoe. Ook vakbonden en groepen kiesgerechtigden kunnen een lijst indienen (artikel 9 WOR).
- Verkiezing: de procedure, de termijnen en de vaststelling van de uitslag.
- Tussentijdse vacatures: wie een vertrokken lid opvolgt.
- Werkwijze: wanneer de OR vergadert, hoe hij besluit, het secretariaat, de agenda en de verslagen (artikel 14 WOR).
De Sociaal-Economische Raad publiceert een voorbeeldreglement voor ondernemingsraden dat veel ondernemingsraden als basis gebruiken.
Wat zegt de wet, en wat mag het reglement anders regelen?
Het reglement mag op een aantal punten afwijken van de wettelijke uitgangspunten. De tabel geeft per onderwerp de wettelijke regel en de ruimte voor het reglement (WOR, geraadpleegd op 29 oktober 2026).
| Onderwerp | Wettelijke regel | Ruimte voor het reglement |
|---|---|---|
| Aantal leden | Afhankelijk van het aantal werkzame personen (artikel 6 lid 1 WOR) | Ander aantal alleen met instemming van de ondernemer |
| Kiesrecht | Na ten minste 3 maanden werkzaam in de onderneming (artikel 6 lid 2 WOR) | Afwijken als dat een goede toepassing van de wet bevordert (artikel 6 lid 5 WOR) |
| Verkiesbaarheid | Na ten minste 3 maanden werkzaam in de onderneming (artikel 6 lid 3 WOR) | Idem (artikel 6 lid 5 WOR) |
| Zittingstermijn | Alle leden treden om de drie jaar tegelijk af en zijn direct herkiesbaar (artikel 12 lid 1 WOR) | Twee of vier jaar, of om de twee jaar de helft; herkiesbaarheid beperken (artikel 12 lid 2 WOR) |
| Plaatsvervangers | Niet verplicht | Het reglement kan plaatsvervangende leden mogelijk maken |
Let op: oudere modelreglementen en teksten noemen nog zes maanden voor kiesrecht en een jaar voor verkiesbaarheid. De huidige wet gaat voor beide uit van drie maanden. Het reglement kan ook kiesgroepen instellen, zodat afdelingen of vestigingen vertegenwoordigd zijn.
Hoeveel leden heeft een OR volgens de wet?
| Werkzame personen | Aantal leden |
|---|---|
| Minder dan 50 | 3 |
| 50 tot 100 | 5 |
| 100 tot 200 | 7 |
| 200 tot 400 | 9 |
| 400 tot 600 | 11 |
| 600 tot 1.000 | 13 |
| Meer dan 1.000 | 2 extra per 1.000, tot maximaal 25 |
Welke rol heeft de bestuurder?
Een beperkte. De OR geeft de ondernemer de gelegenheid zijn standpunt over het (gewijzigde) reglement te geven, maar beslist daarna zelf (artikel 8 lid 1 WOR).
Meent de ondernemer dat het reglement in strijd is met de WOR, dan kan hij de kantonrechter vragen te bepalen dat de OR de wet naleeft (artikel 36 WOR). Voor afwijkingen waarvoor de wet instemming vraagt, zoals het aantal leden, kan de ondernemer zijn instemming onthouden.
Wie kan de OR aan zijn reglement houden?
Iedere belanghebbende, zoals een werknemer, een kandidaat of een vakbond. Op grond van artikel 36 lid 1 WOR kan die de kantonrechter vragen te bepalen dat de OR de wettelijke of reglementaire verkiezingsregels naleeft.
Het reglement heeft dus werking naar buiten. Een OR die zijn eigen verkiezingsregels niet volgt, loopt het risico dat de kantonrechter de uitslag ongeldig verklaart en nieuwe verkiezingen gelast.
Twee uitspraken over verkiezingsfouten
De kantonrechter in Utrecht verklaarde op 27 juli 2012 de uitslag van een OR-verkiezing ongeldig. Er was gestemd in vijf kieskringen terwijl het reglement er twee noemde, er waren dertien leden gekozen in plaats van elf, en een kandidatenlijst was te laat bekendgemaakt. De OR moest uiterlijk 1 september 2012 nieuwe verkiezingen uitschrijven (ECLI:NL:RBUTR:2012:BX6054).
De kantonrechter in Maastricht oordeelde op 18 mei 2026 dat een OR zijn eigen reglement verkeerd had toegepast. Een werknemer had een afgekeurde kandidatenlijst binnen de hersteltermijn aangepast; dat was herstel van de oorspronkelijke lijst en geen nieuwe indiening. De kantonrechter legde het reglement uit zoals een cao: objectief, naar de bewoordingen in de context van het hele reglement. Verdere gevolgen voor de verkiezing verbond hij er niet aan (ECLI:NL:RBLIM:2026:4409).
Wanneer is een ondernemingsraad verplicht?
Een ondernemer die een onderneming in stand houdt waarin in de regel ten minste 50 personen werkzaam zijn, moet een ondernemingsraad instellen (artikel 2 WOR). Bij 10 tot 50 werknemers kan een personeelsvertegenwoordiging worden ingesteld, en die is verplicht als de meerderheid van de werknemers daarom vraagt (artikel 35c WOR).
Kan het reglement de bevoegdheden van de OR uitbreiden?
Nee. Het reglement regelt hoe de OR intern werkt, maar kan zijn rechten niet uitbreiden ten koste van de ondernemer. Extra rechten spreekt de OR met de ondernemer af in een schriftelijke overeenkomst (artikel 32 WOR). De wettelijke bevoegdheden zijn:
- Informatierecht: de ondernemer geeft de OR tijdig de inlichtingen die hij redelijkerwijs nodig heeft (artikel 31 WOR).
- Adviesrecht: bij besluiten zoals een reorganisatie, fusie of belangrijke investering (artikel 25 WOR).
- Instemmingsrecht: bij regelingen over onder meer werktijden, arbeidsomstandigheden, beoordeling en opleiding (artikel 27 WOR). Lees meer in ons artikel over het instemmingsrecht van de OR.
- Initiatiefrecht: de OR kan zelf voorstellen doen, waarop de ondernemer schriftelijk en gemotiveerd reageert (artikel 23 WOR).
Hoe zit het met een COR of GOR?
Een centrale of groepsondernemingsraad stelt ook een eigen reglement vast (artikel 33 WOR). Daarin staat onder meer hoe de leden uit de onderliggende ondernemingsraden worden aangewezen en hoe de raad werkt.
Een reglement opstellen of wijzigen: de aandachtspunten
Voor de OR
- Leg het conceptreglement aan de ondernemer voor en noteer zijn standpunt.
- Controleer of de termijnen voor kiesrecht en verkiesbaarheid de huidige drie maanden volgen, of een bewuste afwijking zijn.
- Volg de verkiezingsprocedure en de termijnen precies zoals het reglement die beschrijft.
- Wijzig de zittingstermijn niet om de eigen zittingsduur te verlengen zonder verkiezing.
Voor de bestuurder
- Geef uw standpunt schriftelijk als de OR het reglement voorlegt.
- Beoordeel voorstellen voor een ander aantal leden: daarvoor is uw instemming nodig.
- Leg afspraken over faciliteiten en budget vast in een convenant.
Hoe wij helpen bij het OR-reglement
Onze advocaten arbeidsrecht adviseren ondernemingsraden en bestuurders over medezeggenschap.
- Wij toetsen een OR-reglement aan de WOR.
- Wij stellen een reglement of convenant op.
- Wij adviseren over een betwiste verkiezing.
- Wij voeren een procedure bij de kantonrechter op grond van artikel 36 WOR.
Veelgestelde vragen
Wie stelt het eerste reglement op?
Bij de oprichting wordt meestal een voorlopig reglement gemaakt om de eerste verkiezing te kunnen houden. Daarna stelt de gekozen OR zijn reglement zelf vast.
Hoe vaak moet het reglement worden herzien?
De wet schrijft geen termijn voor. Herzie het als de wet, de organisatie of het aantal werknemers verandert, en geef de ondernemer dan opnieuw gelegenheid voor zijn standpunt.
