Gepubliceerd op 17 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026
Een architect of adviseur is aansprakelijk voor schade door een bouwfout als hij zijn werk niet heeft gedaan zoals een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot dat zou doen (artikel 7:401 BW). Hij is niet aansprakelijk voor elke fout op de bouwplaats: een uitvoeringsfout van de aannemer komt alleen voor zijn rekening als hij die bij zijn ontwerp- of toezichtstaak had moeten voorkomen of opmerken.
De vordering verjaart in de regel vijf jaar nadat de opdrachtgever de schade en de aansprakelijke partij kent, en uiterlijk twintig jaar na de fout (artikel 3:310 BW). Daarnaast moet de opdrachtgever binnen bekwame tijd klagen nadat hij de fout heeft ontdekt (artikel 6:89 BW).
Inhoudsopgave
Op welke wettelijke grond is een architect aansprakelijk?
De overeenkomst met een architect, constructeur of installatieadviseur is een overeenkomst van opdracht (artikel 7:400 BW). Schiet de adviseur tekort in die opdracht, dan is hij aansprakelijk voor de schade op grond van wanprestatie (artikel 6:74 BW).
De kernnorm is de zorgplicht van artikel 7:401 BW: de opdrachtnemer moet de zorg van een goed opdrachtnemer in acht nemen. In de praktijk toetst de rechter of een redelijk bekwaam en redelijk handelend architect of adviseur in dezelfde omstandigheden hetzelfde zou hebben gedaan. Het gaat om een inspanningsverplichting, tenzij de adviseur een bepaald resultaat heeft toegezegd.
Een architectenbureau is ook aansprakelijk voor fouten van zijn medewerkers en van ingeschakelde hulppersonen, zoals een externe tekenaar (artikel 6:76 BW). De opdrachtgever hoeft dus niet uit te zoeken welke medewerker de fout maakte.
Is een ingebrekestelling nodig?
Meestal wel, maar niet altijd. Schadevergoeding wegens tekortkoming vereist in beginsel verzuim, en dat ontstaat pas na een schriftelijke ingebrekestelling met een redelijke termijn om de fout te herstellen (artikel 6:82 BW).
Bij bouwfouten is herstel door de architect vaak niet meer mogelijk, bijvoorbeeld omdat het gebouw al volgens de foute tekening is gebouwd. Is nakoming blijvend onmogelijk, dan is geen ingebrekestelling nodig (artikel 6:74 lid 2 BW). Bij twijfel is het veiliger om toch een ingebrekestelling te sturen.
Waarvoor is de architect verantwoordelijk?
De architect is verantwoordelijk voor de taken die in de overeenkomst staan, zoals het ontwerp, de bestek- en werktekeningen, de vergunningaanvraag en eventueel het toezicht op de uitvoering. Wat precies tot de opdracht hoort, volgt uit de overeenkomst en de daarbij behorende taakomschrijving.
Ontwerp en tekeningen
Het ontwerp moet voldoen aan de bouwtechnische eisen. Sinds 1 januari 2024 staan die in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) onder de Omgevingswet; het Bouwbesluit 2012 is toen vervallen.
Typische ontwerpfouten zijn onder meer:
- verkeerde maten of tegenstrijdige tekeningen;
- een detaillering die tot vocht- of koudebrugproblemen leidt;
- een ontwerp dat niet voldoet aan de eisen van het Bbl, bijvoorbeeld op brandveiligheid of energiezuinigheid;
- een ontwerp dat duidelijk niet past binnen het afgesproken budget.
Voor de constructieve berekeningen is meestal een constructeur ingeschakeld. Heeft de opdrachtgever die zelf rechtstreeks gecontracteerd, dan is de constructeur voor zijn eigen berekeningen aansprakelijk. Heeft de architect hem als onderaannemer ingeschakeld, dan is de architect tegenover de opdrachtgever ook voor die berekeningen aansprakelijk (artikel 6:76 BW).
Toezicht tijdens de uitvoering
Toezicht houdt alleen in wat partijen hebben afgesproken. Een architect met een beperkte toezichtstaak, bijvoorbeeld periodieke bouwplaatsbezoeken, hoeft niet elke uitvoeringsfout te zien.
Ziet hij een fout over het hoofd die een redelijk bekwaam toezichthouder bij dat toezicht wel had opgemerkt, dan kan hij naast de aannemer aansprakelijk zijn. De rechter kijkt daarbij naar de omvang van het afgesproken toezicht, de zichtbaarheid van de fout en het moment waarop die ontstond.
Wie is aansprakelijk als meerdere partijen een fout maakten?
Zijn de architect, de constructeur en de aannemer elk aansprakelijk voor dezelfde schade, dan zijn zij hoofdelijk aansprakelijk (artikel 6:102 BW). De opdrachtgever kan dan de hele schade bij één van hen vorderen; die partij verhaalt daarna het deel van de anderen.
De onderlinge verdeling hangt af van ieders aandeel in het ontstaan van de schade. Heeft de opdrachtgever zelf bijgedragen aan de schade, bijvoorbeeld door een eigen keuze tegen het advies in, dan wordt de vergoeding verminderd naar zijn eigen aandeel (artikel 6:101 BW).
Welke rol heeft de aannemer?
De aannemer moet het werk goed en volgens de overeenkomst uitvoeren en is aansprakelijk voor uitvoeringsfouten, ook die van zijn onderaannemers. Hij moet de opdrachtgever waarschuwen voor fouten in het ontwerp die hij als deskundige behoort te zien (artikel 7:754 BW).
Waarschuwt de aannemer niet, dan kan hij ook voor een ontwerpfout (mede) aansprakelijk zijn. Sinds 1 januari 2024 is de aannemer daarnaast na oplevering aansprakelijk voor gebreken die de opdrachtgever bij oplevering redelijkerwijs niet heeft ontdekt, tenzij het gebrek hem niet kan worden toegerekend (artikel 7:758 lid 4 BW, Wet kwaliteitsborging voor het bouwen). Die regel geldt voor de aannemer, niet voor de architect of adviseur.
Hoe lang blijft een architect aansprakelijk?
Een vordering tot schadevergoeding verjaart vijf jaar na de dag waarop de opdrachtgever zowel de schade als de aansprakelijke persoon kent, en in ieder geval twintig jaar na de gebeurtenis die de schade veroorzaakte (artikel 3:310 lid 1 BW). Een vaste “tienjarige aansprakelijkheid” voor architecten kent het Nederlandse recht niet; die term komt uit het Belgische recht.
Los van de verjaring geldt de klachtplicht. Ontdekt de opdrachtgever een fout, dan moet hij binnen bekwame tijd bij de architect protesteren, anders verliest hij zijn rechten (artikel 6:89 BW). Wat bekwame tijd is, hangt af van de omstandigheden; wacht daarom niet tot het deskundigenrapport klaar is met een eerste melding.
De verjaring kan worden gestuit met een schriftelijke aanmaning of mededeling waarin u ondubbelzinnig uw recht op nakoming of schadevergoeding voorbehoudt (artikel 3:317 BW). Daarna begint een nieuwe termijn van vijf jaar te lopen.
Welke schade kan de opdrachtgever vorderen?
De opdrachtgever kan de schade vorderen die in causaal verband staat met de fout (artikel 6:98 BW). Daaronder vallen de herstelkosten, vertragingsschade zoals extra huur of gemiste huurinkomsten, en redelijke kosten van deskundigenonderzoek naar de oorzaak en de omvang van de schade (artikel 6:96 lid 2 BW).
Een ontwerpfout leidt niet altijd tot schade in juridische zin. Kosten die de opdrachtgever ook bij een foutloos ontwerp had moeten maken, bijvoorbeeld voor een duurdere maar noodzakelijke constructie, zijn geen schade. Dit worden sowieso-kosten genoemd; zij spelen vaak een rol bij de berekening.
Zie voor de gevolgen van fouten van de aannemer ook een mislukte verbouwing en wie de schade betaalt.
Mag een architect zijn aansprakelijkheid beperken?
Ja, binnen grenzen. Architecten en ingenieursbureaus werken vaak met de standaardvoorwaarden DNR: de DNR 2011 en sinds december 2025 de opvolger DNR 2025, opgesteld door de BNA en NLingenieurs. Die voorwaarden maximeren de aansprakelijkheid en kunnen bepaalde schadesoorten uitsluiten. In de DNR 2025 kiezen partijen in de modelovereenkomst tussen een maximum van eenmaal de advieskosten (tot € 1.000.000) of driemaal de advieskosten (tot € 2.500.000).
Ook de termijnen waarbinnen de opdrachtgever een fout moet melden of zijn vordering moet instellen, kunnen per DNR-versie en per overeenkomst verschillen, bijvoorbeeld door aanvullende voorwaarden van de opdrachtgever. Controleer daarom welke versie van toepassing is verklaard en welke afwijkingen zijn afgesproken. Voorwaarden gelden alleen als ze tijdig en uitdrukkelijk van toepassing zijn verklaard en ter hand zijn gesteld (artikelen 6:232 en 6:234 BW).
Bij opzet of bewuste roekeloosheid van de architect of zijn leidinggevenden is een beroep op de beperking in de regel naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar (artikel 6:248 lid 2 BW). Is de opdrachtgever een particulier, dan kunnen bovendien de regels voor algemene voorwaarden in consumentenovereenkomsten een beding onredelijk bezwarend maken (artikelen 6:236 en 6:237 BW).
Is een beroepsaansprakelijkheidsverzekering verplicht?
Nee, de wet verplicht architecten en adviseurs niet tot een beroepsaansprakelijkheidsverzekering; inschrijving in het architectenregister op grond van de Wet op de architectentitel vereist die evenmin. Veel bureaus hebben wel een verzekering, en opdrachtgevers eisen die vaak in de overeenkomst.
Vraag bij het sluiten van de overeenkomst naar de verzekerde som en de voorwaarden. Een verzekering met een lager maximum dan de contractuele aansprakelijkheidsgrens beperkt in de praktijk wat u kunt verhalen.
Waar let u als opdrachtgever op?
- Leg in de overeenkomst vast welke taken de architect heeft, inclusief de omvang van het toezicht.
- Controleer welke versie van de DNR van toepassing is en wat de aansprakelijkheidsgrens is.
- Meld een ontdekte fout direct schriftelijk bij de architect (artikel 6:89 BW).
- Leg de fout vast met foto’s, tekeningen, correspondentie en zo nodig een deskundigenrapport.
- Stuit de verjaring schriftelijk binnen vijf jaar na ontdekking van schade en aansprakelijke (artikel 3:317 BW).
- Spreek ook de aannemer aan als die had moeten waarschuwen (artikel 7:754 BW).
Waar let u als architect of adviseur op?
- Beschrijf de opdracht en de grenzen ervan schriftelijk, ook bij wijzigingen tijdens het project.
- Verklaar de DNR uitdrukkelijk van toepassing en stel de voorwaarden vóór of bij het sluiten van de overeenkomst ter hand.
- Leg vast welke adviezen de opdrachtgever niet heeft gevolgd.
- Stem de verzekerde som af op de aansprakelijkheidsgrens in de overeenkomst.
- Meld een claim direct bij uw verzekeraar en erken geen aansprakelijkheid zonder overleg.
Wat kunnen wij voor u doen bij aansprakelijkheid van architecten en adviseurs?
Wij staan opdrachtgevers en adviseurs bij in bouwgeschillen. Meer over onze aanpak leest u op de pagina over onze bouwrecht advocaat en over aansprakelijkheidsrecht.
- Wij beoordelen de overeenkomst, de taakomschrijving en de toepasselijke DNR-versie.
- Wij beoordelen of de fout aan de architect, de constructeur of de aannemer kan worden toegerekend.
- Wij stellen de klacht, de ingebrekestelling en de stuitingsbrief op en bewaken de termijnen.
- Wij schakelen zo nodig een technisch deskundige in en onderhandelen met de verzekeraar.
- Wij procederen bij de rechter of bij de Raad van Arbitrage voor de Bouw als de overeenkomst dat voorschrijft.
Samengevat
- De architect of adviseur moet werken als een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot (artikel 7:401 BW).
- Bij meerdere aansprakelijke partijen is ieder hoofdelijk aansprakelijk voor dezelfde schade (artikel 6:102 BW).
- De vordering verjaart vijf jaar na bekendheid met schade en aansprakelijke, uiterlijk twintig jaar na de fout (artikel 3:310 BW).
- Klaag binnen bekwame tijd na ontdekking (artikel 6:89 BW).
- De DNR beperkt de aansprakelijkheid; controleer welke versie geldt en of die geldig van toepassing is.
Veelgestelde vragen
Is een architect aansprakelijk voor fouten van de aannemer?
Alleen als hij die fouten bij zijn afgesproken toezicht had moeten opmerken of ze door zijn ontwerp heeft veroorzaakt. Voor de uitvoering zelf is primair de aannemer aansprakelijk.
Bestaat er in Nederland een tienjarige aansprakelijkheid voor architecten?
Nee. Die regel komt uit het Belgische recht. In Nederland gelden de verjaringstermijnen van artikel 3:310 BW: vijf jaar na bekendheid met schade en aansprakelijke, met een maximum van twintig jaar.
Moet ik eerst een deskundige inschakelen?
Vaak wel, omdat de oorzaak van een bouwfout zelden zonder technisch onderzoek vast te stellen is. Redelijke kosten daarvan kunt u als schade vorderen (artikel 6:96 lid 2 BW). Meld de fout wel al vóór het rapport bij de architect.
Kan ik de architect en de aannemer allebei aanspreken?
Ja. Zijn beiden aansprakelijk voor dezelfde schade, dan kunt u ieder voor het geheel aanspreken (artikel 6:102 BW). U krijgt de schade uiteraard maar één keer vergoed.
