Advocaat ontslag statutair bestuurder

Kort antwoord

Een statutair bestuurder heeft een dubbele positie: hij is bestuurder van de vennootschap en meestal ook werknemer. Het ontslag verloopt daarom via een besluit van het orgaan dat bevoegd is tot benoeming, in de regel de algemene vergadering. Dat volgt uit artikel 2:244 BW voor de bv en artikel 2:134 BW voor de nv. Een preventieve toets door UWV of de kantonrechter is niet nodig, maar de arbeidsrechtelijke regels over de redelijke grond, de opzegverboden en de vergoedingen blijven gelden. Een besluit dat procedureel niet klopt, kan de vennootschap duur komen te staan.

Wat er speelt

De statutair bestuurder verschilt van een gewone werknemer. Bij een gewone werknemer moet de werkgever vooraf toestemming vragen aan UWV of ontbinding vragen aan de kantonrechter. Bij de bestuurder is dat anders. Artikel 7:671 BW zondert de bestuurder van een rechtspersoon uit van het vereiste van schriftelijke instemming, omdat herstel van de arbeidsovereenkomst op grond van Boek 2 BW niet mogelijk is. Artikel 2:244 BW en artikel 2:134 BW bepalen namelijk dat de rechter geen veroordeling tot herstel van de arbeidsovereenkomst tussen vennootschap en bestuurder kan uitspreken.

Het ontslag kent twee lagen. De eerste laag is vennootschapsrechtelijk: het ontslagbesluit. Iedere bestuurder kan op grond van artikel 2:244 BW en artikel 2:134 BW te allen tijde worden geschorst en ontslagen door het orgaan dat bevoegd is tot benoeming. De tweede laag is arbeidsrechtelijk: de opzegging van de arbeidsovereenkomst. Een rechtsgeldig ontslagbesluit brengt in beginsel ook het einde van de arbeidsovereenkomst mee, mits de vennootschap correct opzegt en de opzegtermijn in acht neemt.

Rond de besluitvorming gelden vormvoorschriften. De bestuurder heeft een raadgevende stem in de algemene vergadering; dat staat in artikel 2:227 BW voor de bv en in artikel 2:117 BW voor de nv. Hij moet dus worden opgeroepen, het ontslag moet zijn geagendeerd en hij moet zijn mening kunnen geven voordat er wordt gestemd. Wordt die raadgevende stem gepasseerd, dan is het besluit aantastbaar.

Ook het arbeidsrecht blijft van belang. Artikel 7:669 BW vraagt een redelijke grond en de toets of herplaatsing in een andere passende functie mogelijk is. Artikel 7:670 BW bevat de opzegverboden, waaronder het verbod om op te zeggen tijdens ziekte, behoudens de daar genoemde uitzonderingen. Bij ziekte van de bestuurder kan het ontslagbesluit doorgaans wel worden genomen, maar loopt de opzegging van de arbeidsovereenkomst stuk op het opzegverbod.

Financieel gaat het om twee posten. De transitievergoeding is geregeld in artikel 7:673 BW en is verschuldigd als de werkgever de arbeidsovereenkomst opzegt of laat eindigen. De vergoeding bedraagt voor elk jaar dat de arbeidsovereenkomst heeft geduurd een derde van het loon per maand, met een naar rato berekend deel over een kortere periode. Daarnaast kan de kantonrechter op grond van artikel 7:682 BW aan de bestuurder een billijke vergoeding toekennen. Voor de gewone werknemer is artikel 7:681 BW de route naar vernietiging van de opzegging of een billijke vergoeding; voor de bestuurder ligt de vergoeding in artikel 7:682 BW, omdat herstel is uitgesloten.

Heeft de bestuurder geen arbeidsovereenkomst maar alleen een managementovereenkomst, dan is zijn positie anders. Die overeenkomst is meestal een overeenkomst van opdracht in de zin van artikel 7:400 BW. Het arbeidsrechtelijke ontslagrecht geldt dan niet. Wat bij beëindiging geldt, volgt dan uit de overeenkomst zelf en de opzegbepalingen daarin. Of het om opdracht of toch om een arbeidsovereenkomst gaat, hangt af van de feitelijke uitvoering.

Wat wij doen

Wij staan zowel vennootschappen als bestuurders bij. Wij treden niet voor beide partijen in dezelfde zaak op.

Voor de vennootschap:

  1. Wij lezen de statuten, het benoemingsbesluit, de arbeidsovereenkomst of managementovereenkomst en een eventuele aandeelhoudersovereenkomst.
  2. Wij toetsen of de gewenste grond voor ontslag standhoudt en welk dossier daarvoor nodig is.
  3. Wij bereiden de besluitvorming voor: oproeping, agendering, het horen van de bestuurder en zijn raadgevende stem.
  4. Wij stellen het ontslagbesluit en de opzeggingsbrief op en bewaken de opzegtermijn en de opzegverboden.
  5. Wij begeleiden de onderhandelingen over een vertrekregeling en leggen die vast in een beëindigingsovereenkomst.
  6. Wij regelen de nasleep: uitschrijving bij de Kamer van Koophandel, decharge, concurrentie- en relatiebedingen en communicatie.

Voor de bestuurder:

  1. Wij beoordelen of het ontslagbesluit vennootschapsrechtelijk klopt en of de raadgevende stem is gerespecteerd.
  2. Wij onderzoeken of er een redelijke grond is en of een opzegverbod in de weg staat.
  3. Wij berekenen de transitievergoeding en brengen in kaart of er ruimte is voor een billijke vergoeding.
  4. Wij onderhandelen over de vertrekregeling, de eindafrekening en de afwikkeling van bonus, opties en bedingen.
  5. Wij letten op de gevolgen voor een WW-uitkering en op mogelijke aansprakelijkheidsrisico’s.
  6. Wordt er geen regeling bereikt, dan voeren wij de procedure bij de rechter.

Wat het kost

Wij werken op basis van een uurtarief van 250 tot 350 euro exclusief btw voor een advocaat en van 300 tot 400 euro exclusief btw voor een partner, afhankelijk van de aard en de complexiteit van de zaak. Law & More werkt niet op basis van gefinancierde rechtsbijstand (toevoeging).

Het kennismakingsgesprek is gratis. Wilt u alleen een eenmalig advies, dan kan dat in een los adviesgesprek van 300 euro inclusief btw. Bij de start bespreken wij de verwachte inzet en de vervolgstappen.

Direct contact

Speelt er een ontslag van een statutair bestuurder, of dreigt dat? Neem contact met ons op. Law & More heeft haar hoofdkantoor in Eindhoven en een bezoeklocatie in Amsterdam, en werkt door heel Nederland. In een kort gesprek kijken wij naar uw positie en de eerstvolgende stap.

  • Telefoon: 040 – 369 06 80
  • E-mail: info@lawandmore.nl

Veelgestelde vragen

Wie mag een statutair bestuurder ontslaan?

Het ontslag gebeurt door het orgaan dat bevoegd is tot benoeming. Bij de bv volgt dat uit artikel 2:244 BW, bij de nv uit artikel 2:134 BW. Meestal is dat de algemene vergadering. De statuten kunnen een ander bevoegd orgaan aanwijzen of een versterkte meerderheid voorschrijven. Lees daarom altijd eerst de statuten.

Is toestemming van UWV of de kantonrechter nodig?

Nee. Artikel 7:671 BW zondert de bestuurder van een rechtspersoon uit van het vereiste van schriftelijke instemming, omdat herstel van de arbeidsovereenkomst op grond van Boek 2 BW niet mogelijk is. Er is dus geen preventieve toets vooraf. Dat betekent niet dat het ontslag vrij is van regels. De eisen van artikel 7:669 BW en de opzegverboden van artikel 7:670 BW blijven gelden, en de toets vindt achteraf plaats.

Wat is de raadgevende stem en waarom is die belangrijk?

Bestuurders hebben als zodanig een raadgevende stem in de algemene vergadering. Voor de bv staat dat in artikel 2:227 BW, voor de nv in artikel 2:117 BW. De bestuurder moet worden opgeroepen voor de vergadering en moet zich over het voorgenomen ontslag kunnen uitspreken. Wordt dat nagelaten, dan kan het besluit worden aangetast.

Kan een zieke bestuurder worden ontslagen?

Artikel 7:670 BW verbiedt opzegging tijdens ziekte, met de uitzonderingen die in dat artikel staan. Het vennootschapsrechtelijke ontslagbesluit kan doorgaans wel worden genomen, maar de arbeidsovereenkomst kan dan niet worden opgezegd. De bestuurder verliest dan zijn functie, terwijl het dienstverband doorloopt. Leg de ziekmelding en de volgorde van de stappen daarom goed vast.

Op welke vergoedingen heeft de bestuurder recht?

Bij beëindiging op initiatief van de vennootschap bestaat recht op een transitievergoeding op grond van artikel 7:673 BW. Die bedraagt een derde van het loon per maand voor elk jaar dat de arbeidsovereenkomst heeft geduurd, naar rato over een kortere periode. Daarnaast kan de kantonrechter op grond van artikel 7:682 BW een billijke vergoeding toekennen. Heeft de bestuurder alleen een managementovereenkomst in de zin van artikel 7:400 BW, dan gelden deze wettelijke vergoedingen niet en is de overeenkomst zelf bepalend.