Gepubliceerd op 11 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 10 oktober 2026
Buren gaan juridisch te ver als zij u hinder bezorgen die volgens artikel 5:37 BW onrechtmatig is: overlast die door ernst, duur en omstandigheden verder gaat dan u in redelijkheid hoeft te accepteren. Gewone hinder van het dagelijks leven, zoals een verjaardagsfeest of een korte verbouwing, moet u in de regel verdragen.
Voor bomen, heggen, overhangende takken en ramen bij de erfgrens geeft de wet vaste regels in artikel 5:42, 5:44 en 5:50 BW. Hieronder leest u wat die regels inhouden en welke stappen u kunt zetten, van gesprek tot rechter.
Inhoudsopgave
Wanneer is hinder van de buren onrechtmatig?
Hinder is onrechtmatig als de rechter na een afweging van alle omstandigheden vindt dat uw buur verder gaat dan maatschappelijk aanvaardbaar is. Artikel 5:37 BW verwijst daarvoor naar de onrechtmatige daad uit artikel 6:162 BW.
Artikel 5:37 BW noemt als voorbeelden het verspreiden van rumoer, trillingen, stank, rook of gassen, het onthouden van licht of lucht en het ontnemen van steun. Of zulke hinder onrechtmatig is, hangt af van onder meer:
- de aard en ernst van de hinder, bijvoorbeeld het geluidsniveau of de intensiteit van de geur;
- de duur, frequentie en het tijdstip, waarbij overlast ’s nachts zwaarder weegt dan overdag;
- de omgeving, zoals een rustige woonwijk of een gemengd stadsgebied;
- het belang van uw buur bij zijn handelen en de mogelijkheden om de hinder te beperken.
Eenmalige of tijdelijke overlast is zelden onrechtmatig. Structurele geluidsoverlast, dagelijkse stank of rook die uw woning binnendringt, kan dat wel zijn. Voor een huurwoning kunt u de overlast ook melden bij de verhuurder van uw buur, die op grond van artikel 7:213 BW van zijn huurder goed huurderschap mag verlangen.
Hoe ver moeten bomen en heggen van de erfgrens staan?
Bomen moeten op grond van artikel 5:42 BW ten minste 2 meter van de erfgrens staan, heesters en heggen ten minste 0,5 meter. Een plaatselijke verordening of plaatselijke gewoonte kan een kleinere afstand toestaan, en met toestemming van de buur mag u dichterbij planten.
De afstand van een boom meet u vanaf het midden van de voet van de stam. Beplanting die niet boven de scheidsmuur tussen de erven uitkomt, valt niet onder deze regel. Grenst uw erf aan een openbare weg of openbaar water, dan gelden de afstanden ook niet.
Staat een boom zonder uw toestemming te dicht bij de grens, dan kunt u de eigenaar schriftelijk vragen hem te verwijderen of te verplaatsen. Weigert hij, dan kunt u de rechter vragen dat te bevelen, eventueel op straffe van een dwangsom. Leg afspraken over beplanting bij de grens altijd schriftelijk vast.
Wat als de boom er al meer dan twintig jaar staat?
Dan kan uw vordering tot verwijdering verjaard zijn. Een rechtsvordering tot opheffing van een onrechtmatige toestand verjaart in beginsel na twintig jaar (artikel 3:306 en 3:314 BW); meer daarover leest u in ons artikel over verjaring van vorderingen.
Een duidelijke schriftelijke aanmaning stuit de verjaring (artikel 3:317 BW), waarna een nieuwe termijn begint. Wanneer de termijn precies is gaan lopen, bijvoorbeeld bij een boom die geleidelijk is gegroeid, is vaak onderwerp van discussie. Een erfdienstbaarheid, een blijvend recht ten laste van het erf van de buur, ontstaat door een notariële akte of door verjaring (artikel 5:72 BW).
Mag u overhangende takken en wortels zelf weghalen?
Wortels die op uw grond doorschieten, mag u volgens artikel 5:44 lid 2 BW direct weghakken en houden. Overhangende takken mag u pas zelf wegsnijden nadat u uw buur heeft gevraagd ze te verwijderen en hij dat niet binnen een redelijke termijn heeft gedaan (artikel 5:44 lid 1 BW).
De wet noemt geen vaste termijn; wat redelijk is, hangt af van de situatie en het seizoen. Stuur uw verzoek schriftelijk, noem een concrete termijn en bewaar een kopie. Snoeit u daarna zelf, beperk u dan tot wat boven uw eigen grond uitsteekt; de afgesneden takken mag u zich toe-eigenen.
Wees voorzichtig met het weghakken van grote wortels. Brengt u daardoor de stabiliteit of gezondheid van de boom in gevaar, dan kunt u aansprakelijk zijn voor de schade. Veroorzaken wortels schade aan uw tegels of fundering, dan kunt u die schade bij de eigenaar van de boom verhalen als u het verband kunt aantonen.
Mogen buren ramen of een balkon vlak bij de erfgrens hebben?
Zonder uw toestemming mag uw buur binnen 2 meter van de erfgrens geen ramen, andere muuropeningen of balkons hebben die uitzicht geven op uw erf (artikel 5:50 BW). Die regel geldt niet als uw erf aan de openbare weg of openbaar water ligt, of als het uitzicht binnen 2 meter door een muur wordt beperkt.
Een recht op vrij uitzicht of op zonlicht heeft u niet als zodanig. Het onthouden van licht kan wel onder de onrechtmatige hinder van artikel 5:37 BW vallen, maar alleen bij ernstige gevolgen. Een uitbouw die past binnen het omgevingsplan en een omgevingsvergunning heeft, zal de rechter niet snel als onrechtmatig aanmerken.
Voor camera’s geldt de privacywetgeving. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens mag een particuliere camera in beginsel alleen uw eigen erf in beeld brengen, niet de tuin of voordeur van de buren.
Hoe pakt u burenoverlast aan?
Begin met een gesprek en leg de overlast daarna schriftelijk vast. Helpt dat niet, dan zijn buurtbemiddeling, mediation of een procedure bij de rechter de volgende stappen.
Stap 1: praat en houd een logboek bij
Veel buren weten niet dat zij overlast veroorzaken. Kies een rustig moment, beschrijf concreet wat u merkt en stel een oplossing voor. Noteer vanaf dat moment datum, tijd, duur en aard van elke overlastsituatie, en verzamel foto’s, opnames en verklaringen van anderen.
Stap 2: stuur een brief met een termijn
Beschrijf in de brief welke overlast u ervaart, sinds wanneer en wat u al heeft geprobeerd. Vraag uw buur de overlast binnen een concrete termijn te beëindigen, bijvoorbeeld twee weken, en verstuur de brief aangetekend of per e-mail met ontvangstbevestiging.
Stap 3: schakel buurtbemiddeling of mediation in
Veel gemeenten bieden gratis buurtbemiddeling met getrainde vrijwilligers. Bij mediation begeleidt een neutrale mediator u beiden naar een afspraak die u samen vastlegt; dat werkt alleen als beide buren meedoen.
Stap 4: stap naar de rechter
U kunt de rechter vragen uw buur een verbod of gebod op te leggen, eventueel met een dwangsom, en schadevergoeding toe te kennen op grond van artikel 6:162 BW. Bij spoed kunt u een kort geding starten bij de voorzieningenrechter.
Vorderingen tot € 25.000 behandelt de kantonrechter, waar u geen advocaat nodig heeft (artikel 93 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering). Vergoedbaar is aantoonbare schade, zoals herstelkosten of kosten van maatregelen tegen de overlast. Hoe sterker uw logboek en bewijs, hoe beter de rechter de ernst en duur van de hinder kan beoordelen.
Wat doet u als de gemeente of een beschermde boom in het spel is?
Bij overlast door een gemeentelijke voorziening of een besluit van de gemeente loopt de route via het bestuursrecht. Tegen een besluit, zoals een omgevingsvergunning voor de uitbouw van uw buren, maakt u binnen zes weken bezwaar (artikel 6:7 Algemene wet bestuursrecht).
Hoe die bezwaar- en beroepsprocedure werkt, leggen wij apart uit. Ook kunt u de gemeente vragen handhavend op te treden als uw buren zonder vergunning bouwen of in strijd met het omgevingsplan handelen.
Voor het kappen van bomen geldt vaak een vergunningplicht uit het omgevingsplan van de gemeente. Ook als u op grond van artikel 5:42 BW recht heeft op verwijdering van een boom, moet de eigenaar die vergunning dus eerst hebben. Overhangende takken snoeien valt daar in de regel niet onder, maar controleer dat bij twijfel bij uw gemeente.
Waar let u op als u overlast ervaart?
- Houd een logboek bij met datum, tijd, duur en aard van de overlast.
- Meet de afstand van bomen en heggen tot de erfgrens vanaf het midden van de stam.
- Stuur uw verzoek om te snoeien of de overlast te stoppen schriftelijk en met een termijn.
- Controleer of uw buur huurt; dan kunt u de verhuurder inschakelen.
Waar let u op als u wordt aangesproken op overlast?
- Controleer of uw bomen, heesters en heggen aan de afstanden van artikel 5:42 BW voldoen.
- Ga na hoe lang een boom al op zijn plek staat, met het oog op de verjaringstermijn van twintig jaar.
- Reageer schriftelijk op een aanmaning en geef aan wat u gaat doen en wanneer.
- Controleer of voor kappen of verbouwen een vergunning nodig is.
Wat kunnen wij voor u doen bij een burenconflict?
Onze advocaten civiel recht begeleiden burenconflicten van eerste brief tot procedure.
- Wij beoordelen of de overlast onrechtmatig is in de zin van artikel 5:37 BW.
- Wij stellen een sommatiebrief op met een concrete termijn.
- Wij toetsen of een vordering tot verwijdering van beplanting verjaard is.
- Wij leggen afspraken met uw buren vast in een vaststellingsovereenkomst.
- Wij starten een kort geding of bodemprocedure als overleg niets oplevert.
Samengevat
- Hinder is onrechtmatig als hij door ernst, duur en omstandigheden verder gaat dan u hoeft te dulden (artikel 5:37 BW).
- Bomen staan minimaal 2 meter en heesters en heggen minimaal 0,5 meter van de erfgrens, tenzij een verordening of gewoonte anders toestaat (artikel 5:42 BW).
- Wortels mag u direct weghalen; overhangende takken pas na een vergeefs verzoek aan uw buur (artikel 5:44 BW).
- Een vordering tot verwijdering kan na twintig jaar verjaard zijn; een schriftelijke aanmaning stuit de verjaring.
Veelgestelde vragen
Wat kan ik doen als mijn buren geluidsoverlast veroorzaken?
Bespreek het eerst en houd een logboek bij. Helpt dat niet, stuur dan een brief met een termijn, schakel buurtbemiddeling in en vraag zo nodig de rechter om een verbod op grond van artikel 5:37 en 6:162 BW.
Hoe stel ik vast waar de erfgrens ligt?
Begin met de kadastrale kaart en uw eigendomsakte, die u bij het Kadaster opvraagt. De kadastrale kaart is een indicatie; bij twijfel kunt u het Kadaster vragen de grens in het terrein aan te wijzen of te reconstrueren.
Wat doe ik als mijn buren afval op mijn grond dumpen?
Maak foto’s en vraag uw buren schriftelijk het afval binnen een korte termijn weg te halen. Het storten van afval buiten daarvoor bestemde plaatsen kan een overtreding zijn; meld het bij aanhoudende problemen bij de gemeente.
Hoe schakel ik een bemiddelaar in?
Vraag bij uw gemeente naar buurtbemiddeling, die in veel gemeenten gratis is. Beide buren moeten vrijwillig meedoen; een mediator die u zelf inschakelt, betaalt u meestal samen.
Welke rechten heb ik als mijn buren mijn privacy schenden?
Een camera van uw buren hoort in beginsel alleen hun eigen erf te filmen, volgens de richtlijnen van de Autoriteit Persoonsgegevens. Ramen en balkons binnen 2 meter van de erfgrens met zicht op uw erf zijn zonder uw toestemming niet toegestaan (artikel 5:50 BW).
Wat kan ik doen als de tuin van de buren verwaarloosd is?
Doorschietende wortels en onkruid mag u tot de erfgrens verwijderen; overhangende takken pas na een vergeefs verzoek (artikel 5:44 BW). Bij ongedierte of ernstige stank kunt u de gemeente vragen op te treden.
