Verjaring van vorderingen: termijnen, start en stuiting

Verjaring van vorderingen begrijpelijk uitgelegd

Gepubliceerd op 9 juli 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026

Een vordering verjaart in de meeste gevallen vijf jaar nadat zij opeisbaar is geworden; daarna kan de schuldeiser betaling niet meer via de rechter afdwingen. Alleen als de wet geen kortere termijn geeft, geldt de algemene termijn van twintig jaar uit artikel 3:306 BW, en de schuld zelf blijft ook na verjaring bestaan.

De vijfjaarstermijnen staan in de artikelen 3:307 tot en met 3:311 BW. Verjaring neemt alleen de afdwingbaarheid weg, en zij werkt niet vanzelf: de schuldenaar moet er zelf een beroep op doen. Hieronder leest u welke termijn geldt, wanneer die begint en hoe u de verjaring stuit.

Kalender en dossier bij de verjaring van vorderingen

Wat houdt verjaring van vorderingen in?

Verjaring betekent dat u nakoming na een bepaalde tijd niet meer kunt afdwingen. De regel bestaat om twee redenen: bewijs en rechtszekerheid. Na jaren zijn e-mails gewist, medewerkers vertrokken en herinneringen vervaagd. Een schuldenaar kan zich dan niet meer goed verweren, en op een bepaald moment moet duidelijk zijn dat een oud dossier gesloten is.

De verbintenis verdwijnt niet. Volgens artikel 6:3 BW wordt een verjaarde vordering een natuurlijke verbintenis: een verplichting die bestaat, maar die u niet via de rechter kunt afdwingen. Betaalt de schuldenaar toch, ook zonder te weten dat de vordering verjaard was, dan is dat geen onverschuldigde betaling en kan hij het bedrag niet terugvorderen.

De rechter past verjaring niet uit zichzelf toe. Volgens artikel 3:322 BW moet de schuldenaar zelf een beroep op verjaring doen. Wie wordt gedagvaard voor een oude vordering en dat verweer vergeet, wordt gewoon veroordeeld. Hetzelfde artikel bepaalt dat u pas afstand van verjaring kunt doen als de verjaring is voltooid. Vooraf afspreken dat iemand zich er niet op zal beroepen, kan dus niet.

Verwar verjaring niet met verval. Een vervaltermijn laat het recht zelf tenietgaan. De rechter past zo’n termijn wél uit zichzelf toe, en u kunt hem niet stuiten of verlengen. Denk aan de termijn van twee maanden om een ontslag aan te vechten of aan de termijn voor hoger beroep. Wat het verschil in de praktijk betekent, leest u in ons artikel over wat een vordering is en hoe verjaring, stuiting en rente samenhangen.

Welke verjaringstermijnen kent de wet?

De wet kent een algemene termijn van twintig jaar en een reeks kortere termijnen, waarvan vijf jaar de belangrijkste is. De tabel geeft de meest voorkomende termijnen.

Soort vorderingTermijnStartWetsartikel
Algemeen (restcategorie)20 jaarDag na opeisbaarheidArt. 3:306 BW
Nakoming van een overeenkomst tot geven of doen (bijv. onbetaalde factuur)5 jaarDag na opeisbaarheidArt. 3:307 BW
Periodieke betalingen: rente, huur, pacht, dividend, loon5 jaar per termijnDag na opeisbaarheid van elke termijnArt. 3:308 BW
Onverschuldigde betaling5 jaar, uiterlijk 20 jaarBekendheid met vordering en schuldenaarArt. 3:309 BW
Schadevergoeding of contractuele boete5 jaar, uiterlijk 20 jaar (30 jaar bij milieuschade en gevaarlijke stoffen)Bekendheid met schade en aansprakelijkeArt. 3:310 BW
Ontbinding wegens tekortkoming5 jaar, uiterlijk 20 jaarBekendheid met de tekortkomingArt. 3:311 BW
Consumentenkoop van een roerende zaak (non-conformiteit)2 jaarNa de klacht over het gebrekArt. 7:23 BW
Tenuitvoerlegging van een vonnis20 jaarDag na de uitspraakArt. 3:324 BW
Bestuursrechtelijke geldschuld5 jaarNa verstrijken van de betalingstermijnArt. 4:104 Awb

Bij artikel 3:308 BW verjaart elke afzonderlijke termijn apart. Een huurachterstand verdampt daardoor langzaam van achteren af. De absolute grens van twintig jaar bij schadevergoeding geldt ook als de benadeelde van niets wist.

Korte termijn bij consumentenkoop

Bij consumentenkoop van een roerende zaak moet de koper binnen bekwame tijd klagen. Een melding binnen twee maanden na ontdekking is in elk geval op tijd. De rechtsvordering verjaart vervolgens twee jaar na die melding (artikel 7:23 BW).

Deze tweemaandenregel geldt niet bij de koop van een woning. Daar blijft de maatstaf de bekwame tijd, zonder vaste termijn. Hoe dat uitpakt bij een auto met gebreken, leest u in ons artikel over uw rechten na de aankoop van een tweedehands auto.

Vordering die op een vonnis berust

Hebt u een veroordeling in handen, dan verjaart de bevoegdheid om het vonnis ten uitvoer te leggen pas na twintig jaar (artikel 3:324 BW). Het vonnis vervangt daarmee de oorspronkelijke, vaak veel kortere termijn. Daarom kan het lonen om een oude vordering nog snel door de rechter te laten vaststellen voordat zij verjaart.

Overzicht van wettelijke verjaringstermijnen in het Burgerlijk Wetboek

Wanneer begint de verjaringstermijn te lopen?

Bij een vordering uit overeenkomst begint de termijn op de dag na die waarop de vordering opeisbaar is geworden (artikel 3:307 lid 1 BW). Stuurt u een factuur met een betaaltermijn van dertig dagen, dan is de vordering opeisbaar zodra die dertig dagen zijn verstreken, en begint de verjaring de dag daarna. Is er geen betaaltermijn afgesproken, dan is de vordering in beginsel direct opeisbaar.

Soms moet een verbintenis pas worden nagekomen nadat de schuldeiser haar opeist, zoals bij een lening zonder aflossingsschema. De termijn begint dan pas op de dag na die waartegen de schuldeiser heeft laten weten tot opeising over te gaan (artikel 3:307 lid 2 BW). De vordering verjaart wel hoe dan ook twintig jaar na de dag waarop opeising op zijn vroegst mogelijk was.

Schadevergoeding: daadwerkelijke bekendheid

Bij schadevergoeding gaat de vijfjaarstermijn pas lopen op de dag na die waarop de benadeelde daadwerkelijk bekend is geworden met de schade én met de aansprakelijke persoon (artikel 3:310 BW). De Hoge Raad oordeelde in het arrest van 31 oktober 2003 (ECLI:NL:HR:2003:AL8168) dat de termijn pas begint als de benadeelde daadwerkelijk in staat is een vordering in te stellen. Daarvoor is voldoende zekerheid nodig over de oorzaak van de schade, geen absolute zekerheid en ook niet slechts een vermoeden. In die zaak liet het hof de termijn ten onrechte al bij de geboorte van het kind beginnen, terwijl de ouders pas jaren later hoorden dat de schade mede door medisch handelen was veroorzaakt.

Een voorbeeld ter illustratie: u ontdekt pas na acht jaar dat een constructiefout de oorzaak is van scheuren in uw pand. De termijn begint dan pas op dat moment te lopen, binnen de absolute grens van twintig jaar.

Het startmoment verschilt dus per soort vordering. Bij een huurachterstand heeft iedere maandtermijn een eigen startdatum. Bij een contractuele boete loopt de termijn vanaf het moment dat u wist dat de boete verschuldigd was. Wie de verkeerde startdatum kiest, rekent zich rijk of laat een vordering onnodig verlopen.

Hoe stuit u de verjaring?

U stuit de verjaring met een procedure, met een schriftelijke aanmaning of mededeling, of doordat de schuldenaar de schuld erkent. Stuiting onderbreekt de lopende termijn en laat een nieuwe termijn beginnen.

Met een procedure

Artikel 3:316 BW noemt het instellen van een eis en iedere andere daad van rechtsvervolging door de schuldeiser. Een dagvaarding of een verzoekschrift stuit dus de verjaring. Dat geldt alleen als de procedure tot toewijzing leidt of op tijd wordt voortgezet. Wordt de zaak ingetrokken of afgewezen, dan geldt de stuiting onder voorwaarden alsnog niet.

Met een brief

De tweede manier wordt in de praktijk het meest gebruikt. Een schriftelijke aanmaning of een schriftelijke mededeling waarin de schuldeiser zich ondubbelzinnig zijn recht op nakoming voorbehoudt, stuit de verjaring (artikel 3:317 BW). De Hoge Raad verduidelijkte in zijn arrest van 24 november 2006 (ECLI:NL:HR:2006:AZ0418) wat dat inhoudt. De mededeling moet de schuldenaar voldoende duidelijk waarschuwen dat hij, ook na het verstrijken van de verjaringstermijn, rekening moet houden met de vordering. Hij moet zijn gegevens en bewijsmateriaal dus blijven bewaren. De Hoge Raad las een brief daarbij in samenhang met de eerdere correspondentie: ook een brief die op zichzelf om iets anders vroeg, kon zo een stuitingsbrief zijn.

Een bruikbare stuitingsbrief benoemt concreet om welke vordering het gaat: bedrag, factuurnummer of contract. Daarnaast bevat de brief de uitdrukkelijke mededeling dat de schuldeiser zich zijn recht op nakoming ondubbelzinnig voorbehoudt. Een gewone herinnering of een aanbod om er samen uit te komen is riskant.

Bewijs van ontvangst is minstens zo belangrijk als de inhoud. Verstuur de brief aangetekend of vraag om een schriftelijke bevestiging. De schuldeiser moet aantonen dat de mededeling de schuldenaar heeft bereikt.

Door erkenning van de schuldenaar

Erkenning van het recht van de schuldeiser stuit de verjaring ook (artikel 3:318 BW). Een deelbetaling, een voorstel voor een betalingsregeling of een e-mail met een verzoek om uitstel zijn allemaal erkenningen. Voor een schuldenaar die zich op verjaring wil beroepen, is dat een valkuil: één zin waarin hij de schuld bevestigt, zet de teller weer op nul.

Startmoment van een verjaringstermijn bepalen

Hoe lang loopt de nieuwe termijn na stuiting?

Na stuiting begint een nieuwe termijn die even lang is als de oorspronkelijke, maar nooit langer dan vijf jaar (artikel 3:319 BW). Voor een vordering met een termijn van twintig jaar resteert na stuiting dus vijf jaar. Voor de gewone vijfjaarsvordering begint de termijn van vijf jaar opnieuw.

Leidt een procedure tot een onherroepelijke toewijzing, dan geldt voor de tenuitvoerlegging van de uitspraak de twintigjaarstermijn van artikel 3:324 BW. Ook die executieverjaring kunt u stuiten, onder meer door het vonnis te laten betekenen of door een daad van tenuitvoerlegging.

Verlenging

Naast stuiting kent de wet verlenging. Artikel 3:321 BW noemt situaties waarin de verjaring niet kan worden voltooid. Voorbeelden zijn vorderingen tussen echtgenoten of geregistreerde partners tijdens het huwelijk of partnerschap, tussen een wettelijke vertegenwoordiger en degene die hij vertegenwoordigt, en de situatie waarin de schuldenaar het bestaan van de schuld opzettelijk verborgen houdt. Is er zo’n grond, dan loopt de termijn door tot zes maanden nadat die grond is weggevallen (artikel 3:320 BW).

Wat zijn de gevolgen van een voltooide verjaring?

Beroept de schuldenaar zich op een voltooide verjaring, dan wijst de rechter de vordering af. De schuldeiser kan geen betaling meer afdwingen en geen beslag meer leggen op grond van die vordering. De vordering blijft als natuurlijke verbintenis bestaan, maar de weg naar de rechter is afgesloten.

Rente, boete en kosten verjaren mee

Met de hoofdvordering verjaart ook de vordering tot betaling van de bijbehorende rente, boete en kosten (artikel 3:312 BW). Andersom kan de rente al eerder zijn verjaard. Rente is een periodieke betaling in de zin van artikel 3:308 BW. Rentetermijnen die meer dan vijf jaar oud zijn, kunnen daardoor vaak niet meer worden opgeëist, terwijl de hoofdsom nog wel afdwingbaar is.

Hypotheek en pandrecht

Een vordering waarvoor een hypotheek tot zekerheid strekt, verjaart niet voordat twintig jaar zijn verstreken sinds de hypotheek aan de vordering is verbonden (artikel 3:323 lid 3 BW). Die verlengde termijn geldt voor hypotheek, niet voor pand. Verjaart de vordering toch, dan gaan ook de pand- en hypotheekrechten teniet die haar zekerden (artikel 3:323 lid 1 BW).

Gaat de hypotheek teniet doordat de woning is verkocht en geleverd, dan is er voor de restschuld geen hypotheek meer. Voor die restschuld geldt dan in beginsel de gewone termijn van vijf jaar. Dat onderscheid is voor restschulden na een gedwongen verkoop van groot belang.

Verrekening blijft mogelijk

Ook nadat een vordering is verjaard, kan de schuldeiser haar nog verrekenen met een tegenvordering, mits zij vóór de verjaring al voor verrekening vatbaar was (artikel 6:131 BW). De verjaring sluit dus de weg naar de rechter af, maar niet elke route.

Stuitingsbrief opstellen om verjaring te stuiten

Zakelijke vorderingen en incasso

Voor ondernemers is de vijfjaarstermijn van artikel 3:307 BW de belangrijkste maatstaf. Vijf jaar lijkt ruim, maar het gaat mis in dossiers die jarenlang blijven liggen, met wisselende contactpersonen en een debiteur die telkens om uitstel vraagt. Leg daarom vast wanneer u aanmaande, wat er is toegezegd en wanneer er is betaald.

Betaalt een debiteur een deel van de openstaande post of vraagt hij om een regeling, dan is dat een erkenning en begint een nieuwe termijn van vijf jaar. Blijft het stil, dan is een aangetekende stuitingsbrief het goedkoopste middel dat u hebt. Levert dat niets op, dan is dagvaarden de volgende stap. Bij een buitenlandse debiteur binnen de Europese Unie kan de Europese betalingsbevelprocedure een snellere route zijn.

Klachtplicht naast verjaring

Volgens de klachtplicht van artikel 6:89 BW moet de schuldeiser binnen bekwame tijd protesteren nadat hij een gebrek in de prestatie heeft ontdekt of had moeten ontdekken. Doet hij dat niet, dan verliest hij zijn rechten, los van de verjaring. Een vordering kan dus sneuvelen op de klachtplicht terwijl zij nog niet is verjaard. Houd beide termijnen tegelijk in de gaten.

Verjaring buiten geldvorderingen

Ook een vordering om een onrechtmatige toestand op te heffen of een inbreuk te beëindigen kent een termijn. Verjaring kan zelfs leiden tot het verkrijgen van eigendom; zie ons artikel over verjaring van de erfgrens. In het strafrecht gelden eigen termijnen; zie de verjaringstermijnen in het strafrecht.

Vorderingen van en aan de overheid

Voor geldschulden die uit een besluit voortvloeien, geldt niet Boek 3 BW maar de Algemene wet bestuursrecht. De vordering tot betaling van een bestuursrechtelijke geldschuld verjaart vijf jaar nadat de betalingstermijn is verstreken (artikel 4:104 Awb). Dat raakt bijvoorbeeld teruggevorderde subsidies, bestuurlijke boetes, leges en dwangsommen.

De stuitingsregels wijken af. Een bestuursorgaan stuit de verjaring door een daad van rechtsvervolging of door erkenning van de schuld (artikel 4:105 Awb). Artikel 4:106 Awb voegt daar onder meer een aanmaning, een beschikking tot verrekening en een dwangbevel aan toe. Voor een bestuursorgaan volstaat dus een aanmaning, waar een gewone schuldeiser een brief met ondubbelzinnig voorbehoud nodig heeft.

Belastingschulden en boetes

Het recht om een belastingaanslag met dwang in te vorderen verjaart vijf jaar na de dag waarop de aanslag geheel invorderbaar is geworden (artikel 27 Invorderingswet 1990). Die termijn wordt verlengd zolang uitstel van betaling loopt of de invordering wordt belemmerd. Voor verkeersboetes en strafrechtelijke sancties gelden de termijnen van de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften en het Wetboek van Strafrecht. Reken een sanctie dus nooit door met de vijfjaarsregel van artikel 3:307 BW.

Faillissement en schuldsanering

Gaat uw debiteur failliet, dan meldt u uw vordering bij de curator aan ter verificatie. Wordt de vordering erkend, dan levert het proces-verbaal van de verificatievergadering na het einde van het faillissement een executoriale titel op voor het onbetaalde deel. Eindigt het faillissement bij gebrek aan baten, dan herleeft uw vordering voor het onbetaalde deel en loopt de verjaring door. Bij een natuurlijke persoon, of bij een bestuurder die u aansprakelijk houdt, moet u dan zo nodig opnieuw stuiten.

Eindigt de wettelijke schuldsaneringsregeling met een schone lei, dan zijn de vorderingen die onder de sanering vielen niet langer afdwingbaar; er resteert een natuurlijke verbintenis. De regeling duurt sinds 1 juli 2023 in beginsel achttien maanden. Wat een schuldeiser daarna nog kan doen, leest u in ons artikel over verhaalsmogelijkheden na de schone lei.

Termijnen bewaken in de praktijk

De meeste verjaringsproblemen ontstaan niet door onbekendheid met de wet, maar door de administratie. Dossiers lopen vast op drie punten: het startmoment, de keuze van de juiste termijn en het tijdig en aantoonbaar stuiten.

Checklist voor de schuldeiser

  • Noteer per vordering de datum waarop zij opeisbaar werd, de geldende termijn en de uiterste verjaringsdatum, en na elke stuiting de nieuwe einddatum.
  • Stuit ruim vóór die datum met een brief waarin u zich ondubbelzinnig uw recht op nakoming voorbehoudt (artikel 3:317 BW).
  • Controleer het adres in het Handelsregister of de Basisregistratie personen, verstuur aangetekend én per e-mail en bewaar de verzendbewijzen.
  • Leg deelbetalingen en verzoeken om uitstel vast; die gelden als erkenning (artikel 3:318 BW).
  • Laat een oude vordering zo nodig door de rechter vaststellen; een vonnis kunt u twintig jaar ten uitvoer leggen.

Checklist voor de schuldenaar

  • Ga bij een oude aanmaning na wanneer de vordering opeisbaar werd en of er tussentijds is gestuit.
  • Doe geen deelbetaling en vraag geen regeling of uitstel voordat u de verjaring hebt gecontroleerd.
  • Beroep u in een procedure uitdrukkelijk op verjaring, al in de conclusie van antwoord (artikel 3:322 BW).
  • Controleer of rentetermijnen al eerder zijn verjaard dan de hoofdsom.
  • Bewaar oude facturen, betalingsbewijzen en correspondentie langer dan u geneigd bent.

Hoe wij helpen bij verjaring

  • Wij stellen vast welke termijn geldt en wanneer die is gaan lopen.
  • Wij stellen een stuitingsbrief op en zorgen voor bewijs van ontvangst.
  • Wij dagvaarden tijdig, zodat de vordering in een vonnis wordt vastgelegd, of voeren voor schuldenaren het verjaringsverweer.
  • Wij melden uw vordering bij de curator aan als uw debiteur failliet is.

Meer leest u op onze pagina over civiel recht en incasso.

In het kort

  • De meeste vorderingen verjaren na vijf jaar (art. 3:307-3:311 BW); de algemene termijn is twintig jaar (art. 3:306 BW).
  • Bij schadevergoeding start de termijn pas bij daadwerkelijke bekendheid met schade en aansprakelijke (HR 31 oktober 2003).
  • Een stuitingsbrief moet de schuldenaar ondubbelzinnig waarschuwen dat hij rekening moet blijven houden met de vordering (HR 24 november 2006).
  • Na stuiting loopt een nieuwe termijn van hooguit vijf jaar; een vonnis kunt u twintig jaar ten uitvoer leggen.
  • Een verjaarde schuld blijft bestaan als natuurlijke verbintenis; de rechter past verjaring alleen toe als de schuldenaar zich erop beroept.

Veelgestelde vragen

Mag een schuldeiser een verjaarde vordering blijven aanmanen?

Aanmanen mag, innen via de rechter niet. Omdat de vordering als natuurlijke verbintenis blijft bestaan, is een herinnering op zichzelf niet onrechtmatig. Dat wordt anders als de schuldeiser dreigt met maatregelen die hij niet meer kan nemen, zoals beslag, terwijl hij weet dat de vordering verjaard is. Reageer dan schriftelijk met een uitdrukkelijk beroep op verjaring en bewaar dat bericht.

Verjaart een loonvordering ook na vijf jaar?

Ja. Loon is een periodieke betaling en valt onder artikel 3:308 BW, met een termijn van vijf jaar per loontermijn. Voor bovenwettelijke vakantiedagen geldt ook vijf jaar. Wettelijke vakantiedagen vervallen al zes maanden na afloop van het jaar waarin ze zijn opgebouwd (artikel 7:640a BW). Dat verklaart waarom oude verlofsaldi vaak maar gedeeltelijk worden uitbetaald.

Kan ik met de schuldenaar afspreken dat de verjaring niet doorloopt?

Vooraf afstand doen van verjaring kan niet (artikel 3:322 BW). Wel kunt u afspreken dat de schuldenaar schriftelijk erkent dat de vordering bestaat. Dat werkt als stuiting en levert een nieuwe termijn op. Bij langlopende onderhandelingen is zo’n erkenning vaak de praktische oplossing.

Een geschil of een vordering?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.

Wilt u dat een advocaat civiel recht uw situatie beoordeelt? In een betaald consult van 300 euro inclusief btw krijgt u een richtinggevend antwoord op uw vraag.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.

Een geschil of een vordering?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.

Wilt u dat een advocaat civiel recht uw situatie beoordeelt? In een betaald consult van 300 euro inclusief btw krijgt u een richtinggevend antwoord op uw vraag.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.