Een collectieve overstap naar een concurrent levert nog geen overtreding van een anti-wervingsbeding op. Dat blijkt uit het vonnis van de kantonrechter Amsterdam van 4 augustus 2026 (ECLI:NL:RBAMS:2026:8591). Fusion Trade Netherlands B.V. vorderde van een voormalig werknemer € 150.000 aan boetes wegens werving, € 230.000 wegens schending van het relatiebeding en € 150.000 wegens schending van de geheimhouding. De kantonrechter wees één boete toe: € 25.000 wegens schending van het relatiebeding. De rest werd afgewezen.
Wat speelde er?
De werknemer trad op 31 januari 2011 in dienst bij Fusion Trade, een handelaar in elektronische componenten, en werkte vanaf 1 augustus 2012 voor onbepaalde tijd als Sales Account Executive. Zijn arbeidsovereenkomst bevatte een geheimhoudings-, anti-wervings- en relatiebeding, met een boete van € 25.000 per overtreding en € 5.000 voor elke dag dat de overtreding voortduurde. Een concurrentiebeding stond er bewust niet in: Fusion Trade meende dat haar belang met de drie andere bedingen voldoende was gewaarborgd. Het verschil in reikwijdte tussen die bedingen zetten wij eerder uiteen in ons artikel over het verschil tussen een concurrentiebeding en een relatiebeding.
Daarnaast sloten de werknemer en Fusion Trade Inc. op 23 augustus 2018 een afzonderlijke Confidentiality and Non-Solicitation Agreement. Of die overeenkomst door Fusion Trade kon worden afgedwongen, hoefde de kantonrechter niet te beoordelen: er stond geen eigen boetebeding in en er was ook niet bepaald dat het boetebeding uit de arbeidsovereenkomst van overeenkomstige toepassing was. De boetevordering werd dus uitsluitend getoetst aan de arbeidsovereenkomst.
De werknemer zegde op 20 februari 2024 op tegen 31 maart 2024 en trad rond 1 april 2024 in dienst bij Chip 1 Exchange NL B.V. Acht andere voormalig werknemers van Fusion Trade stapten in dezelfde periode over. Kort na de aankondiging van het vertrek van hun leidinggevende was een WhatsApp-groep aangemaakt waarvan de naam meermalen wijzigde en waarin berichten na 24 uur automatisch verdwenen.
Wanneer is sprake van werving?
Het anti-wervingsbeding verbood de werknemer gedurende een jaar na het einde van het dienstverband om personeel van Fusion Trade of gelieerde ondernemingen te benaderen of aan te trekken. Volgens Fusion Trade hadden de werknemers elkaar, onder meer via de WhatsApp-groep, aangemoedigd om op te zeggen en bij Chip 1 in dienst te treden.
De kantonrechter volgde die redenering niet. Werving veronderstelt een actieve handeling, waarbij iemand een ander probeert te overtuigen om bij de huidige werkgever op te zeggen en elders in dienst te treden. Dat bewijs ontbrak. De groep werd dubieus genoemd, maar de inhoud van de berichten kon niet worden vastgesteld: berichten werden automatisch verwijderd en de deelnemers hadden de groep inmiddels gewist. Uit de berichten die Fusion Trade wél had bemachtigd, bleek geen werving.
Ook de context wees niet noodzakelijk op werving. Een deel van de groep vormde al een vriendengroep, de werknemers verklaarden ontevreden te zijn over de gang van zaken en graag met hun vertrokken leidinggevende te willen blijven werken, en het stond hun vrij bij Chip 1 in dienst te treden omdat er geen concurrentiebeding gold. Zelfs als er wél was aangemoedigd, viel niet vast te stellen wie wie had geworven. Een gezamenlijke actie levert nog geen individuele wervingshandeling op. De boetes wegens werving werden afgewezen.
Hoe ver reikt het relatiebeding?
Het relatiebeding verbood de werknemer gedurende een jaar na het einde van de arbeidsovereenkomst om klanten van Fusion Trade te werven en om met die klanten een commerciële relatie aan te gaan met betrekking tot de kernactiviteiten van Fusion Trade. Het beding zag op partijen die op de einddatum klant waren of dat in het jaar daarvoor waren geweest. De kantonrechter legde het beding uit langs de Haviltex-maatstaf en kwam tot drie punten.
Niet ieder contact is verboden. In het beding staat niet dat elk contact met een (oud)relatie verboden is. Verboden is het werven van die relatie en het aangaan van een commerciële relatie, ongeacht het bedrag dat daarmee gemoeid is.
Het initiatief van de klant is niet beslissend. Neemt de klant zelf contact op, dan sluit dat een overtreding niet uit. Wordt daarna geworven of een commerciële relatie aangegaan, dan is het beding geschonden.
Bij een grote portefeuille telt de kenbaarheid. Fusion Trade had in Nederland ongeveer duizend relaties; over het aantal wereldwijd verschilden partijen van mening, 3.000 tegenover 10.000. Van een werknemer kan niet worden verwacht dat hij ze allemaal kent. Staat vast dat hij niet wist en ook niet kon weten dat een partij relatie was, dan levert contact met die partij geen schending op. Bij algemeen geformuleerde relatiebedingen is het daarom verstandig vast te leggen welke relaties eronder vallen. Over de geldigheidseisen die daarvóór al gelden, schreven wij eerder in ons artikel over wat wel en niet mag bij concurrentie- en relatiebedingen.
Waarom leverde één e-mail een boete van € 25.000 op?
Voor klant SQP achtte de kantonrechter een overtreding bewezen. Op 17 juli 2024 mailde een ander aan SQP over een nieuwe order. Op 1 augustus 2024 vroeg een medewerker van SQP rechtstreeks aan de werknemer en een collega of bepaalde producten de volgende dag zouden worden geleverd. De werknemer antwoordde daarop op 2 augustus 2024.
Zijn verweer dat hij slechts had gereageerd op een intern doorgestuurde e-mail hield geen stand: de e-mail van SQP was rechtstreeks aan hem gericht, en voor zijn eigen bericht gaf hij geen afdoende verklaring. Omdat SQP een order had geplaatst en de werknemer bij die zakelijke relatie betrokken was, was het relatiebeding geschonden. Eén boete van € 25.000.
De daarnaast gevorderde € 80.000 aan dagboetes over 17 juli tot en met 2 augustus 2024 werd afgewezen. Niet was gebleken dat de werknemer op 17 juli contact met SQP had gehad; die e-mail was van iemand anders. Voor een dagboete moet dus afzonderlijk worden onderbouwd wanneer de overtreding begon en hoe lang zij voortduurde.
Fusion Trade stelde verder dat drie andere klanten mondeling hadden verklaard dat de werknemer contact met hen had opgenomen. De werknemer betwistte dat gemotiveerd en nadere onderbouwing ontbrak, zodat ook op dit punt geen schending kon worden vastgesteld. Voor werkgevers betekent dat: leg per klantcontact vast wie benaderde, wanneer, met welke boodschap, welke commerciële handeling volgde en welke rol de voormalig werknemer daarbij speelde.
Is schending van het relatiebeding ook schending van de geheimhouding?
Nee. Fusion Trade stelde dat elke schending van het relatiebeding automatisch ook het geheimhoudingsbeding schendt, omdat de werknemer namen, contactpersonen en wensen van klanten kende. De kantonrechter wees dat af: het zijn twee afzonderlijke bedingen, en in geen van beide staat dat schending van het ene het andere meebrengt. Voor een geheimhoudingsschending moet zelfstandig worden vastgesteld dat vertrouwelijke of concurrentiegevoelige informatie is gebruikt, gekopieerd of aan derden verstrekt. In een zaak waarin drie ex-werknemers samen ruim een miljoen euro aan boetes verbeurden lag dat anders: daar stond wel vast dat bedrijfsgeheimen waren meegenomen.
Wat valt onder een geheimhoudingsbeding?
Het beding beschermt echte bedrijfsgeheimen, niet de algemene vakkennis en ervaring die een werknemer in zijn loopbaan opdoet. Die kennis mag hij na zijn dienstverband blijven gebruiken. Dat sluit aan bij artikel 1 van de Wet bescherming bedrijfsgeheimen, dat verlangt dat informatie geheim is, handelswaarde heeft omdát zij geheim is en met redelijke maatregelen geheim is gehouden.
Ook het gebruik van LinkedIn Sales Navigator leverde geen schending op. De werknemer had daar op 18 maart 2024 een custom lead list mee aangemaakt. De kantonrechter noemde die handelwijze bedenkelijk, maar de informatie is toegankelijk voor iedere licentiehouder en dus geen bedrijfsgevoelige informatie van Fusion Trade. Dat betekent niet dat gegevens uit een commerciële databank nooit vertrouwelijk kunnen zijn: beslissend blijven de inhoud, de toegankelijkheid, de wijze van verzamelen en de contractuele afspraken. Wie vertrouwelijkheid wil dichttimmeren, moet specificeren om welke informatie het gaat; wij schreven daarover in ons artikel over geheimhoudingsovereenkomsten.
Waarom werd de boete niet gematigd?
Matiging kan op grond van artikel 6:94 van het Burgerlijk Wetboek alleen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist, dus als toepassing van het beding tot een buitensporig en daarom onaanvaardbaar resultaat leidt. Daarbij tellen de verhouding tussen schade en boete, de aard van de overeenkomst, de inhoud en strekking van het beding en de omstandigheden waaronder het is ingeroepen. De kantonrechter verwees daarvoor naar het standaardarrest van de Hoge Raad van 27 april 2007 (NJ 2007/262, Intrahof/Bart Smit).
Matiging bleef uit. De boete heeft een aansporingsfunctie, dus dat zij hoger uitvalt dan de werkelijke schade is op zichzelf onvoldoende. De schending werd als ernstig aangemerkt omdat het relatiebeding het bedrijfsdebiet beschermt. Meegewogen werd bovendien dat de werknemer van januari 2022 tot en met juni 2023 in totaal USD 6.705.000 aan bonussen en commissies had ontvangen.
Die uitkomst is geen automatisme. Waar de draagkracht van de werknemer geringer is, de overtreding incidenteel blijft en geen omzetverlies is aangetoond, matigen feitenrechters wel degelijk. Voorbeelden daarvan zijn te vinden bij de rechtbank Limburg (ECLI:NL:RBLIM:2025:3973) en het gerechtshof ‘s-Hertogenbosch (ECLI:NL:GHSHE:2014:6). De verhouding tussen schade en boete is daarbij belangrijk, maar nooit alleen beslissend: het gaat om alle omstandigheden van het geval.
Waar moet een boetebeding in een arbeidsovereenkomst aan voldoen?
Artikel 6:91 van het Burgerlijk Wetboek merkt ieder beding aan als boetebeding waarbij de schuldenaar bij een tekortkoming een geldsom verschuldigd wordt, of dat nu tot schadevergoeding of tot aansporing strekt. Voor de arbeidsovereenkomst gelden daarnaast de eisen van artikel 7:650 van het Burgerlijk Wetboek: het beding moet schriftelijk zijn aangegaan en het voorschrift waarop de boete ziet en het bedrag moeten nauwkeurig zijn vermeld. Die bepaling is van dwingend recht: alleen bij werknemers die meer dan het minimumloon verdienen kan schriftelijk worden afgeweken van de overige eisen, waaronder de bestemming en de hoogte van de boete. De Hoge Raad bevestigde dat in zijn arrest van 16 februari 2018 (ECLI:NL:HR:2018:207, Turan/Easystaff): de afwijking moet uitdrukkelijk en schriftelijk zijn overeengekomen. Artikel 7:651 bepaalt bovendien dat de werkgever ter zake van hetzelfde feit niet zowel een boete kan heffen als schadevergoeding kan vorderen. Meer daarover in ons artikel over het boetebeding in de arbeidsovereenkomst.
Tot slot verdient aandacht dat een relatiebeding volgens de Hoge Raad moet worden aangemerkt als een concurrentiebeding in de zin van artikel 7:653 van het Burgerlijk Wetboek (HR 3 maart 2017, ECLI:NL:HR:2017:364). Daarmee gelden voor het relatiebeding dezelfde vormvereisten: het moet schriftelijk met een meerderjarige werknemer zijn overeengekomen, en in een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd is het alleen geldig bij een schriftelijk gemotiveerd zwaarwegend bedrijfsbelang. In deze zaak speelde dat niet, omdat het om een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd ging.
Wat betekent dit voor werkgevers?
| Onderwerp | Praktische les |
|---|---|
| Concurrentiebeding | Het ontbreken ervan is niet te repareren met een anti-wervings-, relatie- of geheimhoudingsbeding |
| Anti-wervingsbeding | Toon per werknemer aan wie door wie is benaderd en met welk doel; een gezamenlijke overstap bewijst dat niet |
| Digitale communicatie | Verdwijnende of gewiste berichten leiden tot bewijsnood; zorg tijdig voor een rechtmatige bewijsstrategie |
| Relatiebeding | Omschrijf welke relaties eronder vallen en houd een actuele, kenbare relatielijst bij |
| Klantcontact | Leg vast wie het initiatief nam, wat is besproken en welke transactie volgde |
| Geheimhouding | Benoem concreet welke informatie vertrouwelijk is en tref aantoonbaar redelijke beveiligingsmaatregelen, zoals de Wet bescherming bedrijfsgeheimen verlangt |
| Openbare informatie | Wat via een algemeen toegankelijk platform beschikbaar is, is niet zonder meer vertrouwelijk |
| Dagboete | Onderbouw per dag de duur van de overtreding; één handeling rechtvaardigt geen doorlopende boete |
| Cumulatie | Schending van het relatiebeding is niet automatisch schending van de geheimhouding |
| Boetebeding | Controleer schriftelijkheid, omschrijving, bestemming en hoogte aan artikel 7:650 BW |
| Relatiebeding en 7:653 BW | Behandel het relatiebeding als concurrentiebeding: schriftelijk, met een meerderjarige werknemer en bij bepaalde tijd met een gemotiveerd zwaarwegend bedrijfsbelang |
Wat betekent dit voor werknemers?
Zonder concurrentiebeding staat het u vrij bij een concurrent in dienst te treden, ook als meerdere collega’s rond dezelfde tijd overstappen. Een anti-wervingsbeding beperkt dat pas wanneer u collega’s actief probeert over te halen. Het relatiebeding is het beding waar u in de praktijk tegenaan loopt: het beantwoorden van een bericht van een oude klant is niet per definitie verboden, maar wordt daarna zaken gedaan en bent u daarbij betrokken, dan is de boete verbeurd. Aanvaard commerciële opdrachten van relaties van uw vorige werkgever daarom niet zonder juridisch advies, neem geen bestanden of klantgegevens mee, en laat bij twijfel de tekst van uw beding beoordelen.
Wat was de uitkomst van de procedure?
De werknemer werd veroordeeld tot betaling van € 25.000, vermeerderd met wettelijke rente vanaf 29 mei 2026, de datum waarop Fusion Trade bij akte haar eis vermeerderde en voor het eerst rente vorderde. De overige boetevorderingen, in totaal € 505.000, en de buitengerechtelijke incassokosten werden afgewezen. Fusion Trade werd veroordeeld in de proceskosten van € 3.026. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad verklaard.
Veelgestelde vragen
Mag ik samen met collega’s overstappen naar een concurrent?
Zonder concurrentiebeding mag dat. Een gezamenlijke overstap is op zichzelf geen bewijs van werving. Wel kan sprake zijn van een overtreding als u een collega actief probeert over te halen om op te zeggen en bij uw nieuwe werkgever in dienst te treden.
Wanneer schend ik een anti-wervingsbeding?
Dat hangt af van de formulering. In deze zaak was een actieve handeling nodig waarbij iemand een ander probeert te overtuigen om op te zeggen en elders in dienst te treden, en moest per persoon duidelijk zijn wie wie had benaderd.
Is ieder contact met een oude klant verboden?
Volgens de uitleg in deze zaak niet. Verboden waren het werven van de relatie en het aangaan van een commerciële relatie, niet het contact als zodanig.
Maakt het uit wie het eerste contact legde?
Nee. Ook als de klant u benadert, kan het vervolg leiden tot werving of tot het aangaan van een commerciële relatie.
Geldt een relatiebeding voor alle klanten van mijn werkgever?
Niet zonder meer. Bij een zeer grote relatieportefeuille kan van een werknemer niet worden verwacht dat hij alle relaties kent. Wist u niet en kon u niet weten dat een partij klant was, dan is dat relevant voor de beoordeling.
Is informatie uit LinkedIn Sales Navigator altijd vrij te gebruiken?
Nee. In deze zaak was de informatie toegankelijk voor iedere licentiehouder en daarom geen bedrijfsgeheim. Dat oordeel hangt af van de aard en toegankelijkheid van de informatie en van wat partijen zijn overeengekomen.
Kan een boete van € 25.000 worden gematigd?
Alleen als toepassing van het boetebeding tot een buitensporig en onaanvaardbaar resultaat leidt. Dat de boete hoger is dan de schade, is op zichzelf onvoldoende.
Tot slot
De kern van deze uitspraak is niet dat een relatiebeding zwaarder weegt dan een wervingsverbod. Het is dat de bedingen afzonderlijk moeten worden uitgelegd en afzonderlijk moeten worden bewezen. Een gezamenlijke overstap is te weinig voor een wervingsverbod. Eén concrete commerciële handeling is genoeg voor een relatiebeding, ook als de klant zelf begon. En voor de geheimhouding is zelfstandig bewijs nodig dat vertrouwelijke informatie is gebruikt of verstrekt.
Heeft u vragen over een relatiebeding, een anti-wervingsbeding, een geheimhoudingsbeding of een contractuele boete? Neem gerust contact op met de arbeidsrechtadvocaten van Law & More.
Auteur: Michelle Marjanovic, advocaat arbeidsrecht bij Law & More
Bron: Rechtbank Amsterdam (kantonrechter mr. C. Kraak) 4 augustus 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:8591, zaaknummer 12121989 / CV EXPL 26-3003, gepubliceerd op 28 augustus 2026
