Gepubliceerd op 15 juni 2026 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026
Een werknemer die al tijdens zijn dienstverband een concurrerend bedrijf voorbereidt en daarbij documenten van zijn werkgever gebruikt, kan het concurrentiebeding, het nevenwerkzaamhedenbeding en het geheimhoudingsbeding tegelijk schenden. Bevat de arbeidsovereenkomst een boetebeding, dan kan de werkgever per overtreding een boete vorderen. De rechter kan die boete matigen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist (artikel 6:94 BW).
Hoe dat in de praktijk uitpakt, laat een vonnis zien van de kantonrechter van de rechtbank Zeeland-West-Brabant, zittingsplaats Breda, van 13 mei 2026 (ECLI:NL:RBZWB:2026:5158). Daarin vorderde een werkgever in de offshore-kabellegsector van drie ex-werknemers boetes die voor twee van hen opliepen tot meer dan een miljoen euro per persoon.
Inhoudsopgave
Wat waren de feiten in de Bredase zaak?
De werkgever legt onderzeese kabels voor windparken op zee. Drie werknemers, een projectmanager, een tender engineer en een tender coördinator, hadden in hun arbeidsovereenkomst een concurrentiebeding, een nevenwerkzaamhedenbeding, een geheimhoudingsbeding en een beding over bedrijfseigendommen. De tender engineer vertrok in 2022, de andere twee in 2023.
Op overtreding van de bedingen stond volgens artikel 25 van de arbeidsovereenkomsten een boete van € 25.000 per overtreding, plus € 2.500 per dag dat de overtreding voortduurde. Hetzelfde artikel gaf de werkgever het recht om in plaats van de boete volledige schadevergoeding te vorderen.
In april 2022 werd in de Amerikaanse staat Delaware een nieuwe onderneming opgericht. Volgens de kantonrechter begonnen de voorbereidingen daarvoor al in 2021, tijdens het dienstverband. Uit onderzoek van in beslag genomen bestanden bleek onder meer:
- Een van de ex-werknemers had vertrouwelijke documenten naar zijn Dropbox gedownload, waaronder het investeringsplan voor een nieuw kabellegschip van de werkgever, met technische, markt- en financiële gegevens.
- In een chatbericht van 8 april 2023 adviseerde een ex-werknemer om werkmethodes en procedures mee te nemen. De ander antwoordde: “Already on it.”
- De nieuwe onderneming had passages uit documenten van de werkgever letterlijk overgenomen.
- Er lagen geheimhoudingsovereenkomsten met derden over kabellegtenders en scheepsfinanciering, en intentieovereenkomsten over het ombouwen van een schip om op de Amerikaanse markt te concurreren.
Welke verweren van de ex-werknemers faalden?
| Verweer | Oordeel van de kantonrechter |
|---|---|
| “De nieuwe onderneming is geen concurrent: de Amerikaanse markt is door de Jones Act afgeschermd.” | Verworpen. De Jones Act onderscheidt de markten van partijen niet. De nieuwe onderneming was een concurrent, ook al had zij nog geen eigen schip in de vaart. |
| “De werkgever heeft te lang gewacht; hij heeft zijn rechten verwerkt.” | Verworpen. Enkel tijdsverloop is onvoldoende voor rechtsverwerking, en bijzondere omstandigheden ontbraken. De werkgever had bovendien op 6 februari 2024 schriftelijk gewaarschuwd. |
| “Andere ex-werknemers worden niet aangesproken; dat is rechtsongelijkheid.” | Verworpen. Het is aan de werkgever om te kiezen wie hij aan een beding houdt. |
| “HR zei dat het concurrentiebeding een formaliteit was.” | Niet gevolgd, omdat het verweer onvoldoende was onderbouwd. |
De kantonrechter oordeelde dat de ex-werknemers aan de concurrentie- en andere bedingen gebonden waren. Voor twee van hen vond hij voldoende steun voor concurrerende activiteiten en voorbereidende handelingen tijdens het dienstverband, met gebruik van documenten van de werkgever.
Wanneer matigt de rechter een contractuele boete?
Boetes per overtreding en per dag lopen snel op tot bedragen die ver boven het jaarsalaris uitkomen. De rechter kan de boete matigen, maar alleen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist (artikel 6:94 BW). Dat is een terughoudende toets. Een matiging mag ook niet onder het bedrag van de wettelijke schadevergoeding uitkomen.
Bij die afweging kijken rechters onder meer naar:
- de verhouding tussen de boete en de werkelijke, onderbouwde schade;
- de aard en ernst van de overtreding, en of die opzettelijk en stelselmatig was;
- de verhouding tussen de boete en het salaris van de werknemer;
- of het boetebeding een maximum kent.
Welke regels gelden voor de geschonden bedingen?
| Beding | Belangrijkste eis | Artikel |
|---|---|---|
| Concurrentiebeding | Schriftelijk (artikel 7:653 BW), met een meerderjarige werknemer; in een tijdelijk contract alleen met een schriftelijke motivering van het zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang | 7:653 BW |
| Nevenwerkzaamhedenbeding | Een verbod op werk naast de baan mag alleen met een objectieve rechtvaardigingsgrond, zoals bescherming van bedrijfsgeheimen of het voorkomen van belangenverstrengeling | 7:653a BW |
| Geheimhoudingsbeding | Geldt ook na het einde van het dienstverband als dat zo is afgesproken; daarnaast beschermt de Wet bescherming bedrijfsgeheimen informatie die aan de wettelijke eisen voldoet | contract en Wet bescherming bedrijfsgeheimen |
| Boetebeding | Schriftelijk vastgelegd; de rechter kan de boete matigen | 6:94 BW |
Een werknemer kan de rechter vragen een concurrentiebeding geheel of gedeeltelijk te vernietigen als hij onbillijk wordt benadeeld in verhouding tot het belang van de werkgever (artikel 7:653 lid 3 BW). Doe dat vóórdat u de nieuwe baan of onderneming start. Achteraf staat u zwakker, zeker als u al documenten heeft meegenomen.
Kan ook de nieuwe onderneming worden aangesproken?
De nieuwe onderneming is geen partij bij de arbeidsovereenkomst. Zij is dus niet aan de bedingen gebonden. Wel kan zij onrechtmatig handelen (artikel 6:162 BW) als zij bewust voordeel trekt uit de wanprestatie van haar oprichters of uit onrechtmatig verkregen bedrijfsgeheimen. In de Bredase zaak vorderde de werkgever daarom ook schadevergoeding van de nieuwe onderneming, op te maken bij schadestaat.
Hoe bouwt u als werkgever een zaak op tegen een vertrokken werknemer?
- Stuur bij een vermoeden van overtreding direct een schriftelijke aanzegging dat u de bedingen en het boetebeding handhaaft. In de Bredase zaak hielp de brief van 6 februari 2024 tegen het verweer van rechtsverwerking.
- Laat ingeleverde laptops en telefoons forensisch veiligstellen voordat ze opnieuw worden uitgegeven.
- Overweeg conservatoir bewijsbeslag als relevante stukken bij de ex-werknemer liggen; in deze zaak kwam het bewijs grotendeels uit in beslag genomen bestanden.
- Onderbouw uw schade zo concreet mogelijk; dat beperkt het risico dat de rechter de boete sterk matigt.
- Neem een maximum op in nieuwe boetebedingen, zodat de boete in verhouding blijft tot het salaris.
Wat controleert u als werknemer voordat u voor uzelf begint?
- Lees uw arbeidsovereenkomst op een concurrentie-, nevenwerkzaamheden-, geheimhoudings- en boetebeding.
- Begin tijdens uw dienstverband geen werkzaamheden voor een eigen onderneming zonder schriftelijke toestemming.
- Neem bij vertrek geen documenten mee en kopieer geen bestanden naar een persoonlijke cloudopslag; chatberichten en downloads worden bij forensisch onderzoek teruggevonden.
- Laat een mondelinge toezegging dat het beding niet wordt gehandhaafd altijd schriftelijk bevestigen.
- Vraag de rechter om vernietiging of schorsing van het beding voordat u in overtreding raakt.
Wat kunnen wij doen bij een geschonden concurrentiebeding?
Onze advocaten arbeidsrecht adviseren werkgevers en werknemers over concurrentie-, nevenwerkzaamheden- en geheimhoudingsbedingen.
- Wij beoordelen of een concurrentie- of boetebeding geldig is en in uw situatie van toepassing is.
- Wij stellen een aanzeggingsbrief op of reageren op een aanzegging van uw (ex-)werkgever.
- Wij vragen bij de rechter een verbod, schorsing of vernietiging van het beding aan.
- Wij begeleiden bewijsbeslag bij vermoedelijke diefstal van bedrijfsinformatie en voeren de procedure over boetes en schadevergoeding.
Lees ook de artikelen over de bescherming van bedrijfsgeheimen en over het verbieden van nevenwerkzaamheden.
Veelgestelde vragen
Hoe lang mag een concurrentiebeding duren?
De wet noemt geen maximumduur. De rechter toetst of de duur redelijk is in verhouding tot de functie en het belang van de werkgever, en kan het beding in tijd beperken (artikel 7:653 lid 3 BW).
Is concurrentie na afloop van het beding altijd toegestaan?
In beginsel wel. Concurrentie is pas onrechtmatig bij bijkomende omstandigheden, zoals het stelselmatig en substantieel afbreken van het bedrijfsdebiet van de oud-werkgever met vertrouwelijke informatie. Zie ook het artikel over het anti-wervingsbeding.
