Gepubliceerd op 15 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Werkt u in onregelmatige diensten, dan legt u in het ouderschapsplan geen vaste weekdagen vast, maar een vaste procedure: wanneer u roosters deelt, hoe de verdeling daaruit volgt en wie voorrang heeft als u allebei moet werken. De wet schrijft geen gelijke verdeling voor; artikel 815 Rv vraagt alleen afspraken over de zorg, de informatie-uitwisseling en de kosten, en de rechter kijkt naar wat werkbaar is voor uw kind.
Een rechter zet een ruimere regeling bovendien niet op papier als de ouder die niet kan waarmaken. Een roosterregeling moet dus realistisch zijn, niet alleen gelijk.
Inhoudsopgave
Wat betekent co-ouderschap juridisch?
Co-ouderschap is geen wettelijke term, maar de praktijknaam voor een verdeling waarbij beide ouders een substantieel deel van de zorg dragen. De wet spreekt van gezamenlijk gezag en van de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken.
Na een echtscheiding blijft het gezamenlijk gezag in beginsel bestaan (artikel 1:251 lid 2 BW). Wat verandert is de feitelijke verdeling van de zorg. Er bestaat geen norm dat de tijd precies gelijk moet zijn: een verdeling waarbij de ene ouder meer doordeweekse dagen heeft en de andere langere blokken, is ook co-ouderschap.
Ouders met gezamenlijk gezag beslissen samen over belangrijke zaken, zoals de school en medische behandelingen. Meer over de praktische kant leest u bij co-ouderschap in de praktijk.
Waarom loopt een vaste weekregeling vast bij wisselende diensten?
Een week-op-week-regeling of een vast patroon van doordeweekse dagen gaat ervan uit dat uw beschikbaarheid elke week gelijk is. Bij nachtdiensten, weekenddiensten en roosters die pas twee tot vier weken vooraf vaststaan, is dat niet zo.
Het gevolg is dat u elke maand opnieuw onderhandelt en dat elke afwijking voelt als een gunst. Daar ontstaan conflicten. De oplossing is structuur op een ander niveau: in plaats van vaste dagen legt u een vaste werkwijze vast. De uitkomst verschilt per maand, de weg ernaartoe niet.
Wat moet er wettelijk in het ouderschapsplan staan?
Het ouderschapsplan bevat ten minste afspraken over de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken, over het informeren en raadplegen over belangrijke zaken en over de kosten van verzorging en opvoeding (artikel 815 lid 2 Rv). Uit het plan moet ook blijken hoe de kinderen erbij zijn betrokken (artikel 815 lid 3 Rv).
Gehuwde ouders en geregistreerde partners dienen het plan in bij het verzoek tot echtscheiding of ontbinding. Ongehuwde ouders met gezamenlijk gezag die uit elkaar gaan, moeten ook een ouderschapsplan opstellen (artikel 1:247a BW).
Ontbreekt het plan bij een scheidingsverzoek, dan moet u uitleggen waarom; de rechter kan u alsnog de gelegenheid geven het in te dienen of het verzoek niet-ontvankelijk verklaren. In een procedure over gezag, zorg of omgang krijgt een kind van twaalf jaar of ouder in beginsel de gelegenheid zijn mening te geven (artikel 809 Rv). De wetteksten staan in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek; zie ook het verplichte ouderschapsplan.
Welke vijf afspraken maken een roosterregeling werkbaar?
Leg vast op welke dag van de maand u allebei uw rooster deelt en welke periode dan definitief vaststaat. Vanaf dat moment ligt de verdeling voor die periode vast, behalve bij noodgevallen. Deze vijf onderdelen horen in het plan:
- Deelmoment: bijvoorbeeld uiterlijk de 15e van de maand voor de hele volgende maand.
- Verdeelregel: hoe de dagen uit de roosters volgen, bijvoorbeeld: de ouder die vrij is, heeft het kind.
- Samenloop: wie voorrang heeft als u allebei werkt, en wat de terugvaloptie is (grootouder, opvang).
- Wijziging: welke aankondigingstermijn geldt bij een roosterwijziging en wat er gebeurt als de ander niet kan invallen.
- Ondergrens: een minimumaantal dagen of nachten per maand voor elke ouder, ongeacht het rooster.
De ondergrens is belangrijk. Zonder bodem kan een ouder met veel nachtdiensten zijn kind maandenlang nauwelijks zien zonder dat de regeling formeel wordt geschonden. Met een bodem is duidelijk wanneer het plan moet worden herzien.
Stel de ondergrens niet hoger dan u werkelijk kunt nakomen. Het Gerechtshof Den Haag wees op 11 februari 2026 het verzoek van een moeder om de zorgregeling van de vader uit te breiden af. De vader kwam de bestaande wekelijkse zondagregeling na, maar dat kostte hem al veel moeite; het hof vond het weinig zinvol hem tot meer te dwingen (ECLI:NL:GHDHA:2026:189).
Regel ook de praktische kant concreet: uiterste tijden voor halen en brengen, een vaste overdrachtsplek, wat op beide adressen blijft en hoe u elkaar bereikt bij ziekte. Hoe minder daarover te overleggen valt, hoe minder wrijving.
Welke wettelijke termijnen tellen mee in uw planning?
Een roosterregeling werkt alleen als de termijnen in uw plan aansluiten bij de termijnen die u tegenover uw werkgever en de rechter heeft. De tabel zet ze op een rij (wetteksten zoals geldend op 29 oktober 2026).
| Onderwerp | Termijn of grens | Bron |
|---|---|---|
| Verzoek aanpassing arbeidsduur of werktijden | Ten minste 26 weken in dienst | art. 2 lid 1 Wet flexibel werken |
| Indienen van dat verzoek | Uiterlijk twee maanden voor de gewenste ingangsdatum | art. 2 lid 3 Wet flexibel werken |
| Beslissing werkgever | Uiterlijk één maand voor de ingangsdatum; anders geldt het verzoek als toegewezen | art. 2 lid 12 Wet flexibel werken |
| Oproep van een oproepkracht | Ten minste vier dagen vooraf | art. 7:628a BW |
| Mening van het kind in een procedure | Vanaf twaalf jaar in beginsel gehoord | art. 809 Rv |
| Onderhoudsplicht ouders | Tot 21 jaar | art. 1:395a BW |
Wat kunt u als werknemer met wisselende diensten van uw werkgever vragen?
Op grond van de Wet flexibel werken kunt u uw werkgever schriftelijk vragen uw arbeidsduur, werktijden of arbeidsplaats aan te passen. U moet dan ten minste 26 weken in dienst zijn en het verzoek uiterlijk twee maanden voor de gewenste ingangsdatum indienen.
De werkgever beslist uiterlijk één maand voor die datum. Een verzoek over arbeidsduur of werktijden mag hij alleen afwijzen bij een zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang. Beslist hij niet op tijd, dan geldt het verzoek als toegewezen (artikel 2 lid 12). Een verzoek over de arbeidsplaats moet hij alleen serieus overwegen. Heeft de werkgever minder dan tien werknemers, dan geldt artikel 2 niet; hij moet dan wel zelf een regeling treffen (artikel 2 lid 18).
Bent u oproepkracht, dan moet de werkgever u ten minste vier dagen vooraf oproepen; trekt hij de oproep binnen die termijn in, dan houdt u recht op loon over de opgeroepen uren (artikel 7:628a BW). Een afdwingbaar recht op thuiswerken bestaat niet. Leg dus geen afspraken vast die afhangen van toestemming die uw werkgever niet hoeft te geven. De wettekst staat in de Wet flexibel werken.
Hoe werkt kinderalimentatie als het aantal zorgdagen per maand wisselt?
Beide ouders zijn onderhoudsplichtig, ook bij co-ouderschap. Die plicht geldt voor minderjarige kinderen (artikel 1:404 BW) en loopt door tot 21 jaar (artikel 1:395a BW).
De behoefte van het kind wordt afgezet tegen de draagkracht van beide ouders. Verdient de een duidelijk meer, dan draagt die meer bij, ook als de zorg gelijk is verdeeld. Met de zorg die u zelf verleent, wordt rekening gehouden via de zorgkorting, die afhangt van het gemiddelde aantal dagen per week dat het kind bij u is.
Bij een roosterregeling ligt dat gemiddelde niet vast. Spreek af van welk gemiddelde u uitgaat en wanneer u toetst of de werkelijkheid daar structureel van afwijkt. Verandert uw rooster of inkomen blijvend, dan kan de alimentatie worden gewijzigd wegens gewijzigde omstandigheden (artikel 1:401 BW). Zie ook kinderalimentatie en co-ouderschap.
Hoofdverblijf, school en opvang bij nachtdiensten
Ook bij een gelijke verdeling staat uw kind op één adres ingeschreven in de Basisregistratie Personen. Die keuze heeft gevolgen voor onder meer toeslagen en het kindgebonden budget; laat de financiële kant zo nodig narekenen door een fiscalist.
De schoolkeuze maakt u bij gezamenlijk gezag samen. Bij onregelmatige diensten weegt de reisafstand tussen beide adressen en de school zwaarder: een school die vanaf één adres in de ochtendspits onbereikbaar is, maakt de regeling kwetsbaar. Leg vast wie op welke dagen haalt en brengt.
Buitenschoolse opvang, oppas en een achterwacht zijn bij nachtdiensten onderdeel van de zorgregeling. Spreek af wie de opvang regelt, wie de kosten draagt en of eerst de andere ouder wordt gevraagd voordat externe opvang wordt ingeschakeld.
Rechters kijken daarbij vooral naar rust en voorspelbaarheid voor het kind. Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden liet in juni 2025 een regeling met een weekend om de week en vaste doordeweekse middagen in stand. Het wees het verzoek van de vader om een wekelijkse regeling van zondag tot woensdag af, mede omdat de kinderen in het weekend rust nodig hadden (ECLI:NL:GHARL:2025:3694).
Vakanties, feestdagen en reizen bij continudiensten
Leg een vaste datum vast waarop u allebei uw vakantiewensen indient, bijvoorbeeld uiterlijk 1 februari voor de zomer, en wie in even en oneven jaren als eerste kiest. Een vastgelegde vakantie gaat voor op het gewone roosterschema.
In beroepen met continudiensten moet iemand juist met kerst of oud en nieuw werken. Een strikte om-en-om-regeling loopt dan vast; een afspraak dat de ouder die vrij is voorrang heeft, met een compensatiedag voor de ander, houdt beter stand.
Voor een reis naar het buitenland heeft u bij gezamenlijk gezag toestemming van de andere ouder nodig. Zonder toestemming kan de Koninklijke Marechaussee u bij de grens vragen om een toestemmingsformulier, en het meenemen van een kind zonder toestemming kan strafbaar zijn als onttrekking aan het gezag (artikel 279 Sr). Neem een standaardafspraak op over schriftelijke toestemming en over wie het paspoort bewaart. Voor jonge kinderen, zie het ouderschapsplan bij een baby.
Wat doet u als de andere ouder het rooster niet volgt?
Bevestig elk incident kort en zakelijk per bericht en stel direct een alternatief voor. Blijft het misgaan, dan kunt u de rechtbank vragen een beslissing te nemen over de zorgverdeling (artikel 1:253a BW).
Is de regeling vastgelegd en houdt de ander zich er niet aan, dan kunt u nakoming vorderen, zo nodig in kort geding en met een dwangsom (artikel 611a Rv). De voorzieningenrechter van de Rechtbank Midden-Nederland veroordeelde op 5 februari 2025 een moeder om de zorgregeling uit het ouderschapsplan na te komen, op straffe van een dwangsom van € 750 per dag met een maximum van € 50.000. De rechter woog daarbij mee dat van de vader, ook tegenover zijn werkgever, flexibiliteit werd verwacht (ECLI:NL:RBMNE:2025:297).
Mediation is in het Nederlandse familierecht niet verplicht, maar de rechter kan ernaar verwijzen. Zie ook een omgangsregeling die niet wordt nageleefd en gezamenlijk gezag na scheiding.
Wanneer past u het plan aan?
Pas het plan aan zodra uw rooster structureel verandert, en evalueer het in elk geval eens per jaar. Leg elke nieuwe versie schriftelijk vast en dateer haar.
Is de regeling door de rechter vastgesteld, dan kunt u wijziging vragen bij gewijzigde omstandigheden of als de beslissing op onjuiste gegevens berustte (artikel 1:253a BW in samenhang met artikel 1:377e BW). Hoe dat gaat, leest u bij het ouderschapsplan jaren later aanpassen.
Wat de ouder met diensten en de ouder met vaste werktijden elk regelen
De punten verschillen per kant. De ouder met wisselende diensten:
- deelt het rooster altijd op het afgesproken moment, ook als het nog niet compleet is;
- legt een ondergrens aan dagen per maand vast die hij of zij echt kan nakomen;
- regelt een achterwacht voor nachtdiensten voordat de regeling ingaat;
- overweegt een verzoek onder de Wet flexibel werken als het rooster de regeling onmogelijk maakt.
De ouder met vaste werktijden:
- spreekt een aankondigingstermijn af voor roosterwijzigingen van de andere ouder;
- legt vast wanneer hij of zij wel en niet hoeft in te vallen;
- laat de zorgkorting aansluiten bij het werkelijke gemiddelde, met een vast toetsmoment;
- houdt een kort logboek bij van structurele afwijkingen.
Wat wij doen bij een ouderschapsplan met onregelmatige diensten
- Een ouderschapsplan met roosterprocedure opstellen of een bestaand plan beoordelen.
- De kinderalimentatie en zorgkorting berekenen bij een wisselende verdeling.
- Als mediator met beide ouders tot afspraken komen.
- Een verzoek bij de rechtbank indienen of verweren over zorgverdeling, gezag of wijziging van het plan, via onze familierecht advocaat in onder meer Eindhoven.
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn werkgever verplichten mijn rooster aan te passen?
Niet verplichten, wel verzoeken op grond van de Wet flexibel werken. Een verzoek over werktijden mag de werkgever alleen afwijzen bij een zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang. Bij een werkgever met minder dan tien werknemers geldt die regel niet.
Wat als mijn kind van twaalf iets anders wil dan het rooster?
In een procedure krijgt een kind van twaalf jaar of ouder in beginsel de gelegenheid zijn mening te geven (artikel 809 Rv). De rechter weegt die mening mee, maar beslist zelf.
