Gepubliceerd op 11 december 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026
Komt uw vlucht drie uur of meer te laat aan op de eindbestemming, of wordt hij kort voor vertrek geannuleerd, dan heeft u recht op een vaste compensatie van € 250, € 400 of € 600 per passagier op grond van verordening (EG) 261/2004. De belangrijkste uitzondering: bij buitengewone omstandigheden die ook met alle redelijke maatregelen niet te vermijden waren, hoeft de maatschappij niet te betalen, maar moet zij wel bijstand bieden.
De verordening geldt sinds 17 februari 2005. Hieronder leest u voor welke vluchten zij geldt, welk bedrag bij welke afstand hoort, wanneer een annulering compensatie oplevert en hoe Nederlandse kantonrechters met een beroep op buitengewone omstandigheden omgaan. Zie ook ons artikel over compensatie en bijstand bij vertraging.
Inhoudsopgave
Voor welke vluchten geldt verordening 261/2004?
De verordening geldt voor alle vluchten die vertrekken vanaf een luchthaven in de Europese Unie, ongeacht de maatschappij. Vluchten vanuit een land buiten de EU naar een EU-luchthaven vallen er alleen onder als een Europese luchtvaartmaatschappij de vlucht uitvoert (artikel 3). De verplichtingen rusten op de maatschappij die de vlucht uitvoert, niet op het reisbureau of de boekingssite.
| Voorbeeld ter illustratie | Valt onder de verordening? |
|---|---|
| Schiphol naar New York met een Amerikaanse maatschappij | Ja, vertrek uit de EU |
| New York naar Schiphol met dezelfde Amerikaanse maatschappij | Nee, vertrek buiten de EU en geen Europese maatschappij |
| New York naar Schiphol met een Europese maatschappij | Ja |
| Bangkok naar Singapore met een Aziatische maatschappij | Nee |
Ook ongeregelde vluchten en vluchten in een pakketreis vallen onder de verordening. De verordening geeft rechten in drie situaties: instapweigering tegen uw wil, annulering en vertraging.
Hoeveel compensatie hoort bij welke afstand?
De bedragen staan in artikel 7 lid 1 van de verordening en zijn sinds 17 februari 2005 niet gewijzigd. Ze gelden per passagier en staan los van de ticketprijs.
| Vlucht | Compensatie | Halvering mogelijk bij aankomstvertraging van ten hoogste |
|---|---|---|
| Tot en met 1.500 km | € 250 | 2 uur (bij omboeking) |
| Binnen de EU meer dan 1.500 km, of buiten de EU 1.500 tot 3.500 km | € 400 | 3 uur (bij omboeking) |
| Overige vluchten, meer dan 3.500 km | € 600 | 4 uur |
Bron: artikel 7 verordening (EG) 261/2004; zie ook Juridisch Loket, geld terug na geannuleerde vlucht (bijgewerkt 12 juli 2026). Bij een vlucht van meer dan 3.500 km die tussen drie en vier uur te laat aankomt, mag de maatschappij de compensatie halveren tot € 300.
Kinderen met een eigen stoel hebben een eigen recht op compensatie. Baby’s op schoot zonder eigen ticket hebben dat doorgaans niet. U hoeft geen tegoedbon te accepteren in plaats van geld; accepteert u er wel een, dan kunt u volgens het Juridisch Loket meestal niet alsnog een vergoeding vragen.
Vertraging: de aankomsttijd telt
De verordening zelf noemt alleen bijstand bij vertraging (artikel 6). Het recht op compensatie bij een aankomstvertraging van drie uur of meer volgt uit rechtspraak van het Hof van Justitie van de EU, te beginnen met het arrest Sturgeon uit 2009. Beslissend is de vertraging bij aankomst op de eindbestemming, niet bij vertrek. Volgens het Hof telt de vertraging tot het moment waarop bij aankomst ten minste één deur van het vliegtuig opengaat.
Bij een vertraging van vijf uur of meer mag u afzien van de reis. U krijgt dan binnen zeven dagen de ticketprijs terug, en zo nodig een kosteloze terugvlucht naar uw vertrekpunt (artikelen 6 en 8).
Annulering: wanneer de melding te laat kwam
Bij annulering heeft u altijd de keuze tussen terugbetaling binnen zeven dagen en een vervangende vlucht (artikel 8). Of u daarnaast compensatie krijgt, hangt af van wanneer u werd geïnformeerd en welke vervangende vlucht u kreeg aangeboden (artikel 5 lid 1 sub c).
| Annulering gemeld | Geen compensatie als de vervangende vlucht |
|---|---|
| Ten minste twee weken voor vertrek | Altijd geen compensatie |
| Tussen twee weken en zeven dagen voor vertrek | Niet meer dan 2 uur eerder vertrekt en minder dan 4 uur later aankomt |
| Minder dan zeven dagen voor vertrek | Niet meer dan 1 uur eerder vertrekt en minder dan 2 uur later aankomt |
Hoe streng die tijdgrenzen zijn, laat een vonnis van de kantonrechter Haarlem van 8 februari 2023 (ECLI:NL:RBNHO:2023:1697) zien. Een vlucht Amsterdam-München met aansluiting naar Göteborg werd minder dan zeven dagen voor vertrek geannuleerd. De vervangende rechtstreekse vlucht naar Göteborg viel binnen de grenzen van één en twee uur, gemeten op de eindbestemming. Er was dus geen compensatie verschuldigd, en de passagiers moesten de al betaalde € 500 terugbetalen.
Instapweigering bij overboeking
Wordt u met een geldige boeking tegen uw wil geweigerd, bijvoorbeeld door overboeking, dan heeft u direct recht op compensatie volgens dezelfde bedragen, op bijstand en op de keuze tussen terugbetaling en een andere vlucht (artikel 4). De maatschappij moet eerst vrijwilligers zoeken. Geen compensatie is verschuldigd als er een geldige reden voor weigering is, zoals ontbrekende reisdocumenten of redenen van veiligheid of gezondheid.
Bijstand: maaltijden, hotel en communicatie
Los van compensatie moet de maatschappij u verzorgen zodra de vertraging bij vertrek een bepaalde duur bereikt (artikel 6). Deze plicht geldt ook bij buitengewone omstandigheden.
| Vlucht | Recht op verzorging vanaf vertrekvertraging van |
|---|---|
| Tot en met 1.500 km | 2 uur |
| Binnen de EU meer dan 1.500 km, of 1.500 tot 3.500 km | 3 uur |
| Overige vluchten | 4 uur |
De verzorging bestaat uit maaltijden en verfrissingen in redelijke verhouding tot de wachttijd, twee gratis telefoongesprekken of e-mails, en zo nodig een hotelovernachting met vervoer tussen luchthaven en hotel (artikel 9). Krijgt u die niet, bewaar dan de bonnen van wat u zelf heeft betaald.
Buitengewone omstandigheden: wat telt wel en niet?
De maatschappij hoeft geen compensatie te betalen als zij aantoont dat de annulering of vertraging het gevolg is van buitengewone omstandigheden die zich ook hadden voorgedaan als alle redelijke maatregelen waren getroffen (artikel 5 lid 3). De bewijslast ligt bij de maatschappij. Zie ook ons artikel over buitengewone omstandigheden en overmacht.
| Meestal wel buitengewoon | Meestal niet buitengewoon |
|---|---|
| Extreem weer dat de vlucht zelf verhindert | Gewone technische problemen bij normale bedrijfsvoering |
| Staking van luchtverkeersleiding of luchthavenpersoneel | Staking van eigen personeel |
| Veiligheidsrisico’s en politieke onrust | Onderhoudsfouten |
| Vogelaanvaring of blikseminslag | Personeelstekort door eigen planning |
Een voorbeeld uit de Nederlandse rechtspraak: de kantonrechter Haarlem oordeelde op 29 september 2021 (ECLI:NL:RBNHO:2021:8480) dat een blikseminslag op een eerdere vlucht een buitengewone omstandigheid was. Het toestel moest volgens de onderhoudshandleiding worden geïnspecteerd en gerepareerd, wat zeven uur duurde. De maatschappij had voldoende reservetijd ingepland, en een reservetoestel had door de avondsluiting van Schiphol niets veranderd. De vordering van de passagiers werd afgewezen en zij moesten de proceskosten betalen.
De les: het beroep op buitengewone omstandigheden slaagt pas als de maatschappij ook laat zien dat zij alle redelijke maatregelen nam om de gevolgen te beperken. Vraag daarom altijd naar de concrete oorzaak en naar wat de maatschappij heeft gedaan.
Verordening 261/2004 naast het Verdrag van Montreal
Het Verdrag van Montreal regelt de aansprakelijkheid van luchtvaartmaatschappijen bij internationaal luchtvervoer, onder meer voor verlies of beschadiging van bagage, lichamelijk letsel en schade door vertraging. De verordening geeft daarnaast vaste bedragen, zonder dat u schade hoeft aan te tonen. Beide regelingen bestaan naast elkaar: u kunt compensatie voor een vertraagde vlucht vragen en tegelijk een claim indienen voor verloren bagage.
Zo dient u een claim in
- Bewaar instapkaart, boekingsbevestiging en e-mails van de maatschappij, en maak foto’s van de informatieborden.
- Noteer de werkelijke aankomsttijd en vraag op de luchthaven schriftelijk naar de oorzaak.
- Dien de claim in bij de maatschappij die de vlucht uitvoerde, via het webformulier of per e-mail, met vluchtnummer, datum, bankrekening en kopieën van de stukken.
- Weigert de maatschappij of reageert zij niet, stuur dan een schriftelijke sommatie met een betaaltermijn.
- Betaalt zij nog niet, dan kunt u naar de rechter; voor deze bedragen is dat de kantonrechter.
Bij de kantonrechter betaalt u griffierecht. Per 2026 is dat voor een natuurlijk persoon € 93 bij een vordering tot en met € 500 en € 233 bij een vordering van € 500 tot € 1.500 (rechtspraak.nl, griffierecht 2026). Een reis- of rechtsbijstandsverzekering kan helpen.
In Nederland houdt de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) toezicht op de naleving van de verordening (artikel 16). Ook voor de bredere juridische aspecten van aansprakelijkheid en het Europese recht kunt u bij ons terecht.
Hoe lang kunt u nog claimen?
De verordening zelf noemt geen verjaringstermijn. Het Hof van Justitie heeft bepaald dat het nationale recht van de lidstaat waar de vordering wordt ingesteld de termijn bepaalt. Welke Nederlandse termijn precies geldt, is niet in de wet uitgeschreven. Wacht daarom niet: dien uw claim zo snel mogelijk in, bij voorkeur binnen twee jaar na de vlucht, en stuit een eventuele verjaring met een schriftelijke aanmaning (artikel 3:317 BW).
Wat wij doen als de maatschappij niet betaalt
- Wij beoordelen of uw vlucht onder verordening 261/2004 valt en welk bedrag u toekomt.
- Wij toetsen een beroep op buitengewone omstandigheden aan de rechtspraak.
- Wij stellen een sommatie op aan de maatschappij die de vlucht uitvoerde.
- Wij voeren een procedure bij de kantonrechter.
Vluchtcompensatie in vijf punten
- Bij drie uur of meer aankomstvertraging krijgt u € 250, € 400 of € 600, afhankelijk van de afstand.
- Bij annulering bepalen de meldtermijn en de vervangende vlucht of u compensatie krijgt (Rb Noord-Holland 8 februari 2023).
- Bij buitengewone omstandigheden, zoals blikseminslag, vervalt de compensatie, maar niet de bijstand (Rb Noord-Holland 29 september 2021).
- Na vijf uur vertraging mag u afzien van de reis en krijgt u binnen zeven dagen uw geld terug.
- Accepteer geen tegoedbon als u geld wilt; claim snel en schriftelijk.
Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina civiel recht advocaat.
