Gepubliceerd op 11 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026
Data kopiëren of meenemen van uw werkgever is strafrechtelijk geen diefstal, omdat digitale gegevens volgens de Hoge Raad geen “goed” zijn in de zin van artikel 310 van het Wetboek van Strafrecht (Sr). Wel kan het strafbaar zijn als computervredebreuk, als het wederrechtelijk overnemen van gegevens of als schending van een bedrijfsgeheim, en het kan leiden tot ontslag op staande voet en een schadeclaim.
In dit artikel leest u welke strafbepalingen gelden, wat de arbeidsrechtelijke en civiele gevolgen zijn, en waar werknemer en werkgever op moeten letten.
Inhoudsopgave
Waarom is het meenemen van data geen diefstal?
Diefstal vereist dat iemand een goed wegneemt, zodat de eigenaar het kwijt is. Bij het kopiëren van bestanden houdt de werkgever zijn gegevens gewoon, en de Hoge Raad oordeelde al in 1996 dat computergegevens geen goed zijn.
Wordt een fysieke drager meegenomen, zoals een laptop of usb-stick van de werkgever, dan kan dat wel diefstal of verduistering zijn. Over diefstal door personeel leest u meer in een apart artikel.
Welke strafbepalingen gelden voor het meenemen van data?
De wetgever heeft voor digitale gegevens eigen strafbepalingen gemaakt. Welke van toepassing is, hangt af van hoe de gegevens zijn verkregen en wat ermee gebeurt.
- Computervredebreuk: opzettelijk en wederrechtelijk binnendringen in een computersysteem, bijvoorbeeld met andermans inloggegevens of na het einde van uw autorisatie (artikel 138ab Sr). Wie daarna gegevens overneemt, riskeert een hogere straf.
- Wederrechtelijk overnemen van gegevens: opzettelijk gegevens overnemen die niet voor u bestemd zijn, ook als u toegang had tot het systeem (artikel 138c Sr). De maximumstraf is een jaar gevangenisstraf, en drie jaar als u daarmee uzelf of een ander wilt bevoordelen.
- Schending van een bedrijfsgeheim: opzettelijk vertrouwelijke bedrijfsinformatie bekendmaken waarover u geheimhouding moest bewaren (artikel 273 Sr).
Werknemers die binnen hun bevoegdheden werken, plegen geen computervredebreuk. Of iemand “wederrechtelijk” handelde, hangt af van de afspraken en het beleid van de werkgever. Meer daarover in ons artikel wanneer pleegt een werknemer computervredebreuk.
Wat betekent de Wet bescherming bedrijfsgeheimen?
De Wet bescherming bedrijfsgeheimen geldt sinds 23 oktober 2018 en geeft de werkgever civiele middelen tegen onrechtmatig gebruik van bedrijfsgeheimen. Een bedrijfsgeheim is informatie die geheim is, handelswaarde heeft omdat ze geheim is, en die de werkgever met redelijke maatregelen geheim houdt.
De rechter kan op grond van deze wet onder meer een verbod opleggen, de vernietiging of afgifte van kopieën bevelen en een schadevergoeding toekennen. Klantenlijsten, prijsafspraken en technische tekeningen kunnen een bedrijfsgeheim zijn. Zie ook zakelijke vertrouwelijkheid en intellectueel eigendom.
Is het meenemen van data een reden voor ontslag op staande voet?
Het kan een dringende reden zijn: de wet noemt het bekendmaken van bijzonderheden over het bedrijf die de werknemer geheim moet houden (artikel 7:678 lid 2 sub i BW). De rechter weegt wel alle omstandigheden, zoals de aard van de gegevens, de functie, de lengte van het dienstverband en de gevolgen van het ontslag voor de werknemer.
De werkgever moet direct handelen nadat hij voldoende zekerheid heeft, en de reden direct meedelen. Een korte periode voor eigen onderzoek is toegestaan. Meer hierover leest u op onze pagina over ontslag op staande voet.
Welke civiele gevolgen kunnen er zijn?
Naast ontslag kan de werkgever schadevergoeding eisen wegens wanprestatie of onrechtmatige daad. Dat kan op grond van de arbeidsovereenkomst (artikel 7:611 BW, goed werknemerschap) of op grond van artikel 6:162 BW.
- Een geheimhoudingsbeding kan een boete bevatten; een boetebeding moet schriftelijk zijn vastgelegd (artikel 7:650 BW).
- De werkgever kan in kort geding een verbod vragen om de gegevens te gebruiken en de teruggave of vernietiging van kopieën eisen.
- Bij een overstap naar een concurrent kan ook een concurrentie- of relatiebeding een rol spelen.
Lees meer over de geheimhoudingsovereenkomst.
Wat als het om persoonsgegevens gaat?
Neemt een werknemer persoonsgegevens mee, zoals klant- of personeelsgegevens, dan kan dat een datalek zijn. De werkgever moet zo’n lek binnen 72 uur melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens als er een risico is voor de betrokkenen (artikel 33 AVG).
Bij een hoog risico moet de werkgever ook de betrokkenen zelf informeren. Lees meer over het verwerkingsregister en datalekken.
Waar let u als werknemer op?
- Neem bij vertrek geen bestanden, klantlijsten of e-mails mee, ook niet “voor uw portfolio”.
- Lees na welke geheimhoudings- en boetebedingen in uw arbeidsovereenkomst staan.
- Lever laptop, telefoon en usb-sticks in en verwijder bedrijfsgegevens van privé-apparaten in overleg.
- Bent u op staande voet ontslagen, dan heeft u twee maanden om de kantonrechter om vernietiging of een vergoeding te vragen (artikel 7:686a lid 4 BW).
Waar let u als werkgever op?
- Leg in beleid vast welke gegevens vertrouwelijk zijn en wie welke toegang heeft.
- Neem een geheimhoudingsbeding met een schriftelijke boeteclausule op in de arbeidsovereenkomst.
- Trek bij vertrek of schorsing direct alle toegangsrechten in.
- Laat een onderzoek naar e-mail- en logbestanden doen binnen de grenzen van de AVG en het privacybeleid.
- Beoordeel binnen 72 uur of een melding bij de Autoriteit Persoonsgegevens nodig is.
Wat kunnen wij voor u doen bij het meenemen van bedrijfsdata?
Onze arbeidsrechtadvocaten adviseren werkgevers en werknemers bij conflicten over vertrouwelijke gegevens.
- Wij beoordelen of het meenemen van gegevens een dringende reden oplevert in de zin van artikel 7:678 BW.
- Wij vorderen in kort geding een verbod op gebruik en de teruggave of vernietiging van kopieën.
- Wij beoordelen een geheimhoudings- of boetebeding op geldigheid en hoogte.
- Wij voeren binnen twee maanden een procedure tegen een ontslag op staande voet.
- Wij adviseren over een melding van een datalek bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
Samengevat
- Data zijn geen “goed”: het kopiëren van bestanden is geen diefstal in de zin van artikel 310 Sr.
- Wel kunnen computervredebreuk (138ab Sr), overnemen van gegevens (138c Sr) of schending van een bedrijfsgeheim (273 Sr) strafbaar zijn.
- Het meenemen van vertrouwelijke gegevens kan een dringende reden zijn voor ontslag op staande voet.
- De werkgever kan civiel een verbod en schadevergoeding eisen, onder meer op grond van de Wet bescherming bedrijfsgeheimen.
Veelgestelde vragen
Is het doorsturen van werkmails naar mijn privé-adres strafbaar?
Niet altijd. Het hangt af van de vraag of de gegevens voor u bestemd waren en wat het beleid van de werkgever toestaat. Het kan wel een schending van uw arbeidsovereenkomst zijn.
Mag ik mijn eigen werk meenemen voor een portfolio?
Alleen met toestemming van de werkgever. Auteursrechten op werk dat u in dienst maakt, liggen in de regel bij de werkgever (artikel 7 Auteurswet).
Moet de werkgever aangifte doen?
Dat is niet verplicht. De werkgever kan aangifte doen bij de politie, maar kiest vaak eerst voor een civiele aanpak met een verbod en schadevergoeding.
