Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 11 oktober 2026
Bij een echtscheiding gaat het huisdier naar de partner die eigenaar is; is het dier van u samen, dan valt het in de verdeling en beslist de rechter als u het niet eens wordt. Dieren zijn sinds 2013 juridisch geen zaken meer, maar de regels over eigendom en verdeling gelden voor hen nog steeds (artikel 3:2a BW).
Bij een gezamenlijk dier kijkt de rechter naar de belangen van beide partners (artikel 3:185 BW). In de praktijk wegen dan ook mee wie het dier dagelijks verzorgt en wat het beste is voor het dier. Hieronder leest u hoe eigendom wordt vastgesteld en welke afspraken u kunt maken.
Inhoudsopgave
Wie is eigenaar van het huisdier?
Wie eigenaar is, hangt af van wie het dier heeft gekocht of gekregen en van uw huwelijksgoederenregime. Bent u na 1 januari 2018 getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden, dan blijft een dier dat u vóór het huwelijk had in beginsel privé (artikel 1:94 BW).
Een dier dat u tijdens een gemeenschap van goederen heeft aangeschaft, is van u samen. Bij huwelijkse voorwaarden bepalen die voorwaarden van wie het dier is. Als bewijs gelden onder meer:
- de aankoopovereenkomst of het betaalbewijs;
- de registratie van de chip in een databank;
- stamboom- of paspoortgegevens van het dier;
- de polis van de dierenverzekering.
Een registratie vermeldt de houder van het dier. Dat is een aanwijzing, maar geen sluitend bewijs van eigendom. Voor honden is chippen en registreren verplicht.
Wat betekent de wet dat dieren geen zaken zijn?
Artikel 3:2a BW bepaalt dat dieren geen zaken zijn, maar dat de regels over zaken op hen van toepassing zijn, met inachtneming van de regels ter bescherming van dieren. Bij een scheiding volgt het dier dus de gewone eigendoms- en verdelingsregels.
De Wet dieren erkent daarnaast de intrinsieke waarde van het dier. Die erkenning maakt het welzijn van het dier relevant bij de afweging, maar geeft het dier geen zelfstandige rechten in de verdeling.
Wat doet de rechter als u het niet eens wordt?
Kunt u het niet eens worden over een gezamenlijk dier, dan kan de rechter de verdeling vaststellen (artikel 3:185 BW). Hij houdt rekening met de belangen van beide partners en kan bepalen dat de een het dier krijgt tegen een vergoeding aan de ander.
Bij die afweging kunnen meewegen:
- wie het dier dagelijks verzorgt, uitlaat en naar de dierenarts brengt;
- wie tijd en geschikte woonruimte heeft;
- de gezondheid en leeftijd van het dier;
- de band van de kinderen met het dier.
Een procedure over een huisdier kost tijd en geld. Vaak is het verstandiger de afspraken zelf te maken, eventueel met hulp van een mediator.
Kunt u een omgangsregeling voor het huisdier afspreken?
Ja, als u dat allebei wilt. Er is geen wettelijke omgangsregeling voor dieren, maar u kunt afspraken vastleggen in het echtscheidingsconvenant; die zijn dan bindend tussen u beiden.
Leg in die afspraken in ieder geval vast:
- bij wie het dier hoofdzakelijk verblijft;
- wanneer het dier bij de ander verblijft, bijvoorbeeld om de week of in het weekend;
- wie het dier verzorgt tijdens vakanties;
- wie beslist over medische behandelingen;
- hoe u de kosten van voer, verzekering en dierenarts verdeelt.
Houd bij een wisselregeling rekening met het dier. Een hond is vaak gehecht aan zijn verzorgers, een kat vooral aan zijn vertrouwde omgeving. Zie ook wat u kunt doen als een omgangsregeling niet wordt nageleefd.
Hoe regelt u de kosten?
Spreek vast wie welke kosten draagt. Een gebruikelijke keuze is dat ieder de kosten betaalt in de periode dat het dier bij hem of haar verblijft, en dat u grote dierenartskosten deelt.
Leg ook vast wie beslist over een dure behandeling en hoe u dan de kosten verdeelt. Pas de verzekering aan na de scheiding en zet de chipregistratie op naam van degene bij wie het dier hoofdzakelijk verblijft. Wilt u later iets wijzigen, lees dan wanneer u een echtscheidingsconvenant kunt wijzigen.
Hoe betrekt u de kinderen?
Voor kinderen kan het huisdier houvast bieden tijdens de scheiding. Daarom kan het verstandig zijn het dier te laten verblijven waar ook de kinderen hoofdzakelijk wonen, of het met de kinderen mee te laten wisselen.
Kinderen kunnen meedenken over een zorgschema, maar de beslissing ligt bij de ouders. Meer over de afspraken voor kinderen leest u in onze gids voor ouders die uit elkaar gaan.
Waar let u op bij de scheiding?
- Verzamel bewijs van aankoop en registratie van het dier.
- Ga na of het dier privé is of in de gemeenschap valt.
- Maak afspraken over verblijf, vakanties, medische beslissingen en kosten.
- Neem de afspraken op in het echtscheidingsconvenant.
- Zet chipregistratie en verzekering op de juiste naam.
Wat kunnen wij voor u doen bij huisdieren in een echtscheiding?
Onze familierechtadvocaten begeleiden u bij de verdeling, ook als het om uw huisdier gaat.
- Wij beoordelen of het dier privé is of tot de gemeenschap hoort.
- Wij stellen de afspraken over verblijf en kosten op in het echtscheidingsconvenant.
- Wij voeren overleg met de advocaat van uw ex-partner.
- Wij verwijzen zo nodig naar mediation en begeleiden u daarbij.
- Wij vragen de rechter de verdeling vast te stellen als overleg niet slaagt (artikel 3:185 BW).
Meer informatie vindt u op de pagina van onze scheidingsadvocaat.
Samengevat
- Dieren zijn geen zaken, maar de regels over eigendom en verdeling gelden voor hen wel (artikel 3:2a BW).
- Wie eigenaar is, hangt af van aankoop en uw huwelijksgoederenregime.
- Bij een gezamenlijk dier kan de rechter de verdeling vaststellen en weegt hij de belangen van beiden (artikel 3:185 BW).
- Een omgangsregeling voor een dier is mogelijk als u die samen afspreekt in het convenant.
- Leg ook de kosten en medische beslissingen schriftelijk vast.
Veelgestelde vragen
Hoe wordt bepaald wie het huisdier mag houden?
Eerst kijkt u naar het eigendom. Is het dier van u samen, dan maakt u afspraken of stelt de rechter de verdeling vast, rekening houdend met de belangen van beiden.
Welke factoren spelen een rol bij de toewijzing?
Naast het eigendom kunnen meewegen wie het dier verzorgt, wie tijd en ruimte heeft, de gezondheid van het dier en de band met de kinderen.
Is een omgangsregeling voor huisdieren mogelijk?
Ja, als u dat samen afspreekt. U legt de regeling vast in het echtscheidingsconvenant, met afspraken over tijden, vervoer en vakanties.
Kan ik het huisdier opnemen in het echtscheidingsconvenant?
Ja. U legt vast wie eigenaar wordt, waar het dier verblijft en hoe u de kosten verdeelt. Neem ook op hoe u afspraken wijzigt als de situatie verandert.
Speelt het welzijn van het dier een rol?
Ja. Dieren vallen onder de verdelingsregels, maar bij de afweging kan meewegen waar het dier de beste verzorging krijgt en hoeveel stress een verhuizing geeft.
Hoe regelen we de kosten van het huisdier?
Spreek vast wie de dagelijkse kosten betaalt en hoe u onverwachte dierenartskosten deelt. Leg ook vast wie over dure behandelingen beslist.
