Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Bij een echtscheiding gaat het huisdier naar de partner die eigenaar is. Is het dier van u samen, dan valt het in de verdeling en beslist de rechter als u het niet eens wordt. Dieren zijn sinds 2013 juridisch geen zaken meer, maar de regels over eigendom en verdeling gelden voor hen nog steeds (artikel 3:2a BW).
Bij een gezamenlijk dier kijkt de rechter naar de belangen van beide partners (artikel 3:185 BW). In de praktijk wegen dan ook mee wie het dier dagelijks verzorgt en wat het beste is voor het dier. Hieronder leest u hoe eigendom wordt vastgesteld en welke afspraken u kunt maken.
Inhoudsopgave
Wie is eigenaar van het huisdier?
Wie eigenaar is, hangt af van wie het dier heeft gekocht of gekregen en van uw huwelijksgoederenregime. De tabel geeft het uitgangspunt.
| Uw situatie | Van wie is het dier? |
|---|---|
| Getrouwd vanaf 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden, dier al vóór het huwelijk | In beginsel privé van degene die het had (beperkte gemeenschap, artikel 1:94 BW) |
| Getrouwd in gemeenschap van goederen, dier tijdens het huwelijk aangeschaft | Van u samen; het valt in de verdeling |
| Getrouwd vóór 2018 in algehele gemeenschap | In beginsel van u samen, ook als het dier van vóór het huwelijk is |
| Huwelijkse voorwaarden | Wat de voorwaarden bepalen; vaak de partner die het betaalde |
| Ongehuwd samenwonend | Wie het kocht of kreeg; samen gekocht is mede-eigendom (artikel 3:166 BW) |
Als bewijs gelden onder meer:
- de aankoopovereenkomst of het betaalbewijs;
- de registratie van de chip in een databank;
- stamboom- of paspoortgegevens van het dier;
- de polis van de dierenverzekering.
Een registratie vermeldt de houder van het dier. Dat is een aanwijzing, maar geen sluitend bewijs van eigendom. Voor honden is chippen en registreren verplicht.
Wat betekent het dat dieren geen zaken zijn?
Artikel 3:2a BW bepaalt dat dieren geen zaken zijn. De regels over zaken zijn wel op hen van toepassing, met inachtneming van de regels ter bescherming van dieren. Bij een scheiding volgt het dier dus de gewone eigendoms- en verdelingsregels.
De Wet dieren erkent daarnaast de intrinsieke waarde van het dier. Die erkenning maakt het welzijn van het dier relevant bij de afweging, maar geeft het dier geen zelfstandige rechten in de verdeling.
Wat doet de rechter als u het niet eens wordt?
Kunt u het niet eens worden over een gezamenlijk dier, dan kan de rechter de verdeling vaststellen (artikel 3:185 BW). Hij houdt rekening met de belangen van beide partners. Hij kan bepalen dat de een het dier krijgt tegen een vergoeding aan de ander, bij gelijke aandelen de helft van de waarde.
Bij die afweging kunnen meewegen:
- wie het dier dagelijks verzorgt, uitlaat en naar de dierenarts brengt;
- wie tijd en geschikte woonruimte heeft;
- de gezondheid en leeftijd van het dier;
- de band van de kinderen met het dier.
Een wettelijke omgangsregeling voor dieren bestaat niet; de wet kent die alleen voor kinderen (artikel 1:377a BW). Een procedure over een huisdier kost bovendien tijd en geld. Vaak is het verstandiger de afspraken zelf te maken, eventueel met hulp van een mediator.
Een verblijfsregeling voor het huisdier afspreken
U kunt wel samen afspreken dat het dier bij beiden verblijft. Zulke afspraken legt u vast in het echtscheidingsconvenant of, als u niet getrouwd was, in een vaststellingsovereenkomst. Ze zijn dan bindend tussen u beiden en kunnen bij de rechter worden afgedwongen als overeenkomst.
Leg in die afspraken in ieder geval vast:
- wie eigenaar is en bij wie het dier hoofdzakelijk verblijft;
- wanneer het dier bij de ander verblijft, bijvoorbeeld om de week of in het weekend;
- wie het dier verzorgt tijdens vakanties;
- wie beslist over medische behandelingen;
- hoe u de kosten van voer, verzekering en dierenarts verdeelt;
- wat er gebeurt als een van u verhuist of de regeling wil beëindigen.
Houd bij een wisselregeling rekening met het dier. Een hond is vaak gehecht aan zijn verzorgers, een kat vooral aan zijn vertrouwde omgeving. Zie ook wat u kunt doen als een omgangsregeling niet wordt nageleefd.
Voer, verzekering en dierenarts: wie betaalt wat?
Spreek vast wie welke kosten draagt. Een gebruikelijke keuze is dat ieder de kosten betaalt in de periode dat het dier bij hem of haar verblijft, en dat u grote dierenartskosten deelt.
Leg ook vast wie beslist over een dure behandeling en hoe u dan de kosten verdeelt, bijvoorbeeld boven een vast bedrag alleen na overleg. Pas de verzekering aan na de scheiding en zet de chipregistratie op naam van degene bij wie het dier hoofdzakelijk verblijft. Wilt u later iets wijzigen, lees dan wanneer u een echtscheidingsconvenant kunt wijzigen.
Het huisdier en de kinderen
Voor kinderen kan het huisdier houvast bieden tijdens de scheiding. Daarom kan het verstandig zijn het dier te laten verblijven waar ook de kinderen hoofdzakelijk wonen, of het met de kinderen mee te laten wisselen.
Kinderen kunnen meedenken over een zorgschema, maar de beslissing ligt bij de ouders. Afspraken over het dier kunt u laten aansluiten op het ouderschapsplan. Meer over de afspraken voor kinderen leest u in onze gids voor ouders die uit elkaar gaan.
Hoe wij helpen bij een huisdier in de scheiding
Onze familierechtadvocaten kunnen onder meer:
- beoordelen of het dier privé is of tot de gemeenschap hoort;
- de afspraken over verblijf en kosten opnemen in het echtscheidingsconvenant;
- overleggen met de advocaat van uw ex-partner;
- de rechter vragen de verdeling vast te stellen als overleg niet slaagt (artikel 3:185 BW).
Meer informatie vindt u op de pagina van onze scheidingsadvocaat.
Veelgestelde vraag
Wat als mijn ex het dier al heeft meegenomen?
Is het dier (mede) van u, dan kunt u afgifte vorderen, bij spoed in kort geding. U moet dan wel uw eigendom aantonen met bijvoorbeeld het betaalbewijs of de chipregistratie. Tot de verdeling is het dier van u samen als het in de gemeenschap valt.
