Gepubliceerd op 15 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026
Een vonnis uit een andere EU-lidstaat kunt u in Nederland direct laten executeren: u heeft alleen het vonnis en het certificaat van de buitenlandse rechter nodig (Brussel I-bis-verordening). Komt het vonnis uit een land waarmee geen verdrag geldt, zoals de Verenigde Staten, dan moet u eerst een nieuwe procedure bij de Nederlandse rechter beginnen (artikel 431 lid 2 Rv), waarin het buitenlandse vonnis meestal wel wordt gevolgd.
Welke route geldt, hangt af van het land van herkomst, het soort zaak en de datum waarop de procedure begon. Hieronder leest u per route wat u nodig heeft en op welke gronden de wederpartij zich kan verzetten.
Inhoudsopgave
De vier routes in één overzicht
| Herkomst van het vonnis | Regeling | Wat u nodig heeft | Verweer van de schuldenaar |
|---|---|---|---|
| EU-lidstaat (procedure gestart op of na 10 januari 2015) | Brussel I-bis (Verordening (EU) nr. 1215/2012) | Afschrift vonnis + certificaat art. 53; geen exequatur | Vordering tot weigering (art. 45-47) |
| Zwitserland, Noorwegen, IJsland | EVEX-verdrag van Lugano 2007 | Verlof (exequatur) van de voorzieningenrechter | Rechtsmiddel binnen 1 maand na betekening (2 maanden bij woonplaats in andere verdragsstaat) |
| Verenigd Koninkrijk (procedure gestart op of na 1 juli 2025) | Haags Vonnissenverdrag 2019 | Erkenning en tenuitvoerlegging volgens het verdrag | Weigeringsgronden van het verdrag |
| Land zonder verdrag, zoals de VS | Art. 431 lid 2 Rv | Nieuwe dagvaardingsprocedure in Nederland | Toetsing aan de vier Gazprombank-voorwaarden |
Stand van de regelingen per 30 oktober 2026.
Wat is het verschil tussen erkenning en tenuitvoerlegging?
Erkenning betekent dat het buitenlandse vonnis in Nederland dezelfde rechtsgevolgen heeft als in het land van herkomst. Tenuitvoerlegging betekent dat u met dat vonnis via een deurwaarder beslag kunt leggen op bankrekeningen, loon of goederen in Nederland.
Voor executie heeft u een executoriale titel nodig. Een Nederlands vonnis is dat vanzelf; een buitenlands vonnis alleen als een verordening of verdrag dat bepaalt, of als de Nederlandse rechter het heeft overgenomen. Hoe executie van een vonnis daarna verloopt, volgt uit het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.
Hoe dwingt u een vonnis uit een EU-land af?
Via de Brussel I-bis-verordening (Verordening (EU) nr. 1215/2012). Die geldt voor burgerlijke en handelszaken in procedures die op of na 10 januari 2015 zijn begonnen. Een beslissing die in het land van herkomst uitvoerbaar is, is in Nederland uitvoerbaar zonder exequatur (artikel 39).
Het vonnis hoeft dus niet onherroepelijk te zijn; uitvoerbaarheid in het land van herkomst is genoeg. U heeft volgens artikel 42 nodig:
- een afschrift van de beslissing dat voldoet aan de eisen voor echtheid;
- het certificaat van artikel 53 (bijlage I van de verordening), af te geven door de rechter in het land van herkomst;
- zo nodig een vertaling, als de deurwaarder of de rechter daarom vraagt.
Het certificaat moet vóór de eerste executiemaatregel aan de schuldenaar worden betekend (artikel 43). Daarna kan de Nederlandse deurwaarder beslag leggen zoals bij een Nederlands vonnis.
Op welke gronden kan de schuldenaar de executie tegenhouden?
Alleen op de beperkte gronden van artikel 45 Brussel I-bis, met een vordering tot weigering van de tenuitvoerlegging (artikel 46 en 47). In Nederland stelt u die in bij de rechtbank die volgens artikel 438 Rv bevoegd is in executiegeschillen. De zaak zelf wordt niet opnieuw beoordeeld (artikel 52).
- De erkenning is kennelijk strijdig met de Nederlandse openbare orde.
- Het is een verstekvonnis en de verweerder kreeg het stuk waarmee de zaak begon niet tijdig genoeg om verweer te voeren.
- Het vonnis is onverenigbaar met een Nederlandse beslissing tussen dezelfde partijen, of met een eerdere erkenbare buitenlandse beslissing.
- De buitenlandse rechter schond de bevoegdheidsregels voor verzekerden, consumenten of werknemers, of een exclusieve bevoegdheidsregel.
Wordt het vonnis in het land van herkomst nog aangevochten, dan kan de Nederlandse rechter de procedure schorsen (artikel 51). Ook kan de executie worden beperkt tot conservatoire maatregelen of afhankelijk worden gemaakt van zekerheid (artikel 44).
Welke snellere Europese routes bestaan er?
Een Europese executoriale titel voor niet-betwiste schuldvorderingen (Verordening (EG) nr. 805/2004) en een Europees betalingsbevel (Verordening (EG) nr. 1896/2006) zijn ook zonder tussenkomst van de Nederlandse rechter uitvoerbaar. Voor vorderingen tot € 5.000 bestaat de Europese procedure voor geringe vorderingen (Verordening (EG) nr. 861/2007). Bij een betwiste vordering is Brussel I-bis meestal de route.
Wat geldt voor Zwitserland, Noorwegen en IJsland?
Voor die landen geldt het EVEX-verdrag van Lugano (2007). Daar is nog wel een verlof tot tenuitvoerlegging (exequatur) nodig. Dat vraagt u met een verzoekschrift bij de voorzieningenrechter van de rechtbank.
De toetsing is beperkt: in eerste aanleg kijkt de rechter alleen naar de formaliteiten. De schuldenaar kan daarna binnen een maand na betekening een rechtsmiddel instellen, of binnen twee maanden als hij in een andere verdragsstaat woont (artikel 43 lid 5 EVEX).
Welke regeling geldt voor vonnissen uit het Verenigd Koninkrijk?
Na de brexit geldt Brussel I-bis alleen nog voor Britse procedures die vóór 1 januari 2021 zijn begonnen. Het Haags Vonnissenverdrag 2019 is voor de EU sinds 1 september 2023 in werking en voor het Verenigd Koninkrijk sinds 1 juli 2025. Het verdrag geldt voor procedures die op of na die laatste datum zijn begonnen.
Daarnaast kan het Haags Forumkeuzeverdrag 2005 gelden als partijen een exclusieve forumkeuze voor een Britse rechter hadden afgesproken. Valt een Brits vonnis onder geen van deze regelingen, bijvoorbeeld een procedure uit 2022 zonder forumkeuze, dan volgt u de route van artikel 431 lid 2 Rv.
Wat doet u met een vonnis uit een land zonder verdrag?
Artikel 431 lid 1 Rv bepaalt dat een buitenlands vonnis zonder verdrag niet in Nederland kan worden geëxecuteerd. U begint daarom met een dagvaarding een nieuwe procedure bij de Nederlandse rechter (artikel 431 lid 2 Rv). Voldoet het buitenlandse vonnis aan vier voorwaarden, dan neemt de rechter het in beginsel over zonder de zaak opnieuw te beoordelen.
Het Gazprombank-arrest van de Hoge Raad
In HR 26 september 2014, ECLI:NL:HR:2014:2838 vorderde Gazprombank betaling van een borg op basis van een Russisch vonnis. De Hoge Raad oordeelde dat een buitenlandse beslissing in beginsel wordt erkend als:
- de buitenlandse rechter bevoegd was op een grond die naar internationale maatstaven algemeen aanvaardbaar is;
- de beslissing tot stand kwam in een procedure die voldoet aan de eisen van behoorlijke en met voldoende waarborgen omklede rechtspleging;
- erkenning niet strijdig is met de Nederlandse openbare orde;
- de beslissing niet onverenigbaar is met een eerdere beslissing tussen dezelfde partijen van de Nederlandse rechter, of met een eerdere erkenbare buitenlandse beslissing.
De Hoge Raad deed de zaak zelf af en bekrachtigde het vonnis van de rechtbank in het voordeel van Gazprombank.
Is aan de voorwaarden voldaan, dan gaat de rechter uit van de gebondenheid van partijen aan het buitenlandse vonnis en wijst hij de vordering in beginsel toe. Het resultaat is een Nederlands vonnis, dat u met de deurwaarder kunt executeren.
Wanneer is een vonnis in strijd met de openbare orde?
Alleen bij een schending van fundamentele beginselen van het Nederlandse recht. Een ander resultaat dan het Nederlandse recht zou geven, is niet genoeg.
Denk aan een procedure waarin de verweerder geen eerlijke kans op verweer kreeg, een vonnis verkregen door fraude, of een schadevergoeding met een duidelijk strafkarakter die buiten elke verhouding staat tot de geleden schade. De rechter beoordeelt dit per geval. Voor die beoordeling geldt dezelfde terughoudende maatstaf als onder artikel 45 Brussel I-bis.
Wat geldt voor arbitrale vonnissen, akten en schikkingen?
Daarvoor gelden eigen regels. Een buitenlands arbitraal vonnis wordt in Nederland uitvoerbaar met een verlof van de voorzieningenrechter op grond van het Verdrag van New York 1958 en artikel 1075 Rv. Lees meer over de erkenning van een arbitraal vonnis.
Authentieke akten, zoals notariële akten, en gerechtelijke schikkingen uit een EU-land zijn onder Brussel I-bis op dezelfde manier uitvoerbaar als vonnissen (artikel 58 en 59). Daarvoor geldt een certificaat volgens bijlage II. Uit landen zonder verdrag zijn zij in Nederland niet direct uitvoerbaar.
En familierechtelijke beslissingen?
Echtscheiding, gezag en omgang vallen niet onder Brussel I-bis maar onder de Brussel II-ter-verordening (Verordening (EU) 2019/1111, van toepassing sinds 1 augustus 2022). Alimentatie valt onder de Alimentatieverordening (Verordening (EG) nr. 4/2009). Zie ook erkenning van buitenlandse echtscheidingen in Nederland.
Stappenplan voor de schuldeiser met een buitenlands vonnis
- Stel vast welke regeling geldt: Brussel I-bis, Lugano, een Haags verdrag of artikel 431 Rv. De startdatum van de buitenlandse procedure is vaak beslissend.
- Vraag het certificaat van artikel 53 direct bij de rechter van herkomst aan.
- Breng in kaart welk vermogen de schuldenaar in Nederland heeft: bankrekeningen, onroerend goed, loon.
- Overweeg conservatoir beslag (artikel 700 Rv) om verhaal veilig te stellen, zeker bij een procedure op grond van artikel 431 Rv.
- Laat stukken zo nodig beëdigd vertalen.
Wat controleert de schuldenaar als de deurwaarder komt?
- Is het certificaat vóór de eerste executiemaatregel aan u betekend (artikel 43 Brussel I-bis)?
- Bent u in de buitenlandse procedure tijdig opgeroepen?
- Ontbreekt een weigeringsgrond van artikel 45 Brussel I-bis, of een van de Gazprombank-voorwaarden?
- Loopt de korte termijn voor een rechtsmiddel onder het Verdrag van Lugano al?
- Wordt het vonnis in het land van herkomst nog aangevochten? Dan kunt u schorsing vragen (artikel 51 Brussel I-bis).
Onze rol bij een buitenlands vonnis
- Beoordelen welke regeling op uw vonnis van toepassing is.
- De betekening en executie met de deurwaarder voorbereiden.
- Een dagvaarding op grond van artikel 431 lid 2 Rv opstellen en de procedure voeren, als onderdeel van onze praktijk civiel recht.
- Een vordering tot weigering van tenuitvoerlegging instellen of daartegen verweer voeren, met kennis van het Europees recht.
- Conservatoir beslag leggen en termijnen bewaken.
Veelgestelde vragen
Kan ik een Amerikaans vonnis in Nederland afdwingen?
Niet direct, want tussen Nederland en de Verenigde Staten geldt geen verdrag. U kunt wel via artikel 431 lid 2 Rv een nieuwe procedure beginnen. De rechter neemt het vonnis dan in beginsel over als het aan de Gazprombank-voorwaarden voldoet.
Hoe lang duurt een procedure op grond van artikel 431 Rv?
Het is een gewone dagvaardingsprocedure bij de rechtbank, dus reken op enkele maanden tot meer dan een jaar. Voert de schuldenaar geen verweer, dan kan een verstekvonnis sneller volgen.
Lees ook: zakendoen in het buitenland.
