Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026
Een groene arbeidsovereenkomst is een gewone arbeidsovereenkomst in de zin van artikel 7:610 BW, met afspraken die duurzaam woon-werkverkeer en thuiswerken stimuleren. U mag daarin veel regelen, maar een bestaande afspraak wijzigt de werkgever niet eenzijdig: daarvoor is instemming van de werknemer of een geldig wijzigingsbeding op grond van artikel 7:613 BW nodig.
In dit artikel leest u wat u kunt afspreken, welke fiscale regels gelden en waar de juridische grenzen liggen. Wilt u eerst weten wat een werkgever in het algemeen van werknemers mag vragen, lees dan ook ons artikel over groene keuzes op de werkvloer.
Inhoudsopgave
Wat is een groene arbeidsovereenkomst?
Het is geen apart wettelijk contracttype. Het gaat om duurzame arbeidsvoorwaarden die u opneemt in de arbeidsovereenkomst, een personeelsregeling of de cao.
Gebruikelijke onderdelen zijn een fietsregeling, een OV-abonnement in plaats van een leaseauto, een mobiliteitsbudget en vaste thuiswerkdagen. Voor al deze afspraken gelden dezelfde regels als voor andere arbeidsvoorwaarden: Boek 7, titel 10 BW, de Wet op de ondernemingsraden (WOR) en de werkkostenregeling in de loonbelasting.
Welke afspraken over woon-werkverkeer kunt u maken?
U kunt afspreken hoe de werknemer reist en welke vergoeding daarbij hoort. De fiscale regels bepalen vervolgens of die vergoeding belast of onbelast is.
- Een reiskostenvergoeding per kilometer. In 2026 is maximaal € 0,23 per kilometer onbelast, ongeacht het vervoermiddel.
- Een OV-abonnement dat de werkgever verstrekt of vergoedt. Onder voorwaarden is dat onbelast.
- Een fiets van de zaak. Voor privégebruik geldt een bijtelling van 7% van de consumentenadviesprijs per jaar.
- Een keuze tussen leaseauto en mobiliteitsbudget. Leg vast wat er gebeurt met het budget als de werknemer minder reist.
Een mobiliteitsbudget dat de werknemer vrij mag besteden, is in beginsel loon. U kunt het als eindheffingsloon aanwijzen in de vrije ruimte van de werkkostenregeling. Boven de vrije ruimte betaalt de werkgever 80% eindheffing over het meerdere.
Wat regelt u bij thuiswerken?
Leg vast op welke dagen thuis wordt gewerkt en welke vergoeding daarbij hoort. In 2026 mag de werkgever € 2,45 per thuiswerkdag onbelast vergoeden.
Voor dezelfde dag geeft u niet zowel een onbelaste thuiswerkvergoeding als een onbelaste reiskostenvergoeding. Werkt een werknemer een deel van de dag thuis en reist hij daarna naar kantoor, dan kiest u voor die dag één van de twee vergoedingen. Meer over de verdeling van kosten leest u in thuiswerken: wie betaalt wat.
Wil een werknemer zelf vaker thuiswerken, dan kan hij op grond van artikel 2 van de Wet flexibel werken een verzoek doen om de arbeidsplaats aan te passen. Hij doet dat schriftelijk, uiterlijk twee maanden voor de gewenste ingangsdatum, en moet minstens 26 weken in dienst zijn. De werkgever beslist uiterlijk een maand voor die datum, overweegt het verzoek serieus en motiveert een afwijzing.
De werkgever blijft ook bij thuiswerk verantwoordelijk voor een veilige werkplek volgens de Arbeidsomstandighedenwet. Zie ook onze artikelen over hybride werken en grensoverschrijdend thuiswerken.
Welke andere groene arbeidsvoorwaarden zijn mogelijk?
Werkgevers bieden soms ook een budget voor verduurzaming van de woning, extra verlof voor een vakantie per trein of een pensioenregeling met een duurzaam beleggingsbeleid. Fiscaal zijn de meeste van deze voorzieningen loon, tenzij u ze in de vrije ruimte van de werkkostenregeling onderbrengt.
Bij extra vrije dagen voor duurzaam reizen moet u vooraf vastleggen hoe de werknemer dat aantoont, bijvoorbeeld met een treinkaartje. De keuze van het pensioenfonds is meestal geen vrije keuze: zij volgt uit een verplichtstelling van een bedrijfstakpensioenfonds of uit de pensioenovereenkomst.
Mag de werkgever bestaande afspraken groener maken?
Niet zomaar. Een arbeidsvoorwaarde die eenmaal is afgesproken, verandert in beginsel alleen met instemming van de werknemer.
Staat er een schriftelijk eenzijdig wijzigingsbeding in de arbeidsovereenkomst, dan mag de werkgever wijzigen als hij een zo zwaarwichtig belang heeft dat het belang van de werknemer daarvoor moet wijken (artikel 7:613 BW). Zonder zo’n beding toetst de rechter aan goed werkgeverschap en goed werknemerschap (artikel 7:611 BW): was er een goede reden voor het voorstel, is het redelijk, en kon de werknemer het in redelijkheid weigeren?
Een werknemer met een leaseauto hoeft dus niet automatisch een fietsregeling te accepteren. Een overgangsregeling of een compensatie maakt een voorstel eerder redelijk. Lees meer over het wijzigen van arbeidsvoorwaarden.
Heeft de ondernemingsraad iets te zeggen?
Vaak wel. Een regeling over beloning, werktijden of arbeidsomstandigheden heeft instemming van de ondernemingsraad nodig op grond van artikel 27 WOR, tenzij de cao het onderwerp al inhoudelijk regelt.
Een thuiswerkbeleid raakt vaak de arbeidsomstandigheden, een mobiliteitsregeling vaak de beloning. Een ondernemingsraad is verplicht in ondernemingen met minstens 50 werknemers (artikel 2 WOR). Bevat de cao al een regeling voor reiskosten of thuiswerken, dan gaat die voor op afspraken die voor de werknemer ongunstiger zijn.
Waar let u als werkgever op?
- Controleer of de cao al regels bevat over reiskosten, leaseauto’s of thuiswerken.
- Ga na of de regeling instemming van de ondernemingsraad nodig heeft (artikel 27 WOR).
- Leg nieuwe afspraken schriftelijk vast in de arbeidsovereenkomst of een addendum.
- Reken na welke vergoedingen onbelast zijn en wat in de vrije ruimte valt.
- Behandel werknemers in gelijke gevallen gelijk; een keuzeregeling voorkomt discussie.
Waar let u als werknemer op?
- Controleer of uw arbeidsovereenkomst een eenzijdig wijzigingsbeding bevat.
- Vergelijk de nieuwe regeling met wat u nu krijgt, ook netto na bijtelling.
- Vraag naar een overgangsregeling als u een leaseauto of vaste vergoeding inlevert.
- Wilt u meer thuiswerken, dien dan een schriftelijk verzoek in volgens de Wet flexibel werken.
Wat kunnen wij voor u doen bij een groene arbeidsovereenkomst?
Onze advocaten arbeidsrecht helpen werkgevers en werknemers bij het vastleggen en wijzigen van duurzame arbeidsvoorwaarden.
- Wij beoordelen of een voorgestelde wijziging van reiskosten of leaseauto rechtsgeldig is.
- Wij stellen een mobiliteits- of thuiswerkregeling op die aansluit op de cao.
- Wij stellen een addendum bij de arbeidsovereenkomst op.
- Wij begeleiden het instemmingstraject met de ondernemingsraad.
- Wij beoordelen een afwijzing van een verzoek om thuis te werken.
Samengevat
- Een groene arbeidsovereenkomst is een gewone arbeidsovereenkomst met duurzame arbeidsvoorwaarden.
- In 2026 is € 0,23 per kilometer reiskosten en € 2,45 per thuiswerkdag onbelast te vergoeden.
- Bestaande afspraken wijzigen vraagt instemming van de werknemer of een geldig wijzigingsbeding (artikel 7:613 BW).
- Regelingen over beloning, werktijden of arbeidsomstandigheden vragen vaak instemming van de OR (artikel 27 WOR).
Veelgestelde vragen
Hoe legt u afspraken over duurzaam woon-werkverkeer vast?
Neem in de arbeidsovereenkomst of een personeelsregeling op welk vervoermiddel wordt vergoed, tegen welk bedrag per kilometer en wat er gebeurt bij thuiswerkdagen. Voor bestaande werknemers legt u dit vast in een ondertekend addendum.
Hoe stimuleert een werkgever thuiswerken?
Door vaste thuiswerkdagen af te spreken en een thuiswerkvergoeding te geven; in 2026 is € 2,45 per dag onbelast. Laptops en andere voorzieningen die nodig zijn voor het werk, kan de werkgever onder voorwaarden onbelast verstrekken.
Mag een werkgever sancties koppelen aan duurzaamheidsdoelen?
Een lagere vergoeding bij het niet halen van een doel moet vooraf schriftelijk zijn afgesproken. Een eenzijdige korting op loon of vergoeding achteraf houdt bij de kantonrechter meestal geen stand zonder grondslag in de overeenkomst of artikel 7:613 BW.
Welke fiscale voordelen zijn er voor duurzaam reizen?
De onbelaste reiskostenvergoeding van € 0,23 per kilometer, de onbelaste verstrekking van een OV-abonnement onder voorwaarden en een lagere bijtelling voor elektrische auto’s. Een fiets van de zaak geeft een bijtelling van 7% van de consumentenadviesprijs per jaar.
Hoe houdt u bij hybride werken de band met kantoor?
Spreek vaste kantoordagen af en leg die vast in het thuiswerkbeleid. Bij een ondernemingsraad loopt zo’n regeling vaak via het instemmingsrecht van artikel 27 WOR.
