Gepubliceerd op 26 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Een vonnis van een Nederlandse rechter in een burgerlijke of handelszaak kunt u in andere EU-landen direct laten uitvoeren, zonder aparte erkenningsprocedure, met een certificaat van de Nederlandse rechter (Brussel I-bis). Buiten de EU hangt het af van een verdrag of van het recht van het land waar de schuldenaar vermogen heeft; zonder verdrag moet u daar vaak opnieuw procederen.
Andersom geldt hetzelfde voor buitenlandse vonnissen in Nederland: EU-vonnissen zijn direct uitvoerbaar, andere vonnissen alleen via een verdrag of via een nieuwe procedure waarin de Nederlandse rechter het buitenlandse vonnis kan erkennen (artikel 431 Rv). Hieronder leest u welke route geldt en hoe u zich voorbereidt.
Inhoudsopgave
Welke route geldt in welk land?
De tabel geeft per situatie de regeling en wat u nodig heeft. Stand per 29 oktober 2026.
| Waar zit de schuldenaar | Regeling | Wat u nodig heeft |
|---|---|---|
| EU-lidstaat (procedure gestart op of na 10 januari 2015) | Brussel I-bis, Verordening (EU) 1215/2012 | Certificaat van artikel 53, betekend vóór de eerste executiemaatregel |
| Zwitserland, Noorwegen, IJsland | EVEX-verdrag van Lugano (2007) | Verklaring van uitvoerbaarheid in dat land, met beperkte toetsing |
| Verenigd Koninkrijk (procedure gestart na 1 juli 2025) | Haags Vonnissenverdrag 2019 | Erkennings- of uitvoerbaarheidsprocedure in het VK |
| Ander land dat partij is bij het Haags Vonnissenverdrag 2019 of een bilateraal verdrag | Dat verdrag | Procedure volgens het verdrag en het lokale recht |
| Land zonder verdrag | Nationaal recht van dat land | Vaak een nieuwe procedure; laat een lokale advocaat de kansen beoordelen |
Wat is een executoriale titel?
Een executoriale titel is een stuk waarmee een deurwaarder beslag mag leggen en een vordering mag innen, zoals een uitvoerbaar vonnis of een notariële akte (artikel 430 Rv). Een vonnis verjaart in Nederland na twintig jaar (artikel 3:324 BW).
Een titel werkt in beginsel alleen in het land waar hij is gegeven. Wilt u in een ander land beslag leggen, dan moet dat land uw titel erkennen en uitvoerbaar maken. Meer over de Nederlandse kant leest u in executie van een vonnis.
Hoe voert u een vonnis uit in een ander EU-land?
Onder de Brussel I-bisverordening (Verordening (EU) 1215/2012) is een vonnis uit een EU-lidstaat in alle andere lidstaten uitvoerbaar zonder exequatur (artikel 39). Dat geldt voor procedures die op of na 10 januari 2015 zijn begonnen.
- Vraag bij de rechter die het vonnis wees het certificaat van artikel 53 aan.
- Laat het certificaat en zo nodig het vonnis betekenen aan de schuldenaar, uiterlijk vóór de eerste executiemaatregel (artikel 43).
- Schakel in het andere land een lokale deurwaarder of executie-instantie in, die het vonnis uitvoert volgens het daar geldende executierecht (artikel 41). Een vertaling kan worden verlangd (artikel 42).
De schuldenaar kan weigering van de tenuitvoerlegging verzoeken, maar alleen op beperkte gronden (artikel 45 en 46). Het gaat om kennelijke strijd met de openbare orde, een verstekvonnis terwijl de dagvaarding niet tijdig is betekend, onverenigbaarheid met een andere beslissing, of schending van de beschermende bevoegdheidsregels voor consumenten, werknemers en verzekerden of van een exclusieve bevoegdheid. De inhoud van het vonnis wordt niet opnieuw beoordeeld (artikel 52).
De verordening geldt niet voor onder meer fiscale en bestuursrechtelijke zaken, faillissementen, onderhoudsverplichtingen, erfrecht en arbitrage (artikel 1). Voor die onderwerpen bestaan aparte regelingen, zoals de Insolventieverordening en de Alimentatieverordening.
Welke Europese procedures zijn er voor geldvorderingen?
Voor grensoverschrijdende geldvorderingen binnen de EU zijn er vereenvoudigde procedures. Zij leveren een titel op die in alle lidstaten (behalve Denemarken) uitvoerbaar is.
| Procedure | Verordening | Voor welke vordering | Kenmerk |
|---|---|---|---|
| Europees betalingsbevel | (EG) 1896/2006 | Onbetwiste geldvorderingen, geen maximumbedrag | Schuldenaar heeft 30 dagen voor verweer; daarna uitvoerbaar |
| Europese procedure voor geringe vorderingen | (EG) 861/2007 | Vorderingen tot € 5.000 | Grotendeels schriftelijk |
| Europese executoriale titel | (EG) 805/2004 | Niet-betwiste schuldvorderingen | Geen weigering op grond van de openbare orde |
| Europees bevel tot conservatoir beslag op bankrekeningen | (EU) 655/2014 | Geldvorderingen, vóór of tijdens een procedure | Schuldenaar wordt vooraf niet ingelicht |
Meer over het betalingsbevel leest u in de Europese betalingsbevelprocedure.
Wat geldt voor Zwitserland, Noorwegen, IJsland en het Verenigd Koninkrijk?
Voor Zwitserland, Noorwegen en IJsland geldt het EVEX-verdrag van Lugano (2007). Daar is nog een verklaring van uitvoerbaarheid nodig, maar de toetsing is beperkt.
Het Verenigd Koninkrijk valt sinds de brexit niet meer onder Brussel I-bis. Het Haags Vonnissenverdrag 2019 geldt voor de EU sinds 1 september 2023 en voor het Verenigd Koninkrijk sinds 1 juli 2025, voor procedures die daarna zijn begonnen. Daarnaast erkent het Haags Forumkeuzeverdrag 2005 vonnissen die zijn gewezen op grond van een exclusieve forumkeuze.
Hoe werkt executie buiten de EU?
Dat hangt af van het land. Is er een verdrag, zoals het Haags Vonnissenverdrag 2019 of een bilateraal verdrag, dan volgt een erkennings- of exequaturprocedure in dat land. Is er geen verdrag, dan bepaalt het nationale recht van dat land of uw vonnis wordt erkend.
In veel landen zonder verdrag moet u opnieuw procederen, waarbij het Nederlandse vonnis hooguit als bewijs dient. Er zijn ook landen die buitenlandse vonnissen onder voorwaarden erkennen, bijvoorbeeld op basis van wederkerigheid. Laat dat per land door een lokale advocaat beoordelen voordat u kosten maakt.
Documenten voor gebruik buiten de EU moeten vaak worden voorzien van een apostille (Apostilleverdrag 1961) of worden gelegaliseerd, en beëdigd vertaald. Houd rekening met die tijd en kosten.
Een alternatief bij internationale contracten is arbitrage. Arbitrale vonnissen worden in ruim 170 landen erkend op grond van het Verdrag van New York van 1958, ook in landen waarmee Nederland geen vonnissenverdrag heeft.
Kunt u een buitenlands vonnis in Nederland laten uitvoeren?
Een vonnis uit een EU-lidstaat wel, direct met het certificaat van artikel 53 Brussel I-bis. Voor vonnissen van buiten de EU geldt artikel 431 Rv: zonder verdrag zijn zij niet uitvoerbaar, maar u kunt de zaak opnieuw bij de Nederlandse rechter aanbrengen, die het buitenlandse vonnis dan kan erkennen.
De vier erkenningseisen uit het Gazprombank-arrest
De Hoge Raad formuleerde op 26 september 2014 wanneer een buitenlands vonnis in beginsel wordt erkend (ECLI:NL:HR:2014:2838):
- de buitenlandse rechter was bevoegd op een grond die internationaal algemeen aanvaardbaar is;
- het vonnis kwam tot stand in een procedure met voldoende waarborgen voor een behoorlijke rechtspleging;
- erkenning is niet in strijd met de Nederlandse openbare orde;
- het vonnis is niet onverenigbaar met een eerdere Nederlandse of eerder erkende buitenlandse beslissing tussen dezelfde partijen.
In die zaak ging het om een Russisch vonnis van Gazprombank tegen een particulier. De schuldenaar voerde aan dat de bevoegdheid om het vonnis ten uitvoer te leggen naar Russisch recht was vervallen. Volgens de Hoge Raad tastte dat het gezag van het vonnis niet aan. Hij erkende het vonnis zelf, zonder de zaak inhoudelijk opnieuw te beoordelen. Zie ook een buitenlands vonnis in Nederland afdwingen.
Hoe bereidt u internationale executie voor?
Begin al bij het contract: een forumkeuze voor een EU-rechter of een arbitragebeding bepaalt later hoe makkelijk u kunt executeren. Breng vóór de procedure in kaart waar de schuldenaar vermogen heeft.
- Kies in internationale contracten een rechter of arbitrage met het oog op de plaats waar de wederpartij vermogen heeft.
- Onderzoek vooraf de verhaalsmogelijkheden: bankrekeningen, onroerend goed, vorderingen op afnemers.
- Overweeg conservatoir beslag, in Nederland of via het Europees bevel tot conservatoir beslag op bankrekeningen.
- Zorg voor een correcte betekening van de dagvaarding in het buitenland (Betekeningsverordening of Haags Betekeningsverdrag); een gebrekkige betekening is een veelvoorkomende weigeringsgrond.
- Vraag direct na het vonnis het certificaat of de Europese executoriale titel aan en regel vertalingen.
Wat kunnen wij doen bij grensoverschrijdende executie?
- Beoordelen welke route (Brussel I-bis, Europees betalingsbevel, verdrag of nieuwe procedure) voor uw vordering en het betreffende land geldt.
- Forumkeuze- en arbitrageclausules opstellen die latere executie vergemakkelijken.
- Conservatoir beslag leggen, in Nederland of via het Europese beslagbevel.
- Certificaten, betekening en vertalingen regelen en samenwerken met deurwaarders en advocaten in het buitenland.
- Een buitenlands vonnis in Nederland laten erkennen of een weigeringsverzoek voeren; zie onze pagina advocaat civiel recht.
Veelgestelde vragen
Kan een buitenlandse rechter mijn Nederlandse vonnis inhoudelijk opnieuw beoordelen?
Binnen de EU niet (artikel 52 Brussel I-bis). Buiten de EU hangt dat af van het verdrag of het lokale recht; zonder verdrag kan de zaak daar soms volledig opnieuw worden behandeld.
Hoe lang kan ik een Nederlands vonnis uitvoeren?
In Nederland verjaart de bevoegdheid om een vonnis ten uitvoer te leggen na twintig jaar (artikel 3:324 BW). In het buitenland kunnen andere termijnen gelden, dus wacht niet te lang.
Lees ook: procederen tegen een buitenlands bedrijf
