Laatst bijgewerkt op 27 oktober 2026
Openlijke geweldpleging is het in het openbaar en samen met anderen plegen van geweld tegen personen of goederen. Het misdrijf staat in artikel 141 Wetboek van Strafrecht (Sr). De maximumstraf is vier jaar en zes maanden gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie. Bij letsel of de dood van het slachtoffer is de straf hoger.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
Artikel 141 lid 1 Sr stelt drie eisen. Het geweld is openlijk, dus op of zichtbaar vanaf een openbare plek. Het gebeurt in vereniging, dus met minimaal twee personen. En het is gericht tegen personen of goederen, zoals een auto, een bushokje of een winkelruit.
Artikel 141 lid 2 Sr bevat zwaardere vormen. Vernielt de dader opzettelijk goederen of veroorzaakt het geweld lichamelijk letsel, dan is het maximum zes jaar. Bij zwaar lichamelijk letsel is het maximum negen jaar. Heeft het geweld de dood tot gevolg, dan is het maximum twaalf jaar. Openlijke geweldpleging is altijd een misdrijf.
Hoe het in de praktijk werkt
Openlijke geweldpleging speelt vaak bij uitgaansgeweld, rellen en ongeregeldheden rond voetbalwedstrijden. De politie verzamelt camerabeelden, beelden van omstanders en verklaringen. Daarna volgt vaak een aanhouding van meerdere verdachten.
De rechter beoordeelt per verdachte of hij een voldoende wezenlijke bijdrage leverde aan het geweld. Zelf slaan of schoppen is niet steeds nodig. Ook duwen, aanmoedigen of mee optrekken in een groep kan meetellen. Alleen aanwezig zijn is niet genoeg.
Voor de basisvorm en de vorm met letsel of vernieling (maximaal zes jaar) mag de officier van justitie een strafbeschikking uitvaardigen (artikel 257a Wetboek van Strafvordering). In ernstige zaken volgt een dagvaarding. Het Openbaar Ministerie gebruikt eigen richtlijnen voor de strafeis. Slachtoffers kunnen zich als benadeelde partij voegen voor schadevergoeding.
Waar het misgaat
Verdachten denken vaak dat zij vrijuit gaan omdat zij zelf niemand hebben geraakt. Bij artikel 141 Sr telt de bijdrage aan het groepsgeweld. Iemand die vooraan staat te duwen, kan worden veroordeeld.
Andersom wordt soms te snel aangenomen dat iemand meedeed. Op camerabeelden is niet altijd te zien wie wat deed. Een goede verdediging toetst per seconde wat de beelden laten zien.
Een verklaring bij de politie zonder advocaat kan later zwaar wegen. U hebt recht op een raadsman voorafgaand aan en tijdens het verhoor. U mag ook zwijgen.
Slachtoffers wachten soms te lang met aangifte. Camerabeelden van winkels en gemeenten worden vaak na korte tijd gewist. Snel aangifte doen vergroot de kans dat beelden bewaard blijven.
Verwante begrippen
Mishandeling, Vernieling, Medeplegen en medeplichtigheid en Raadsman bij verhoor.
Onze strafrechtadvocaten staan verdachten en slachtoffers bij in zaken over openlijke geweldpleging.
Verder lezen
Uitgebreider over dit onderwerp: Openlijke geweldpleging: uw rechten als verdachte en de straffen, Openlijke geweldpleging: wanneer bent u als groepslid strafbaar en aansprakelijk?.