Inverzekeringstelling: hoe lang de politie u mag vasthouden en wat uw rechten zijn

Gepubliceerd op 10 april 2020 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026

Na uw aanhouding mag de politie u maximaal negen uur ophouden voor onderzoek; daarna kan de (hulp)officier van justitie uw inverzekeringstelling bevelen (artikel 57 Wetboek van Strafvordering). Dat bevel duurt ten hoogste drie dagen en kan bij dringende noodzaak eenmaal met drie dagen worden verlengd (artikel 58 Sv). Het kan alleen bij feiten waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten (artikel 67 Sv).

Binnen drie dagen en vijftien uur na de aanhouding moet u voor de rechter-commissaris verschijnen. Hieronder leest u hoe de termijnen werken, wat u in die dagen mag verwachten en wat er daarna gebeurt.

Welke termijnen gelden na een aanhouding?

Termijnen volgens het huidige Wetboek van Strafvordering, geraadpleegd op 30 oktober 2026.

Wat gebeurt er direct na uw aanhouding?

Bent u aangehouden op verdenking van een strafbaar feit, dan brengt de politie u meestal naar het bureau. Daar onderzoekt zij wat er is gebeurd en welke rol u daarbij had. Deze eerste fase heet ophouden voor onderzoek (artikel 56a Sv).

In deze uren stelt de politie uw identiteit vast en volgt meestal een eerste verhoor. Is de zaak daarmee klaar, dan gaat u naar huis, eventueel met een dagvaarding. Is er meer tijd nodig, dan komt de inverzekeringstelling in beeld. Hoe een strafzaak zich verder ontwikkelt, leest u in ons overzicht van aanhouding tot vrijspraak.

Wanneer mag de officier van justitie inverzekeringstelling bevelen?

Er moet een onderzoeksbelang zijn dat langer vasthouden rechtvaardigt. In de praktijk gaat het om de vrees dat u zich aan vervolging onttrekt, om getuigen die u niet mag beïnvloeden, om de vrees dat u bewijs laat verdwijnen, of om nader technisch onderzoek aan bijvoorbeeld een telefoon of sporen.

Daarnaast geldt een harde eis: u moet verdacht worden van een feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten. Als hoofdregel gaat het om misdrijven met een gevangenisstraf van vier jaar of meer, aangevuld met een reeks specifiek genoemde delicten in artikel 67 Sv, zoals diefstal en oplichting. Een eenvoudige overtreding valt hier niet onder.

Hoe lang mag de inverzekeringstelling duren?

Het bevel geldt ten hoogste drie dagen, dit keer inclusief de nachtelijke uren. Is dat te kort, dan kan de officier van justitie bij dringende noodzaak eenmaal met ten hoogste drie dagen verlengen. In totaal komt u dan op maximaal zes dagen op het politiebureau.

Bij die verlenging weegt de officier het onderzoeksbelang af tegen uw persoonlijke belang, zoals de zorg voor een partner of kind of het behoud van uw baan. Tegen de inverzekeringstelling zelf staat geen bezwaar of beroep open, maar er is wel een rechterlijke toets: via de rechter-commissaris.

Wanneer komt u voor de rechter-commissaris?

U moet binnen drie dagen en vijftien uur na de aanhouding voor de rechter-commissaris worden geleid (artikel 59a Sv). Die toetst of het bevel rechtmatig is gegeven en of het voortduren ervan gerechtvaardigd is. Uw advocaat kan daarbij aanvoeren dat de aanhouding onrechtmatig was, dat een redelijk vermoeden van schuld ontbrak, dat het feit geen voorlopige hechtenis toelaat of dat het onderzoeksbelang ontbreekt.

Vindt de rechter-commissaris de inverzekeringstelling onrechtmatig, dan beveelt hij uw onmiddellijke invrijheidstelling. Stelt hij een vormfout vast die daar niet toe leidt, dan kan dat later in de strafzaak alsnog meewegen. Het loont daarom om zulke punten meteen te laten vastleggen.

Wat zegt de Hoge Raad over minderjarigen?

De Hoge Raad oordeelde op 17 april 2026 over een veertienjarige die in 2012 ruim vijftig uur in verzekering was gesteld en de Staat aansprakelijk stelde (ECLI:NL:HR:2026:679). De burgerlijke rechter toetst de afweging van de officier terughoudend: alleen als die in redelijkheid niet navolgbaar is. Het belang van het kind moet daarbij wel zwaar wegen. Een aanbeveling van het VN-Kinderrechtencomité betekent volgens de Hoge Raad niet dat minderjarigen altijd binnen 24 uur aan een rechter moeten worden voorgeleid. De zaak is terugverwezen naar het hof Amsterdam.

Waarop heeft u recht bij het verhoor?

Als verdachte heeft u recht op bijstand van een advocaat (artikel 28 Sv). Vóór het eerste inhoudelijke verhoor mag u overleggen met een raadsman, en tijdens het verhoor mag deze aanwezig zijn. Geeft u de naam van uw eigen advocaat op, dan benadert de politie die; doet u dat niet, dan wordt de piketadvocaat ingeschakeld. Deze eerste bijstand is voor u kosteloos.

Uw advocaat controleert of de aanhouding en de inverzekeringstelling rechtmatig zijn verlopen, bereidt u voor op het verhoor en legt uit welke gevolgen uw proceshouding kan hebben. Waarom u dat niet zonder advocaat moet doen, leest u in ons artikel over verhoor zonder advocaat. Vraag in ieder geval om het overleg voorafgaand aan het eerste verhoor; dat recht bestaat ook als u nog geen eigen advocaat heeft gebeld.

U bent niet verplicht vragen over het strafbare feit te beantwoorden. De politie moet u daarop wijzen voordat het verhoor begint; die mededeling heet de cautie (artikel 29 Sv). Gebeurt dat niet, dan kan uw verklaring later van het bewijs worden uitgesloten. Zwijgen is niet zonder risico: een rechter mag u niet alleen op grond van uw zwijgen veroordelen, maar het kan wel meewegen als het overige bewijs om een verklaring vraagt. Ons artikel over het zwijgrecht gaat hier verder op in.

Wat mag de politie in die dagen onderzoeken?

De inverzekeringstelling dient het onderzoek, niet om druk op u uit te oefenen. In deze periode kan de politie u opnieuw horen, getuigen en aangevers horen, een confrontatie organiseren, uw woning doorzoeken met machtiging van de rechter-commissaris, gegevens uit uw telefoon uitlezen en sporen laten onderzoeken. Voor de zwaardere bevoegdheden is steeds een aparte wettelijke grondslag en vaak een machtiging nodig; uw advocaat kan achteraf controleren of die er was.

U bent verplicht mee te werken aan het vaststellen van uw identiteit, maar u hoeft niet actief mee te werken aan uw eigen veroordeling. Het verschil tussen dulden en meewerken is in de praktijk lastig te trekken, en juist daar is advies ter plekke waardevol. De Rechtspraak geeft een korte uitleg van het begrip inverzekeringstelling.

Wat gebeurt er na de inverzekeringstelling?

Loopt de termijn af, dan zijn er twee mogelijkheden. Vindt de officier van justitie verder vasthouden niet nodig, dan wordt u heengezonden; het onderzoek loopt dan door en een dagvaarding kan later alsnog volgen. Vindt de officier dat u vast moet blijven, dan vordert hij bij de rechter-commissaris uw bewaring. Die duurt maximaal veertien dagen en is de eerste fase van de voorlopige hechtenis, waarna de raadkamer op vordering van de officier de gevangenhouding kan bevelen.

Vanaf dat moment gaat het debat over de gronden en de ernstige bezwaren, en over de vraag of schorsing onder voorwaarden mogelijk is. Meer hierover leest u in onze artikelen over de duur van voorlopige hechtenis en over de voorwaarden voor schorsing van de voorlopige hechtenis.

Het nieuwe Wetboek van Strafvordering is aangenomen, maar treedt pas in werking bij koninklijk besluit (streefdatum 2029). De artikelnummers in dit artikel zijn dus nog steeds de geldende.

Kunt u een vergoeding krijgen als het voorarrest onterecht was?

Eindigt uw strafzaak zonder straf of maatregel, bijvoorbeeld door een sepot of vrijspraak, dan kunt u de rechtbank vragen om een vergoeding voor de dagen in verzekering of voorlopige hechtenis (artikel 89 Sv) en voor uw advocaatkosten (artikel 591a Sv). Zo’n verzoek is aan een termijn gebonden en wordt naar billijkheid beoordeeld.

Wordt u wel veroordeeld tot een vrijheidsstraf, dan gaat de tijd in verzekering en voorlopige hechtenis daar in beginsel vanaf (artikel 27 Wetboek van Strafrecht).

Houd er verder rekening mee dat een inverzekeringstelling zichtbaar kan worden in politiesystemen en gevolgen kan hebben voor een latere aanvraag van een verklaring omtrent het gedrag, ook als de zaak niet tot een veroordeling leidt.

Wat doen wij bij een inverzekeringstelling?

In deze eerste dagen worden vaak de belangrijkste keuzes gemaakt.

• Vóór het eerste verhoor het consultatiegesprek met u voeren en desgewenst bij het verhoor aanwezig zijn.
• Controleren of de termijnen van ophouden voor onderzoek en inverzekeringstelling zijn nageleefd en of het feit voorlopige hechtenis toelaat.
• Bij de voorgeleiding aan de rechter-commissaris verweer voeren tegen de rechtmatigheid van de aanhouding en de inverzekeringstelling.
• Bij een vordering tot bewaring bepleiten dat u wordt heengezonden of dat de voorlopige hechtenis onder voorwaarden wordt geschorst.
• Na een sepot of vrijspraak het verzoek om vergoeding voor het voorarrest en de advocaatkosten indienen.

Veelgestelde vragen

Mag ik iemand bellen als ik ben aangehouden?

U heeft geen onbeperkt recht om zelf te bellen, maar wel recht op contact met een advocaat en op het informeren van een naaste. Vraag daar uitdrukkelijk om en noteer wanneer u het heeft gevraagd.

Kan ik mijn eigen advocaat kiezen?

Ja. Geef bij de politie meteen de naam en het kantoor van uw advocaat door, dan wordt die benaderd. Doet u dat niet, dan krijgt u de piketadvocaat die op dat moment dienst heeft.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina strafrecht advocaat.