NFT’s en intellectueel eigendom: welke rechten koopt u en hoe beschermt u uw merk?

Gepubliceerd op 26 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026

Wie een NFT koopt, krijgt een token op de blockchain, maar niet het auteursrecht of merkrecht op het werk waarnaar de token verwijst: overdracht van auteursrecht vereist een akte, en wat u mag doen met het werk hangt af van de licentievoorwaarden. Wie zelf NFT’s uitgeeft van andermans werk of met andermans merk zonder toestemming, maakt in de regel inbreuk op het auteursrecht of merkrecht.

Voor ondernemingen draait het daarom om drie vragen: welke rechten heeft u zelf, welke rechten geeft u aan kopers, en hoe treedt u op tegen namaak. Hieronder leest u hoe het Nederlandse en Europese recht daarmee omgaat.

Wat is een NFT juridisch gezien?

Een NFT (non-fungible token) is een unieke registratie op een blockchain die meestal verwijst naar een digitaal bestand, zoals een afbeelding, video of muziekstuk. De token zelf is geen kunstwerk; het bestand staat vaak ergens anders opgeslagen.

Het Nederlandse recht kent geen aparte regeling voor NFT’s. Een token wordt in de literatuur meestal gezien als een vermogensbestanddeel dat kan worden overgedragen, maar de precieze kwalificatie is nog niet door de Hoge Raad beslist. Wat de koper verder krijgt, volgt uit de voorwaarden van de uitgever en het platform.

De Europese verordening markten in cryptoactiva (MiCA, Verordening (EU) 2023/1114) is niet van toepassing op cryptoactiva die uniek en niet onderling inwisselbaar zijn (artikel 2 lid 3 MiCA). Volgens overweging 11 kan een uitgifte in een grote serie of in fracties er wel op wijzen dat de tokens toch inwisselbaar zijn; dan kunnen de MiCA-regels, zoals een whitepaper, alsnog gelden.

Krijgt u bij aankoop van een NFT het auteursrecht?

Nee. Het auteursrecht blijft bij de maker of rechthebbende, tenzij het uitdrukkelijk bij akte wordt overgedragen (artikel 2 lid 2 Auteurswet).

De maker heeft het uitsluitende recht om zijn werk openbaar te maken en te verveelvoudigen (artikel 1 Auteurswet). Dat recht duurt tot 70 jaar na het overlijden van de maker (artikel 37 Auteurswet). De koper van een NFT mag het werk dus alleen gebruiken voor zover de licentie dat toestaat, bijvoorbeeld voor privégebruik of als profielfoto, maar niet voor merchandise of reclame.

Daarnaast heeft de maker persoonlijkheidsrechten, zoals het recht op naamsvermelding en het recht zich te verzetten tegen aantasting van het werk (artikel 25 Auteurswet). Een verkeerde makersvermelding in de metadata van een NFT is lastig te herstellen, omdat gegevens op de blockchain niet eenvoudig kunnen worden gewijzigd.

Het “minten” (aanmaken) van een NFT levert zelf geen nieuw auteursrecht op: er wordt geen eigen creatieve keuze gemaakt. Meer over de basis leest u in wat is intellectueel eigendom?

Wanneer maakt een NFT inbreuk op auteursrecht of merkrecht?

Wie zonder toestemming een NFT uitgeeft van een beschermd werk, verveelvoudigt dat werk en maakt het openbaar; dat is een inbreuk op het auteursrecht. Wie zonder toestemming andermans merk gebruikt voor digitale producten, maakt in de regel inbreuk op het merkrecht (artikel 2.20 BVIE of artikel 9 Uniemerkenverordening).

• Een NFT van een schilderij, foto of illustratie zonder licentie van de maker.
• Een digitale tas of sneaker met een bekend merk, verkocht als NFT.
• Een collectie die de stijl en naam van een bestaand merk nabootst, waardoor verwarring ontstaat.

Een merk is beschermd voor de waren en diensten waarvoor het is ingeschreven. Sinds de twaalfde editie van de Nice-classificatie (2023) staan door NFT’s geauthenticeerde digitale bestanden in klasse 9. Heeft u alleen een inschrijving voor fysieke kleding of tassen, overweeg dan een aanvullende inschrijving voor virtuele producten. Bij een bekend merk biedt de wet ook bescherming buiten de ingeschreven klassen.

Werken waarvan de maker meer dan 70 jaar geleden is overleden, zijn vrij te gebruiken. Let wel op: een recente foto of bewerking van zo’n werk kan zelf beschermd zijn. Zie ook zo herkent u een echte auteursrechtinbreuk.

Hoe regelt u de rechten als u zelf NFT’s uitgeeft?

Leg in duidelijke licentievoorwaarden vast welke rechten de koper krijgt en verbind die voorwaarden aantoonbaar aan de verkoop. Algemene voorwaarden moet u vóór of bij het sluiten van de overeenkomst ter beschikking stellen (artikel 6:234 BW).

• Controleer eerst of uw onderneming zelf de rechten heeft. Bij werk van een werknemer is de werkgever meestal maker (artikel 7 Auteurswet); bij werk van een freelancer of bureau blijft het auteursrecht bij de maker, tenzij het bij akte is overgedragen.
• Omschrijf het gebruik: alleen privé, ook commercieel, of met een omzetgrens.
• Regel wat er gebeurt bij doorverkoop: gaat de licentie mee naar de nieuwe houder?
• Spreek royalties contractueel af. Een royalty die in de smart contract-code is ingebouwd, wordt niet door elk platform afgedragen en is op zichzelf geen afdwingbare wettelijke aanspraak.
• Verkoopt u aan consumenten, houd dan rekening met het consumentenrecht, zoals de informatieplichten bij digitale inhoud en het herroepingsrecht.

Meer over het vastleggen van gebruiksrechten leest u in hoe een licentieovereenkomst uw IP laat werken.

Is een registratie op de blockchain bewijs van uw rechten?

Een blockchain-registratie kan bewijzen dat een bestand op een bepaald moment bestond en wie de token aanmaakte. Zij bewijst niet dat die persoon ook de maker of rechthebbende is.

De Nederlandse rechter beoordeelt zulk bewijs vrij (artikel 152 Rv). Een tijdstempel op de blockchain kan dus helpen, net als een i-DEPOT bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom. Een merk of octrooi moet u nog steeds bij het bevoegde bureau inschrijven om bescherming te krijgen; de blockchain vervangt die inschrijving niet.

Let ook op de AVG: persoonsgegevens die op een openbare blockchain staan, zijn moeilijk te wijzigen of te verwijderen. Zet daarom geen persoonsgegevens van kopers of makers in de token zelf.

Hoe treedt u op tegen namaak-NFT’s?

Begin met een melding bij het platform waarop de NFT wordt aangeboden. Online platforms moeten een meldings- en actiemechanisme hebben voor illegale inhoud (artikel 16 Digital Services Act).

1. Leg de inbreuk vast: schermafbeeldingen, tokengegevens, walletadres en prijzen.
2. Meld de inbreuk bij het platform en vraag verwijdering of delisting.
3. Stuur de aanbieder, als die bekend is, een sommatie met een korte termijn.
4. Vorder in kort geding een verbod, zo nodig met dwangsom, en daarna schadevergoeding of winstafdracht (artikel 27 en 27a Auteurswet; artikel 2.21 BVIE).

Is de aanbieder anoniem, dan kunt u het platform vragen om identificerende gegevens. Of het platform die moet afgeven, hangt af van de omstandigheden en wordt zo nodig door de rechter beoordeeld.

Waar let u op als uitgever of als koper?

De uitgever moet zeker zijn van zijn rechten; de koper moet weten wat hij precies koopt.

Waar let u als uitgever op?

• Heeft u schriftelijk de rechten van alle makers, inclusief freelancers en bureaus?
• Is uw merk ingeschreven voor virtuele producten in klasse 9?
• Zijn de licentievoorwaarden vindbaar en aan elke verkoop gekoppeld?
• Valt uw uitgifte (grote serie, fracties) mogelijk onder MiCA?

Waar let u als koper op?

• Welke gebruiksrechten geeft de licentie, en mag u het werk commercieel gebruiken?
• Is de uitgever aantoonbaar de rechthebbende of officieel gelicentieerd?
• Waar staat het bestand opgeslagen, en wat gebeurt er als die opslag verdwijnt?
• Gaat de licentie mee als u de NFT doorverkoopt?

Wat kunnen wij voor u doen bij NFT’s en intellectueel eigendom?

• Nagaan of uw onderneming de auteurs- en merkrechten heeft die nodig zijn voor een NFT-project.
• Licentievoorwaarden en overdrachtsakten opstellen voor makers, kopers en partners.
• Beoordelen of een uitgifte onder MiCA of het consumentenrecht valt.
• Optreden tegen inbreuk: meldingen bij platforms, sommaties en een kort geding.
• Adviseren over contracten rond technologie en data; zie onze pagina advocaat ICT-recht.

Samengevat

• Een NFT kopen geeft geen auteursrecht; overdracht vereist een akte (artikel 2 Auteurswet).
• NFT’s uitgeven van andermans werk of merk zonder toestemming is in de regel inbreuk.
• Unieke NFT’s vallen buiten MiCA, grote series en fracties mogelijk niet.
• Een blockchain-registratie is hooguit aanvullend bewijs en vervangt geen merk- of octrooi-inschrijving.

Veelgestelde vragen

Mag ik een gekochte NFT-afbeelding op merchandise zetten?

Alleen als de licentievoorwaarden commercieel gebruik toestaan. Zonder die toestemming maakt u inbreuk op het auteursrecht van de maker.

Ontstaat er auteursrecht op de NFT zelf?

Nee. Het aanmaken van een token is een technische handeling zonder eigen creatieve keuzes. Auteursrecht rust alleen op het onderliggende werk, als dat oorspronkelijk is.

Zijn royalties bij doorverkoop wettelijk gegarandeerd?

Nee. Royalties in de code worden niet door elk platform uitgevoerd. Wilt u zekerheid, leg ze dan contractueel vast in de licentievoorwaarden.

Moet ik mijn merk opnieuw inschrijven voor NFT’s?

Dat hangt af van uw huidige inschrijving. Dekt die alleen fysieke producten, dan is een inschrijving in klasse 9 (en eventueel 35 of 41) voor virtuele producten verstandig.

Lees ook: hoe beschermt u intellectueel eigendom bij een bedrijfsovername?