Intellectueel eigendom bij een bedrijfsovername: hoe gaan de rechten over en wat legt u vast?

Gepubliceerd op 9 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

Bij een aandelentransactie blijven de intellectuele eigendomsrechten bij de vennootschap en hoeft u ze niet over te dragen. Bij een activa-passivatransactie levert u elk recht afzonderlijk, met een akte en voor geregistreerde rechten een inschrijving in het register; de grootste valkuilen bij een aandelenkoop zijn licenties met een change of control-bepaling en software van freelancers die het auteursrecht nooit hebben overgedragen.

Aandelen of activa: wat betekent de keuze voor uw IE?

Bij een aandelenkoop wisselt alleen de aandeelhouder; de vennootschap blijft rechthebbende. Bij een activa-passivatransactie gaat alleen over wat u uitdrukkelijk en op de juiste wijze levert. Een vergeten recht blijft bij de verkoper achter, ook als partijen iets anders bedoelden.

Bij een aandelenkoop verschuift het risico naar de contracten. Licentie-, distributie- en samenwerkingsovereenkomsten bevatten vaak een change of control-bepaling: de wederpartij mag opzeggen of heronderhandelen zodra de zeggenschap wijzigt. Bij een activatransactie gaan licenties alleen over met medewerking van de licentiegever, via contractsoverneming (artikel 6:159 BW).

Het verschil tussen beide routes werken wij uit bij de activa-passivatransactie en de bedrijfsoverdracht. Wat er met het personeel gebeurt, valt onder de regels voor overgang van onderneming (artikel 7:663 BW).

Welke rechten komt u tegen en hoe gaan ze over?

Elk recht kent eigen regels voor eigendom en overdracht. Voor geregistreerde rechten werkt een overdracht tegenover derden pas na inschrijving in het register.

Een bedrijfsgeheim is alleen beschermd zolang het geheim is en de houder redelijke maatregelen neemt om het geheim te houden (artikel 1 Wet bescherming bedrijfsgeheimen). Merken registreert u bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom. Wat elk recht beschermt, leest u in ons overzicht van de intellectuele eigendomsrechten.

Wat onderzoekt u in het due diligence?

U onderzoekt of de doelvennootschap de rechten die zij gebruikt ook echt houdt, of die rechten geldig zijn en of anderen er aanspraak op maken. Begin met een lijst van alle rechten die zij claimt, met de titel waarop zij die houdt.

• Geregistreerde rechten: controleer tenaamstelling, geldigheid, vernieuwingsdatum en betaalde taksen. Een Beneluxmerk moet elke tien jaar worden vernieuwd; een octrooi vervalt als de jaartaks niet is betaald.
• Niet-geregistreerde rechten: loop de keten van arbeidsovereenkomsten, opdrachtovereenkomsten en akten van overdracht na.
• Licenties: breng alle in- en uitgaande licenties in kaart: gebied, exclusiviteit, duur, opzegging en change of control.
• Open source: een copyleftlicentie kan verplichten de eigen broncode vrij te geven.
• Geschillen: lopende of gedreigde inbreukprocedures, in beide richtingen.

Hoe zo’n onderzoek in zijn geheel verloopt, leest u bij het due diligence onderzoek.

Waarom de akte van overdracht van het auteursrecht precies moet zijn

Het auteursrecht gaat over bij een daartoe bestemde akte (artikel 2 lid 3 Auteurswet). De overdracht omvat alleen de rechten die in de akte staan of die noodzakelijk uit de aard of strekking ervan voortvloeien. Een algemene zin dat “alle intellectuele eigendomsrechten” overgaan, is daarom riskanter dan een opsomming per werk of per softwarepakket.

Hoe dat in de praktijk uitpakt, liet de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag op 31 oktober 2022 zien (ECLI:NL:RBDHA:2022:11934). Partijen hadden zonder juridische hulp een intentieverklaring opgesteld en de broncode van software overgedragen. De rechter vond niet aannemelijk dat het auteursrecht was overgegaan: de verklaring noemde geen overdracht van auteursrechten, en het afgeven van de broncode bracht dat niet zonder meer mee. De gemaakte afspraken leken eerder op een exclusieve licentie. Het gevraagde gebruiksverbod werd afgewezen.

Persoonlijkheidsrechten van de maker, zoals het recht op naamsvermelding en het verzet tegen aantasting van het werk, zijn niet overdraagbaar; de maker kan er alleen gedeeltelijk afstand van doen (artikel 25 Auteurswet). Het auteursrecht op toekomstige werken kunt u bij voorbaat overdragen, mits de akte die werken voldoende bepaalbaar omschrijft.

Wie is eigenaar van wat werknemers en freelancers maken?

Wat een werknemer in dienst maakt, komt in beginsel toe aan de werkgever, tenzij anders is afgesproken (artikel 7 Auteurswet). Een freelancer, zzp’er of extern bureau houdt het auteursrecht, tenzij hij het bij akte heeft overgedragen.

Voor uitvindingen van werknemers bepaalt artikel 12 Rijksoctrooiwet 1995 dat de werkgever het octrooi krijgt als de aard van de dienstbetrekking meebrengt dat de werknemer uitvindingen doet. De werknemer kan dan recht hebben op een billijke vergoeding als hij die niet al in zijn loon krijgt (artikel 12 lid 6 Rijksoctrooiwet 1995).

Een website, app of ontwerp dat een externe partij zonder schriftelijke overdracht heeft gemaakt, is een veelvoorkomende bevinding. Herstel achteraf kan alleen met medewerking van die maker. Welke afspraken in overeenkomsten thuishoren, leest u bij intellectuele eigendom in overeenkomsten. Over vertrouwelijke informatie leest u meer bij de geheimhoudingsovereenkomst.

Wat als de rechten bij de holding liggen?

Dan koopt u met de aandelen in de werkmaatschappij een onderneming zonder eigen IE-rechten. De werkmaatschappij gebruikt ze dan op basis van een licentie van de holding van de verkoper.

Controleer of er een schriftelijke licentie is, of die overdraagbaar is en of zij eindigt bij een wijziging van zeggenschap. Spreken partijen af dat de rechten naar de werkmaatschappij gaan, dan is dat een gewone overdracht met akte en inschrijving; regel die vóór of uiterlijk bij closing. Wat in een licentie hoort, leest u bij de licentieovereenkomst.

Waar let u op bij een doorstart uit faillissement?

De curator kan niet meer leveren dan de failliet had, en hij geeft vrijwel nooit garanties. Uw eigen onderzoek vooraf is dan de enige bescherming. Controleer de registers, de betaalde taksen en of de failliet eerder exclusieve licenties heeft verleend die de doorstart beperken. Laat de curator de akten van overdracht tekenen en vraag de inschrijvingen direct aan.

IE-garanties en vrijwaringen in de koopovereenkomst

Garanties dekken de algemene IE-positie; vrijwaringen dekken de concrete risico’s die het onderzoek aan het licht bracht. Daarnaast maakt u afspraken over de medewerking van de verkoper na closing. Hoe garanties en vrijwaringen zich tot het onderzoek verhouden, leest u bij garanties en vrijwaringen bij een overname.

Wat als na de overname blijkt dat een recht ontbreekt?

Dan bepaalt de koopovereenkomst uw positie: een geschonden garantie geeft recht op schadevergoeding binnen de afgesproken drempels, maxima en claimtermijnen. Zonder afspraken bent u aangewezen op dwaling (artikel 6:228 BW) of wanprestatie, met een zwaardere bewijslast.

Hoe wij helpen bij IE in een overname

• Wij voeren het IE-onderdeel van het due diligence onderzoek uit en rapporteren de risico’s.
• Wij stellen akten van overdracht op voor auteursrecht, merken en octrooien.
• Wij stellen garanties en vrijwaringen op of beoordelen die.
• Wij onderhandelen met licentiegevers over toestemming bij change of control.

Meer over onze werkzaamheden leest u op de pagina van onze advocaten ondernemingsrecht.

In het kort

• Bij een aandelenkoop blijven de rechten in de vennootschap; het risico zit in change of control-bepalingen in licenties.
• Auteursrecht gaat alleen over bij akte (artikel 2 lid 3 Auteurswet); afgeven van broncode is geen overdracht.
• Merken en octrooien werken tegenover derden pas na inschrijving in het register.
• Een handelsnaam gaat alleen mee met de onderneming zelf.