Payroll, uitzendkracht of zzp’er: wat zijn de juridische verschillen?

Gepubliceerd op 15 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 9 oktober 2026

Een payrollmedewerker en een uitzendkracht zijn allebei werknemer, met een arbeidsovereenkomst bij het payroll- of uitzendbedrijf; een zzp’er is zelfstandig ondernemer en heeft geen werkgever. De belangrijkste uitzondering: wie als zzp’er werkt maar in de praktijk werkt zoals een werknemer, kan toch een arbeidsovereenkomst hebben, met alle rechten en verplichtingen die daarbij horen.

Het verschil tussen payroll en uitzenden zit in wie de medewerker vindt. Dat bepaalt welke regels gelden voor ontslag, contracten en beloning. Hieronder zetten wij de drie vormen naast elkaar, voor werkenden en voor opdrachtgevers.

Wat is het verschil tussen payroll en uitzenden?

Bij uitzenden zoekt het uitzendbureau de medewerker en brengt het werknemer en inlener samen (artikel 7:690 BW). Bij payroll heeft de opdrachtgever de medewerker zelf gevonden en neemt het payrollbedrijf alleen het werkgeverschap op papier over (artikel 7:692 BW).

Sinds 1 januari 2020 heeft een payrollmedewerker recht op dezelfde arbeidsvoorwaarden als werknemers die rechtstreeks bij de opdrachtgever in dienst zijn (artikel 8a Waadi). Sinds 2021 hoort daar ook een passende pensioenregeling bij. Een uitzendkracht heeft recht op de inlenersbeloning: dezelfde beloningselementen als werknemers van de inlener in een gelijke functie (artikel 8 Waadi), al kan een uitzendcao daar onder voorwaarden van afwijken.

Welke contractregels gelden voor uitzendkrachten?

Een uitzendovereenkomst mag een uitzendbeding bevatten: het contract eindigt dan automatisch als de inlener de opdracht stopt (artikel 7:691 lid 2 BW). Dat mag de eerste 26 weken; de uitzendcao kan die periode verlengen.

De uitzendcao’s werken daarnaast met een fasensysteem dat afwijkt van de gewone ketenregeling. Hoe die fasen werken en wanneer u recht krijgt op een contract voor onbepaalde tijd, leest u in ons artikel over het fasensysteem bij uitzendbureaus.

Welke contractregels gelden voor payrollmedewerkers?

Voor payroll geldt de gewone ketenregeling: maximaal drie tijdelijke contracten in maximaal drie jaar, daarna ontstaat een vast contract (artikel 7:668a BW). Een uitzendbeding en de ruimere uitzendfasen zijn bij payroll niet toegestaan.

Wisselt u van het payrollbedrijf naar de opdrachtgever voor hetzelfde werk, dan tellen de eerdere contracten meestal mee. Dat heet opvolgend werkgeverschap. Ook voor ontslag gelden bij payroll dezelfde regels als bij een gewone werkgever.

Wanneer bent u echt zzp’er?

U bent zzp’er als u uw werk zelfstandig en voor eigen rekening en risico doet, zonder dat de opdrachtgever bepaalt hoe u werkt. Of dat zo is, hangt af van de werkelijke praktijk en niet van het etiket op het contract.

De Hoge Raad heeft in de Deliveroo-zaak bepaald dat de rechter alle omstandigheden samen weegt (Hoge Raad 24 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:443). Denk aan de vraag wie het werk en de werktijden bepaalt, of u ingebed bent in de organisatie, hoe de beloning is geregeld en of u zich als ondernemer gedraagt. Dat u opdrachten mag weigeren of zich mag laten vervangen, sluit een arbeidsovereenkomst niet uit.

Lees meer in ons artikel zzp’er of werknemer?

Wat zijn de gevolgen van schijnzelfstandigheid?

Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer volledig op schijnzelfstandigheid. Blijkt er sprake van een dienstbetrekking, dan kan de opdrachtgever een naheffing van loonheffingen krijgen, en kan de werkende loon, vakantiegeld en ontslagbescherming claimen.

De Wet DBA en het handhavingskader van de Belastingdienst leggen uit hoe die toets in de praktijk werkt.

Hoe verschillen belasting en sociale zekerheid?

Bij payroll en uitzenden houdt de werkgever loonbelasting en premies in, en bent u verzekerd voor WW, Ziektewet en WIA. Een zzp’er is voor die werknemersverzekeringen niet verzekerd en moet zelf aangifte doen voor inkomstenbelasting en btw.

Een zzp’er is in beginsel btw verschuldigd vanaf de eerste euro omzet. Wie in een jaar niet meer dan € 20.000 omzet heeft, kan kiezen voor de kleineondernemersregeling. De zelfstandigenaftrek bedraagt in 2026 € 1.200, en geldt alleen als u minimaal 1.225 uur per jaar aan uw onderneming besteedt.

Bij ziekte heeft een werknemer recht op ten minste 70% van het loon gedurende maximaal 104 weken (artikel 7:629 BW). Een uitzendkracht met een uitzendbeding valt bij ziekte meestal terug op een Ziektewet-uitkering van UWV. Een zzp’er heeft zonder eigen verzekering geen inkomen bij ziekte.

Hoe zit het met pensioen?

Uitzendkrachten bouwen pensioen op via het pensioenfonds voor de uitzendsector, StiPP. Payrollmedewerkers hebben sinds 2021 recht op een passende pensioenregeling, gelijk aan die van de opdrachtgever of een regeling die daarop is afgestemd.

Een zzp’er bouwt geen verplicht pensioen op, afgezien van de AOW. Hij of zij moet zelf sparen, bijvoorbeeld via een lijfrente.

Waar let u als werkende op?

• Lees in uw contract of er een uitzendbeding in staat en welke fase van de uitzendcao op u van toepassing is.
• Vergelijk uw loonstrook met de beloning van vaste collega’s in dezelfde functie (artikel 8 en 8a Waadi).
• Tel uw tijdelijke contracten: bij payroll ontstaat na drie contracten of drie jaar een vast contract (artikel 7:668a BW).
• Werkt u als zzp’er voor één opdrachtgever onder diens leiding, laat dan toetsen of er eigenlijk een arbeidsovereenkomst is.
• Regel als zzp’er zelf een arbeidsongeschiktheidsverzekering en een pensioenvoorziening.

Waar let u als opdrachtgever of inlener op?

• Controleer of het bureau met u werkt als uitzendbureau of als payrollbedrijf, want dat bepaalt de beloningsplicht.
• Geef het bureau tijdig de beloning en arbeidsvoorwaarden van uw eigen personeel door, zodat de inlenersbeloning klopt.
• Beoordeel per zzp’er hoe het werk in de praktijk wordt uitgevoerd en leg de afspraken vast in een overeenkomst van opdracht.
• Houd er rekening mee dat u als inlener aansprakelijk kan zijn voor niet-betaalde loonheffingen (artikel 34 Invorderingswet 1990) en voor het minimumloon (artikel 7:616a BW).
• Zorg voor veilige werkomstandigheden; die verantwoordelijkheid blijft bij u, ook bij ingeleend personeel (artikel 7:658 lid 4 BW).

Wat kunnen wij voor u doen bij payroll, uitzenden of zzp?

Onze advocaten arbeidsrecht adviseren werkenden en opdrachtgevers over de juiste werkvorm. Wij doen onder meer het volgende:

• Wij beoordelen of uw constructie juridisch uitzenden, payroll of een overeenkomst van opdracht is (artikel 7:690, 7:692 en 7:400 BW).
• Wij toetsen een zzp-relatie aan de criteria uit de Deliveroo-uitspraak en de beoordeling van de Belastingdienst.
• Wij rekenen na of de beloning voldoet aan de inlenersbeloning of de gelijke behandeling bij payroll (artikel 8 en 8a Waadi).
• Wij controleren of een reeks tijdelijke contracten tot een vast contract heeft geleid (artikel 7:668a BW).
• Wij stellen overeenkomsten van opdracht, uitzend- en payrollovereenkomsten op of beoordelen die.
• Wij voeren de procedure bij de kantonrechter over de vraag of er een arbeidsovereenkomst bestaat.

Samengevat

• Payrollmedewerkers en uitzendkrachten zijn werknemer; een zzp’er is zelfstandig ondernemer.
• Bij payroll vindt de opdrachtgever de medewerker zelf; bij uitzenden doet het bureau dat.
• Payrollmedewerkers hebben recht op dezelfde arbeidsvoorwaarden als vaste werknemers en vallen onder de gewone ketenregeling.
• Of iemand echt zzp’er is, hangt af van de praktijk; de Belastingdienst handhaaft weer sinds 2025.
• Zzp’ers zijn niet verzekerd voor WW, Ziektewet en WIA en regelen pensioen zelf.

Veelgestelde vragen

Mag een payrollbedrijf een uitzendbeding gebruiken?

Nee. Het uitzendbeding en de ruimere regels voor tijdelijke contracten uit de uitzendcao’s gelden sinds 1 januari 2020 niet meer voor payroll.

Heeft een zzp’er recht op een WIA-uitkering?

Nee, een zzp’er is niet verzekerd voor de WIA. Wie zich wil beschermen tegen inkomensverlies bij arbeidsongeschiktheid, moet zelf een verzekering afsluiten.

Wanneer moet een zzp’er btw afdragen?

In beginsel vanaf de eerste euro omzet. Heeft u in een jaar niet meer dan € 20.000 omzet, dan kunt u zich aanmelden voor de kleineondernemersregeling en hoeft u dan geen btw te berekenen.

Kan ik als zzp’er alsnog werknemer blijken te zijn?

Ja. Werkt u in de praktijk zoals een werknemer, dan kan de rechter oordelen dat er een arbeidsovereenkomst is (artikel 7:610 BW). U krijgt dan recht op onder meer loon bij ziekte, vakantiegeld en ontslagbescherming.